"Kiçik və orta sahibkarların vergi yoxlanışı sisteminə nəzarət elektron şəkildə olduğu üçün, səyyar vergi yoxlamaları azaldılacaq"
Sahibkarlar üçün bəyannamə və hesabat formaları sadələşdiriləcək. Bu barədə vergilər naziri Fazil Məmmədovun Avropadaxili Vergi Administrasiyaları Təşkilatının (IOTA) saytında yerləşdirilmiş məqaləsində deyilir.
Nazir qeyd edib ki, Vergilər Nazirliyi hesabatlılığın və bəyannamələrin təqdim olunması sistemində də dəyişikliklər edəcək: "Kiçik və orta sahibkarlıq subyektləri üçün bəyannamə və hesabat formaları sadələşdiriləcək. Müasir dövrdə vergi orqanları qarşısında duran başlıca vəzifələrdən biri aşağı risq qrupuna daxil olan vergi ödəyicilərinə hərtərəfli dəstəyin verilməsi, partnyorluq sazişləri əsasında vergi risqlərinin minimallaşdırılmasıdır. İri və xüsusi rejimli müəssisələr üçün isə hesabatlılıqda analitik təhlillərin aparılmasına imkan verəcək təkmilləşdirmələr aparılacaq. Bu yanaşma ərazi vergi orqanlarında da tətbiq edilib. Yerli vergi orqanlarının strukturunda kiçik sahibkarlarla işləyəcək ayrıca idarələr, vergi ödəyicilərinə xidmət və şəffaf vergi partnyorluğu şöbələri yaradılıb. Sahibkarları narahat edən əsas məsələlər - vergi yoxlamaları, xüsusilə kameral yoxlamalar, operativ nəzarət tədbirləri sahələrində müşahidə olunan problemlər, o cümlədən vergi əməkdaşları tərəfindən edilən aramsız zənglər, bank hesablarına tez-tez sərəncamların qoyulması və s. aradan qaldırılıb. Mühüm məsələlərdən biri də budur ki, yeni inzibati yanaşmada vergi orqanlarının təhlil aparılmadan, onun zəruri əsaslandırılması olmadan yoxlama keçirməsinin mümkünsüzlüyü öz əksini tapıb. Vergi öhdəlikləri və vergi potensialı risq modulları üzərindən dəyərləndiriləcək. Artıq Vergilər Nazirliyində risqlərin avtomatik emal edilməsinə, təhlilinə və vergi ödəyicilərinin risq meyarları üzrə qruplaşdırılmasına imkan verən risqlərin qiymətləndirilməsi sistemi yaradılıb. Yerli strukturlar, ümumiyyətlə, öz qərarları əsasında vergi nəzarəti tədbirləri keçirməyəcək. Aşağı risq qrupları üçün vergi ödəyicilərinin hesablarına sərəncam qoyulması, ölkədən çıxışına məhdudiyyətlərin müəyyən edilməsi məhdudlaşdırılacaq, KOS subyektlərində yoxlamalar təkmilləşdiriləcək. İlk növbədə KOS subyektlərində yoxlamaların risq dərəcəsi əsasında aparılması prinsiplərinin tətbiqi genişləndiriləcək, yoxlamaların sayı optimallaşdırılacaq. KOS subyektlərində səyyar yoxlamaların sayı məhdudlaşdırılacaq və elektron yoxlama metodu tətbiq ediləcək. Operativ vergi nəzarəti prosesi təkmilləşdirilərək yeni qaydalara uyğun, daha sivil formada aparılacaq. İKT sahəsində yeni innovativ texnologiyaların tətbiqi sayəsində ƏDV-nin qaytarılması prosesi sürətləndiriləcək. 2011-ci ildən təsdiqlənmiş Avropa standartları əsasında fəaliyyət göstərən ("Austrian Standards plus" tərəfindən müvafiq sertifikat verilib) və cavablandırdığı sorğuları hüquqi qüvvəyə malik olan Vergilər Nazirliyinin Çağrı Mərkəzinin fəaliyyəti daha da təkmilləşdiriləcək".
İqtisadi Resursların Öyrənilməsi Mərkəzinin sədr müavini Rabil Fətullayev "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki,
fərqli dövriyyəyə malik olan sahələr üzrə fərdi yanaşma olacaq: "Birinci iri və xüsusi rejimli müəssisələr üçün ayrıca yanaşma olacaq. Orta və kiçik sahibkarlar üçün vergi hesabatı fərqli olacaq. Kiçik və orta sahibkarlarla bağlı həm hesabat, həm də elektron audit sistemində dəyişiklik olacaq. Kiçik və orta sahibkarların hesabat forması sadələşdiriləcək. Bu onların fəaliyyətinin genişlənməsinə və uçot sisteminin asanlaşmasına səbəb olacaq. Yeni yanaşmaya əsasən, kiçik və orta sahibkarların vergi yoxlanışı sisteminə nəzarət elektron şəkildə olduğu üçün, səyyar vergi yoxlamaları azaldılacaq. Zəruri hallarda səyyar vergi yoxlamaları ola bilər".
Həmsöhbətimizin fikrincə, iri və orta vergi ödəyicilərinin də hesabat sisteminin sadələşdirilməsi gözlənir. Bu da hesabat formalarının daha da asanlaşması deməkdir".
Günel CƏLİLOVA
