Bakıda mənzillərin qiyməti yüksəlməyə başladı...

Tarix: 30.04.2016 / 02:47
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkənin mənzil bazarında son günlərdə diqqət cəlb edən hallardan biri də qiymətlərdə qeydə alınan artımlardır. Halbuki, bazarda hələ böyük tələb yoxdur və bu səbəbdən tikinti şirkətlərinin qiymət artımına getməsi anlaşılan deyil. Bəzi ekspertlər isə bildirir ki, əslində, hökumətin cari ilin sonunda sosial evlərin inşasına başlamaq niyyəti belə vəziyyət yaradır. Belə ki, sosial evlərin inşası mənzil bazarında müəyyən canlanma yaradacaq və bu da qiymət artımına gətirib çıxaracaq.

Müəyyən tikinti şirkətləri isə bu prosesi gözləmədən indidən qiymət artımlarına gedir.

Xatırladaq ki, bir neçə gün əvvəl baş nazirin müavini Əli Əhmədov bildirib ki, yaxın zamanlarda sosial evlərin tikilməsinə başlanacaq: "Bu il ərzində layihənin həyata keçirilməsi istiqamətində əsas addımlar atılacaq. Ola bilsin ki, sosial evlərin tikintisinə bu ilin axırına yaxın başlansın". Baş nazirin müavini qeyd edib ki, sosial evlərin inşası ilə aztəminatlı əhali yaxşı şərtlərlə ev sahibi olmaq imkanı qazanacaq: "Azərbaycanda evə, mənzilə ehtiyacı olan əhali kateqoriyası çoxdur. Azərbaycanda əhali yüksək dinamika ilə artır. Evlənənlər çoxdur, onların mənzillərə ehtiyacı var". Qeyd olunduğu kimi, bütün bunlar mənzil bazarında müəyyən canlanma yaradacaq. Bu da o deməkdir ki, mənzil bazarında 2014-cü ilin payızından başlayan qiymət azalması sona çatacaq.

"MBA Ltd." konsaltinq və qiymətləndirmə şirkətinin baş direktoru Nüsrət İbrahimov isə bildirir ki, Azərbaycanda daha yüksək maliyyə dayanıqlığı olan tikinti şirkətləri satış qiymətlərini artıq ABŞ dollarına keçirib: "Məhz bu səbəbdən ilkin mənzil bazarında nisbi qiymət artımı müşahidə olunur". N.İbrahimov mətbuata açıqlamasında mənzilə tələbin dinamik artdığını da təsdiq edir. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda əhalinin artımı sayəsində cari mənzil tələbatı hər il orta hesabla təxminən 30 min artır: "Əhalinin artımı ilə bağlı statistik məlumtlara fikir versək görərik ki, il ərzində təxminən 100 minə yaxın insan doğulur. İl ərzində ölənlərin sayını və doğulanların yarısının qız, yarısının oğlan olduğunu nəzərə alsaq, hər il 30 minə yaxın yeni mənzil tələbatının yarandığını müəyyən etmək olar. Dövlət Statistika Komitəsinin göstəricilərinə görə, hər il orta hesabla 15-17 min yeni fərdi ev və mənzil tikilir. Hətta qanunsuz inşa olunan evləri də nəzərə alsaq görərik ki, il ərzində təxminən 5 min ailənin evə olan tələbatı ödənilməmiş qalır. Hər il bu rəqəmlər toplandıqda isə çox böyük göstərici əmələ gəlir". Ekspert qeyd edib ki, həmin ailələr isə, təbii ki, aztəminatlı əhali kateqoriyasına aiddir: "Tələbat ilbəil artır və nəticədə sosial gərginlik yarana bilər. Bu problemin həlli üçün isə ya satış qiymətləri aşağı salınmalı, ya da insanların ödəmə qabiliyyəti artırılmalıdır. Bir sözlə, bazarda balans yaradılmalıdır".

Ekspert hesab edir ki, Azərbaycanda əmlak bazarında canlanma yaratmaq və bazara inamı artırmaq üçün qanunvericilikdə olan boşluqlar da aradan qaldırılmalıdır: "Qanunvericilikdə müəyyən boşluqlar var. Məsələn, Mənzil Məcəlləsinin MTK-larla bağlı hissəsində qeyd olunur ki, bina Dövlət Komissiyasına təhvil veriləndən sonra 6 ay müddətində Mənzil Mülkiyyətçilərinin Müştərək Cəmiyyəti yaradılmalı və bina bu cəmiyyətə idarəetməyə verilməlidir. Bu səbəbdən də heç bir tikinti şirkətinin sahibi binasını təhvil verməkdə maraqlı deyil və bu proses uzanır, nəticədə yaranmış vəziyyətdən bina sakinləri əziyyət çəkir".

Hələlik isə daha çox diqqət cəlb edən mənzil bazarında bahalaşmadır. Digər tərəfdən o da məlumdur ki, hökumət yeni ipoteka kreditləşməsinə başmağı düşünür. Bazara ipoteka kreditlərinin gəlişi də bahalaşmaya təkan verə bilər. Qeyd edək ki, tezliklə ipoteka kreditləri sahəsində dəyişikliklərə başlanacaq. Azərbaycan Mərkəzi Bankı yanında İpoteka Fondunun açıq səhmdar cəmiyyətə çevrilməsi ilə bağlı işlərin artıq başa çatması fonunda qurum bazara daha çox ipoteka krediti çıxaracaq. Xatırladaq ki, "Azərbaycan İpoteka Fondu" ASC-nin yaradılması ilə bağlı Prezident İlham Əliyev ötən il oktyabrın 27-də fərman imzalayıb. Fərmanda İpoteka Fondunun hüquqi təşkilati formasının dəyişdirilməsi ilə yanaşı, Azərbaycanda ipoteka kreditlərinin şərtlərinə yenidən baxılması və dəyişdirilməsi də nəzərdə tutulub. Dəyişikliklərdən sonra verilən ipoteka məbləğinin artırılması və faizlərin müəyyən qədər aşağı salınması nəzərdə tutulub. Bu da ipoteka kreditləşməsi ilə mənzil sahibi olanların sayının artacağı deməkdir. Belə vəziyyətdə bazarda tələbin artması mənzillərin qiymətini daha da qaldıra bilər.