Azərbaycanda aqrar məhsulların ucuzluq dövrü başlayır

Tarix: 04.05.2016 / 01:30
Bölmə: İqtisadiyyat

Ərzaq təhlükəsizliyi hər bir dövlət üçün əsas prioritetlərdən birini təşkil edir və bu istiqamətdə Azərbaycanda da müəyyən addımlar atılır. Hazırda proseslər göstərir ki, əsas ərzaq məhsullarına tələbin daxili istehsal hesabına ödənilməsi istiqamətində atılan addımlar artıq öz nəticəsini verir. Ekspertlər isə bildirir ki, ərzaq məhsullarının istehsalında artım vətəndaşlar üçün də sərfəli sayıla bilər.

Çünki məhsul bolluğu nəticədə qiymətlərin də ucuzlaşmasına rəvac verir.

Bu arada Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı məlumata görə, 2016-cı ilin yanvar-mart aylarında 2015-ci ilin eyni dövrünə nisbətən kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçı qiymətləri 10,4 faiz, o cümlədən bitkiçilik məhsullarının istehsalçı qiymətləri 20,5 faiz ucuzlaşıb. Bitkiçilik məhsullarının istehsalçı qiymətlərinin ucuzlaşmasına, əsasən, ölkədə 2015-ci ildə əvvəlki ilə nisbətən buğdanın məhsuldarlığının yüksəlməsi hesabına onun istehsalının 16,5 faiz artması, dünya bazarında son dövrlərdə buğdanın qiymətinin aşağı düşməsi, cari ilin yanvarından etibarən buğdanın idxalına və satışına əlavə dəyər vergisinin tətbiqinin dayandırılması təsir göstərib. Bundan əlavə, bir sıra tərəvəz məhsullarının qiymətləri də aşağı düşüb. Mart ayında fevral ayı ilə müqayisədə bitkiçilik məhsullarından buğdanın, arpanın və soğanın istehsalçı qiymətlərində ucuzlaşma müşahidə olunub. Ekspertlər isə ucuzlaşmanın davam edə biləcəyini istisna etmir. Məsələ burasındadır ki, hökumət dövriyyəyə daha çox torpaq cəlb edərək aqrar sahədə daha çox məhsul istehsalına nail olmağa çalışır.

Qeyd edək ki, iri kənd təsərrüfatlarının yaradılması məqsədilə sahibkarlar üçün müsabiqə təşkil ediləcək. İqtisadiyyat Nazirliyi bildirir ki, sözügedən müsabiqədə kənd təsərrüfatı sahəsində ixtisaslaşmış sahibkarlar iştirak edə bilər: "Azərbaycanda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının artırılması hesabına ərzaq təhlükəsizliyinin daha da möhkəmləndirilməsi tədbirləri çərçivəsində, Nazirlər Kabinetinin sərəncamına əsasən, "Samur-Abşeron suvarma sisteminin yenidən qurulması Layihəsi" üzrə aidiyyəti dövlət və rayon icra hakimiyyəti orqanlarının nümayəndələrindən ibarət İqtisadiyyat Nazirliyində yaradılan komissiya tərəfindən yeni ərazilərin əkin dövriyyəsinə cəlb olunması, burada iri təsərrüfatların qurulması istiqamətində cari ildə Xızı və Siyəzən rayonlarında meliorativ tədbirlər başa çatdırılan torpaq sahələri təyinatı dəyişdirilərək müsabiqə və hərrac yolu ilə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalı üzrə ixtisaslaşan sahibkarlara uzunmüddətli icarəyə veriləcək". Ekspertlər isə qeyd edir ki, bu hal həm daxili bazarı aqrar məhsullarla təmin edəcək, həm də ixracın bu sahə üzrə artmasına gətirib çıxaracaq.

O da vurğulanır ki, Dövlət Toxum Fondunun yaradılması, dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına verilən yardımın həcminin artırılması, lizinqə verilən və ya lizinq yolu ilə satılan suvarma sistemləri dəstinə və avadanlığına onların ilkin dəyərinin 40 faizi həcmində güzəşt edilməsi və bu qəbildən olan digər hallar da prosesdə müsbət rol oynayır. Fermerlərə hərtərəfli dövlət dəstəyi, aparılan struktur islahatları da məhsul artımına təsirsiz ötüşmür.

Onu da bildirək ki, son 10 ildə ümumi kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalının həcmi 3,3 dəfə artıb. Amma bu göstəricinin daha da artması istiqamətində addımlar atılır. İri fermer təsərrüfatlarının yaradılması istiqamətində işlərin davam etdirilməsi də gündəmdə olan məsələlərdəndir. Artıq respublikanın 19 rayonunda 40 min hektardan artıq sahədə 30 iri fermer təsərrüfatı yaradılıb. Bu təsərrüfatlarda taxılın məhsuldarlığı ölkə üzrə orta göstəricidən təxminən iki dəfə yüksəkdir və hektarda 50-60 sentnerə çatır. Hazırda Şabran, Siyəzən, Xızı, Goranboy və Şəmkir rayonlarında da iri taxılçılıq təsərrüfatlarının yaradılması istiqamətində iş aparılır. Bütün bunlar məhsul artımında vacib rol oynmaq iqtidarındadır. Gündəmdə olan digər aktual məsələ kənd təsərrüfatı məhsullarının xarici bazarlara çıxarılmasıdır. Artıq bu istiqamətdə əməli işlər görülür. Məsələn, Rusiya bazarlarına çıxarılan məhsulların həcmi dinamik şəkildə artır. Hesab edilir ki, bütün bunlar həm qeyri-neft sahəsinin inkişafına təkan verəcək, həm də aqrar sahə üzrə Azərbaycana valyuta axınını artıracaq.