Samir Əliyev: "Manat məhdud həcmdə olduğu üçün, onu dollar alışına yönəldə bilmirlər, bu baxımdan hesab edirəm ki, Neft Fondunun az dollar satmasının səbəbi məhz manat qıtlığıdır"
Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu (DNF) yanvar-fevral ayları ərzində Mərkəzi Bank tərəfindən keçirilən valyuta hərraclarında 543,4 milyon dollar məbləğində vəsait satıb. Fevralda keçirilən hərraclarda satılan valyutanın həcmi 258,4 milyon dollar təşkil edib.
Xatırladaq ki, yanvar ayı ərzində Fond valyuta hərraclarının iştirakçılarına 285 milyon dollar satıb. Rəqəmlərin müqayisəsi göstərir ki, yanvar ayı ilə müqayisədə ötən ay keçirilən valyuta hərraclarında satılan vəsaitin məbləği 9,3 % azalıb.
Ölkədə manat qıtlığının nə səbəbdən baş verməsini aydınlaşdırmaq məqsədilə iqtisadçı-ekspertə müraciət etdik.
İqtisadçı Samir Əliyevin sözlərinə görə, 2017-ci ilin ilk 2 ayı ərzində pul bazası 11 faiz azalıb: "Həm yanvarda, həm də fevralda azalma davam edib. Amma noyabr-dekabr aylarında pul bazası xeyli artmışdı. Həmin dövrdə də dollara tələbat yüksək idi, manat sürətlə ucuzlaşırdı. Yanvar-fevralda Mərkəzi Bank pul bazasını azaltdı. Bu ona gətirib çıxardı ki, dollara tələbat azaldı. Hərraclarda da bir müddət banklar tərəfindən dollara tələb az olurdu".
Həmsöhbətimiz qeyd etdi ki, dolların az satılmasının səbəbi banklarda manat likvidliyi probleminin, manatın məhdud həcmdə olmasıdır: "Manat məhdud həcmdə olduğu üçün, onu dollar alışına yönəldə bilmirlər. Bu baxımdan hesab edirəm ki, Neft Fondunun az dollar satmasının səbəbi məhz manat qıtlığıdır. Bu, ümumilikdə, həm kreditləşməyə təsir göstərir, həm də dolların alışını məhdudlaşdırır".
S.Əliyev bildirdi ki, hazırda ölkədə manat qıtlığı mövcuddur: "Manatın məzənnəsi inzibati metodla tənzimlənir. Hazırda "tam üzən məzənnə"dən söhbət gedə bilməz. Mərkəzi Bank manatın kütləsini sıxıb. İqtisadiyyatın pulla təminat səviyyəsi, heç inkişaf etmiş ölkələri demirəm, qonşu Rusiya və Qazaxıstandan da aşağıdır. Bankların manat likvidliyi problemi var. Ona görə də banklar valyuta hərracında məhdud iştirak edir, yaxud da bəzən heç iştirak edə bilmir. Təbii ki, bu, uzun müddət davam edə bilməz. Çünki manat qıtlığı sahibkarlığın inkişafına problem yaradır. Bu baxımdan manat bahalaşması dayanıqlı və uzunmüddətli ola bilməz".
Günel CƏLİLOVA
