Azərbaycana da dəxli olan "Valyuta müharibəsi"nin yeni mərhələsi açılır...

Tarix: 03.05.2016 / 01:19
Bölmə: İqtisadiyyat

Beynəlxalq miqyasda maliyyə bazarlarında son durum dünyada yeni "valyuta müharibəsi"nin başlandığını göstərir. İndi bir çox ölkələr milli valyutalarını dollar və avroya nisbətdə daha aşağı həddə saxlamaqda maraqlı tərəf kimi çıxış edir. Məsələn, Yaponiyanın maliyyə naziri Taro Aso milli valyuta olan yenin ABŞ dollarına nisbətən məzənnəsinin artması ilə bağlı ciddi narahatlığını bildirib.

Nazir valyuta mübadiləsi bazarında birtərəfli, spekulyativ xarakterli hərəkətlərə qarşı ehtiyatlı olmağa çağırıb. Nazir deyib ki, milli valyutanın dəyəri cəmi iki gün ərzində 5 yen qalxırsa, bu, belə hərəkətlərin birtərəfli spekulyativ xarakter daşıdığını tam əminliklə deməyə əsas verir.

Qeyd edək ki, Nyu-Yorkda yenin ABŞ dollarına məzənnəsi 106 yen səviyyəsində qeydə alınıb ki, bu da son 18 ayın ən yüksək göstəricisidir. Baş verənlərin Yaponiya Bankının monetar yumşaldılma siyasətini davam etdirmək barədə aprelin 28-də qəbul etdiyi qərarla bağlı olduğu bildirilir. T.Aso vurğulayıb ki, hökumət valyuta bazarında baş verənləri diqqətlə izləyir və lazım olacağı təqdirdə müvafiq qərarlar qəbul edəcək. Gözlənir ki, Yaponiya milli valyutasını ucuzlaşdıracaq. Ümumiyyətlə, Asiyada son vaxtlar Yaponiya, Koreya Respublikası və Tayvan milli valyutalarının möhkəmlənməsinin qarşısını almaq məqsədilə valyuta bazarlarına müdaxilə edirlər. Çin də ixrac imkanlarını artırmaq məqsədilə milli valyutanın növbəti ucuzlaşmasına gedə biləcəyini istisna etmir. Rusiya da neftin bahalaşması ilə rublun yenidən möhkəmlənməsindən narahatlıq ifadə edir. Moskva eyni zamanda qızıl ehtiyatını sürətlə artırır. Qızıl ehtiyatının artırılması Rusiyaya həm də öz iqtisadiyyatını beynəlxalq sanksiyalara qarşı qorunmaq və mövcud xarici siyasətini davam etdirmək fürsəti verir. Hazırda Rusiyanın qızıl ehtiyatları 1300 tonun üzərindədir. Əslində Çin də bu məsələdə Rusiyadan geri qalmır. Rusiyadan daha aktiv şəkildə qızıl almağa yönələn Çinin 1600 tondan çox qızıl ehtiyatı var və bu potensialı ilə dünya sıralamasında beşinci yeri tutur. Rusiya altıncı pillədə qərarlaşırkən, ilk dörd sırada isə ABŞ, Almaniya, İtaliya və Fransa gəlir.

Moskva isə qızıl alışı ilə paralel olaraq rublu daha ucuz saxlamaq və bununla ixrac imkanlarını daha da artırmaq niyyətindədir. Məsələ burasındadır ki, Rusiya iqtisadiyyatı 2016-cı ilin mart ayında keçən ilin analoji dövrü ilə müqayisədə 1,8% azalıb. Özü də bu o fonda baş verir ki, Rusiya iqtisadiyyatı 2016-cı ilin yanvar ayında 2,6% azalıb, fevral ayında isə dəyişiklik qeydə alınmayıb. Bu durumda Moskva məhz ucuz rubl hesabına iqtisadi geriləməni aradan qaldırmaq istəyir.

Təbii ki, proseslər ölkəmizə də təsirsiz ötüşmür. Hazırda manatın dollar qarşısında çox möhkəmlənməsi də ölkəmiz üçün sərfəli sayılmır. Proseslər isə belə deməyə əsas verir ki, Azərbaycanda milli valyutanın ABŞ dollarına qarşı minimal məqbul rəsmi məzənnəsi cari vəziyyətdə 1 dollar üçün 1,50 manat səviyyəsində müəyyən olunub. Azərbaycan Mərkəzi Bankının valyuta hərracında Dövlət Neft Fondundan (ARDNF) artıq hər dəfə ABŞ dolları alaraq bazarda manat intervensiyası keçirməsi dolların rəsmi məzənnəsinin 1,50 manatdan aşağı düşməsinə imkan vermir. Analitiklər hesab edirlər ki, rəsmi məzənnənin tədricən, aşağı templə artırılması tendensiyası davam edəcək. Hazırda neft qiymətləri də 47 dolları keçib. Bundan sonra neft qiymətlərinin ilin sonuna qədər əsasən artma tendensiyası göstərməsi gözlənildiyindən, daxili valyuta bazarında dolların məzənnəsinin azalması ehtimal edilir. Bu şəraitdə məhz Mərkəzi Bankın müdaxiləsi ilə dolların həddən artıq ucuzlaşmasının qarşısı alına bilər.

Qeyd edək ki, bu siyasətdən Rusiya istifadə edir. Belə ki, ölkəmizin əsas ticarət tərəfdaşı olan Rusiyanın milli valyutasının dollarla müqayisədə məzənnəsinə diqqət yetirdikdə məzənnənin 1 dollar üçün 65 rubl səviyyəsindən aşağı enmədiyini görmək olar. Türkiyə lirəsində də vəziyyət eynidir, dolların məzənnəsi 2,82 lirə səviyyəsindən aşağı enməyib. Bütün bunlar daxili istehsalı qorumaq baxımından olduqca vacib sayılır. Proseslər dünya ölkələrinin əksəriyyətində milli valyutanın aşağı həddə saxlanması tendensiyasının davam edəcəyini göstərir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

Tarix: 07.07.2026 / 20:11

İran müharibəsi qlobal enerji təminatında yeni böhran yaradıb...

Tarix: 07.07.2026 / 12:56

Azərbaycanda vençur kapitalı fondları yaradılacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 21:45

Ermənistan Azərbaycanla Türkiyənin elektrik şəbəkəsinə qoşulmaq istəyir...

Tarix: 06.07.2026 / 21:05

Avropanın daha bir dövləti Azərbaycanın Orta Dəhliz layihəsinə qoşulur...

Tarix: 06.07.2026 / 19:25

Ermənistan məhsullarının Avropaya çatdlrılmasında ağır problemlər yarandı...

Tarix: 06.07.2026 / 17:09

Rusiya Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana 30 vaqon propan göndərdi

Tarix: 06.07.2026 / 15:08

Ermənistan Rusiya qazını Avropa qiymətinə alacaq...

Tarix: 06.07.2026 / 14:06

Rusiya dronla Ukraynada SOCAR-ın yanacaqdoldurma məntəqəsini vurdu...

Tarix: 05.07.2026 / 19:40

"Yeni dəmir yolu Türkiyə, Ermənistan və Azərbaycan arasında nəqliyyat əlaqələrini gücləndirəcək" - Uraloğlu

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 02.07.2026 / 20:10

Dövlət qurumlarının portal və mobil tətbiqləri birləşdirilir - Mehriban Əliyevanın rəhbərlik etdiyi Şura böyük islahatlar mesajını verdi...

Tarix: 02.07.2026 / 15:16

Xırdalan Xəstəxanasına qarşı kəskin iddia - orqan köçürülmüş xəstələr ölüm təhlükəsində?...

Tarix: 25.06.2026 / 20:33

Əmək pensiyası yaşına görə qonşular bizi bir neçə il qabaqlayır...

Rəqəmsal İnkişaf Şurası ilə süni zəka və kibertəhlükəsizliyin yüksəliş yoluna çıxdıq...