Azərbaycandan köhnə avtomobillərin ixracı üçün əla şans açılır...

Tarix: 30.04.2016 / 07:44
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin avtomobil bazarında son vəziyyət burada hələ də durğunluğun tam aradan qalxmadığını göstərir. Məhz bunun nəticəsidir ki, idxal olunan avtomobillərin sayı əvvəlki dövrlərlə müqayisədə xeyli azdır. Qeyd edək ki, bu ilin 1-ci rübündə Azərbaycana xaricdən 1362 nəqliyyat vasitəsi idxal olunub. Bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7,4 dəfə azdır.

Sürücü daxil olmaqla 10 nəfər və ya daha çox adam daşımaq üçün nəzərdə tutulmuş avtomobillərin idxalı 10,7 dəfə azalaraq 19-a, əsasən adamların daşınması üçün nəzərdə tutulmuş minik avtomobillərinin və digər motorlu nəqliyyat vasitələrinin idxalı 7,5 dəfə azalaraq 1235-ə, yük daşımaq üçün motorlu nəqliyyat vasitələrinin idxalı 5,2 dəfə azalaraq 97-yə düşüb. Ekspertlər baş verənlərin alıcıların maşınalara əvvəlki kimi maraq göstərməməsi ilə izah edir.

Proseslər isə bu qənaətə gəlməyə əsas verir ki, avtomobil satışı indiki gedişlə daha da zəifləyəcək. belə vəziyət maşını satcılarına da ciddi zərər vurur. Vəziyyətdən çıxış yolu kimi isə maraqlı təkliflər irəli sürülür. Qeyd olunur ki, avtomobil satışlarının azalması satıcıları yeni bazarlar axtarmağa vadar edir. Bununla bağlı da müxtəlif təkliflər səsləndirilir. Satıcılar bildirirlər ki, ölkəyə gətirilən avtomobillərin görmük rüsumlarının ödənməsi müddətinin uzadılması və satışa həyata keçirildikdən sonra rüsumun ödənilməsi həm satışların artmasına, həm də ölkəyə valyuta axınına səbəb ola bilər.

Avtomobil satışları üzrə ekspert Aley Şamilov "fins" portalına bildirib ki, hazırda ölkəyə gətirilən avtomobilə görə rüsumun ödənilməsi üçün 3 gün vaxt verilir. Gömrük rüsumları ödənildikdən sonra avtomobilin qiyməti xeyli bahalaşır. Ekspert hesab edir ki, Azərbaycan avtomobil bazarı qiymətlərin yüksəkliyinə görə, yerli müştərilərlə yanaşı, xarici alıcıları da itirir. Belə ki, Rusiya, Qazaxıstan, Qırğızıstan və digər ölkələr Azərbaycan üçün potensial alıcı bazarıdır. Amma qiymətlərin baha olmasına görə, eyni avtomobili Gürcüstandan alıb, Azərbaycandan transit olaraq aparırlar: "Bir ayda köhnə avtomobilin 60-70 avtomobilin Azərbaycandan tranzit olaraq Qazaxıstana aparıldığının şahidi olmuşam". Halbuki Azərbaycanda avtomobillə bağlı gömrük rüsumlarının ödənilməsi müddəti uzadılarsa və rüsum avtomobil satılandan sonra tutularsa ölkəyə gətirilən avtomobil ucuz başa gələr: "Avtomobil DYP tərəfindən qeydiyyata salınarkən mütləq gömrük bəyəmnaməsi tələb edilir.Yəni, bu o deməkdir ki, avtomobil satıldıqdan sonra onu hər bir halda qeydiyyata salmaq üçün gömrük rüsumunu ödəmək lazım gələcək".

Belə olan halda xarici müştərilər avtomobili Gürcüstan deyil, Azərbaycandan almağa maraqlı olacaqlar. Ekspertin sözlərinə görə, bu addımın bir neçə müsbət təsiri ola bilər. Birincisi avtomobili Azərbaycandan alan asiyalı müştəri ölkəyə valyuta axınına səbəb olacaq: "Avtomobili burdan alan xarici vətəndaş ölkəyə təbii ki, dollar gətirəcək".

A.Şamilov hesab edir ki, Azərbaycanda istismar müddəti bitən xeyli avtomobil var. Asiya ölkələrində, o cümlədən Rusiya və İranda avtomobilin istismar müddəti ilə bağlı hər hansı qadağa yoxdur. Nəticədə Azərbaycanda olan istismar müddəti bitmiş köhnə avtomobilləri də satmaq mümkün olacaq. Belə ki, bu avtomobillərə Qazaxıstan, Qırğızıstan kimi ölkələrdə tələbat yüksəkdir. Bu isə ölkədən köhnə avtomobillərin çıxarılması ilə yanaşı avtomobil sıxlığının azalmasına təsir edə bilər. Digər tərəfdən bu addım müəyyən qədər vətəndaşın işlə təmin olunmasına səbəb olacaq. Yəni, satışların dayanmasına görə, işini itirən avtomobil satıcıları yenidən işə başlayacaqlar. Bu təklifin reallaşması müsbət addım sayılır və köşnə mvşın parkının sıralarının xeyli seyrəlməsinə səbəb ola bilər. Eyni zamanda maşın bazarında da ciddi canlanma nın yaranması mümkündür. Belə vəziyyət sığorta şirkətləri üçün də əlverişldidir.

Məlumduur ki, 2014-cü ildən avtomobil kreditlərinin sayının azalması təbii olaraq bu sahədə sığorta növlərinin də azalmasına səbəb olmuşdu. 2015-ci ildə isə maliyyə sektorunun, yəni təkcə sığorta yox, həm də bank sektorunun hansı problemlərlə üzləşdiyi artıq məlumdur. Cari ilin ilk rübündə də vəziyyət olduqca gərgindir. Hazırda maşın bazarında yaşanan durğunluq qarşıdakı dövrdə sığorta şirkətlərinin gəlirlərinin daha da azalmasına rəvac verə bilər. Kreditlərin verilməsində şərtlərin çətinləşdirilməsi də proseə təsirsiz ötüşmür. Onsuz da bankların avtomobil kreditlərini kəskin azaltması sığorta şirkətlərinin işinə mənfi təsir etməyə başlayıb. Kreditlərin dayanmasından keçən dövr ərzində sığorta şirkətlərinin müştəriləri kəskin azalıb. Ekspertlərin fikrincə, avtomobillərin satışında yuxarıda qenyd olunan proses həyata keçsə, bu, sığorta şirkətlərinin də gəlirlərinin ratmasına səbəb ola bilər.