İlqar Hüseynli: "Problem ondadır ki, vətəndaşların böyük hissəsi kart sistemi ilə nağdsız əməliyyatların aparılmasında maraqlı deyil"
2017-ci ilin yanvar ayı ərzində Azərbaycanda fəaliyyət göstərən özəl və dövlət müəssisələri tərəfindən plastik kartlarla ümumilikdə 77 min 639 nağdsız əməliyyat həyata keçirilib. Əməliyyatlar nəticəsində 16 milyon 774 min 238 manat həcmində vəsait dövriyyədə olub.
Mərkəzi Bankdan verilən məlumata görə, qeyd olunan dövr ərzində ödəniş kartları ilə əməliyyatlar ümumilikdə 25 müəssisəni əhatə edib. Nağdsız əməliyyatlar sahəsində ən pis göstəriciyə malik olan qurumlar sırasında yerli özünüidarəetmə orqanları dayanır. Bu, bələdiyyələrin nağdsız ödənişlərə hələ də yaxşı əməl etmədiyini, yerli vergilərin toplanmasında şəffaflığın lazımi səviyyədə qurulmadığını göstərir. Halbuki, "Bələdiyyələrin statusu haqqında" Qanunun 43-cü maddəsinə edilmiş əlavə və dəyişikliyə, eyni zamanda "Yerli (bələdiyyə) vergilər və ödənişlər haqqında" Qanunun 11.4-cü maddəsinə əsasən, bələdiyyələr tərəfindən yerli vergi və ödənişlərin nağd şəkildə qəbulu qadağan olunub. 2015-ci il yanvarın 1-dən qüvvəyə minmiş həmin qanunların tələblərinə görə, yerli vergi və ödənişlərin ödənilməsi nağdsız ödəmə vasitələri ilə həyata keçirilməlidir.
Hazırda ölkəmizdə yerli vergi və ödənişlərin nağdsız ödəmə vasitələri ilə aparılması üçün lazımi infrastruktur yaradılıb. Vergilər Nazirliyinin Vergi siyasəti və strateji araşdırmalar departamentinin şöbə rəhbəri Əvəz Quliyevin sözlərinə görə, bələdiyyə vergi və ödənişlərinin hesablanması, ödənilməsi qaydaları təkmilləşdirilib.
Yaradılmış bütün bu imkanlara baxmayaraq, bəzi bələdiyyələr yenə də nağdsız əməliyyatlara maraq göstərmir. Bunun səbəbi nə ilə bağlıdır? Məsələyə münasibət bildirən ekspert İlqar Hüseynli bunu əsasən bələdiyyələrin maliyyə vəziyyəti ilə əlaqələndirdi: "Məsələ ondadır ki, bələdiyyələrin maliyyə imkanları yetərincə deyil, çox məhduddur. Vətəndaşlardan aldıqları yalnız əmlak vergisidir. Yəni bələdiyyələrin apardığı əməliyyatların yüzdə doxsan faizini ya vətəndaşlardan alınan əmlak vergisi, ya da torpaq vergisi təşkil edir. Sözügedən vergilər də ildə bir dəfə toplanır. Deməyim odur ki, bələdiyyələrin maliyyə əməliyyatları elə də böyük olmur. Problem ondadır ki, vətəndaşların böyük hissəsi kart sistemi ilə nağdsız əməliyyatların aparılmasında maraqlı deyil. Yəni bununla bağlı insanlarda elə bir mədəniyyət kütləvi şəkildə formalaşmayıb. Həmçinin, vətəndaşların böyük əksəriyyətində bununla bağlı təcrübə formalaşmayıb. Yəni bu məsələdə təkcə bələdiyyələri günahlandırmaq doğru yanaşma deyil. Ona görə də problemin kökündə əsasən bu faktorlar dayanır. Hesab edirəm ki, zamanla bu məsələlər də yoluna qoyulacaq". Vidadi ORDAHALLI
