Mənzil bazarında canlanma yaradacaq prosesə start verilir

Tarix: 22.04.2016 / 00:48
Bölmə: İqtisadiyyat

Daşınmaz əmlak bazarında müəyyən müddətdir davam edən durğunluq bu ildən başlayaraq yeni fəallıqla müşahidə oluna bilər. Bunun əsas səbəblərindən biri isə hökumətin mənzil bazarına fəal müdaxiləsi və uzun illərdir barəsində söhbət açılan sosial evlərin inşasına yaxın tezlikdə başlana biləcəyinə dair xəbərlərdir. Elə bu günlərdə baş nazirin müavini Əli Əhmədov da diqqətə çatdırıb ki, sosial evlərin tikintisinə cari il ərzində start verilməsi istisna deyil:

"Ola bilsin ki, sosial evlərin tikintisinə bu ilin axırına yaxın başlansın". Ə.Əhmədov bildirib ki, aztəminatlı əhali yaxşı şərtlərlə sosial mənzillər əldə edəcək. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda mənzilə ehtiyacı olan əhali kateqoriyası çoxdur: "Azərbaycanda əhali yüksək dinamika ilə artır. Evlənənlər çoxdur, onların mənzillərə ehtiyacı var".

Qeyd edək ki, sosial evlər mənzil almaq imkanı və imtiyazları olmayan, gəlirləri orta və ortadan aşağı olan insanlar üçün nəzərdə tutulur. Belə mənzillərin tikintisi əhalinin mənzil təminatının yaxşılaşdırılmasının ən optimal üsullarından biridir. Çünki belə kateqoriyalı insanların indiki şərtlər daxilində mənzillə təminatında çox ciddi çətinliklər var. Sosial evlər məhz bu kateqoriyadan olan insanlar, yəni mənzil almaq imkanı və imtiyazları olmayan, gəlirləri orta və ortadan aşağı olan şəxslər üçün nəzərdə tutulur. Sakinlər sosial mənzillərə köçdükdən sonra kirayədə qaldıqları müddət ərzində kirayə haqlarını kredit ödənişi kimi ödəyirlər. Mənzilin dəyərini tam ödədikdən sonra isə mənzili özəlləşdirərək onun tam sahibi olurlar. Aydındır ki, sosial evlərin inşası mənzil bazarında qiymətələrə təsirsiz ötüşməyəcək. Eyni zamanda bu hal, qeyd olunduğu kimi, daşınmaz əmlak bazarında müəyyən aktivlik yaratmaq iqtidarındadır. Daşınmaz əmlak bazarı üzrə ekspert Rəşad Əliyev də bunu təsdiq edir. Onun sözlərinə görə, hazırda diqqət mərkəzində olan bir neçə amil var ki, bunlar gələcəkdə bazara psixoloji təsir də bilər: "Onların bəziləri qiymətlərə müsbət, digərləri isə mənfi təsir edə bilər. Məsələn, neftin qiymətinin gələcək artımı bazara müsbət psixoloji təsir göstərə bilər. Sosial evlərin tikintisi və söküntü işlərinin anonsu isə bazara əlavə mənzillərin daxil olmasını nəzərdə tutur. Əlavə olaraq bazarda tikinti şirkətlərinin fəaliyyəti də nəzərəçarpacaq dərəcədə yüksəkdir".

Daha bir vacib məqam isə ipoteka kreditləşməsi ilə bağlıdır. Yaxın vaxtlarda ipoteka kreditləri sahəsində dəyişikliklərə başlanacaq. Mərkəzi Bank yanında İpoteka Fondunun açıq səhmdar cəmiyyətə çevrilməsi ilə bağlı işlər artıq başa çatıb. Xatırladaq ki, "Azərbaycan İpoteka Fondu" ASC-nin yaradılması ilə bağlı Prezident İlham Əliyev ötən il oktyabrın 27-də fərman imzalayıb. Fərmanda İpoteka Fondunun hüquqi təşkilati formasının dəyişdirilməsi ilə yanaşı, Azərbaycanda ipoteka kreditlərinin şərtlərinə yenidən baxılması və dəyişdirilməsi də nəzərdə tutulub. Fərmana əsasən, Nazirlər Kabinetinə tapşırılmışdı ki, İpoteka Fondunun vəsaiti hesabına ipoteka kreditlərinin, o cümlədən güzəştli ipoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarını bir ay müddətində Azərbaycan Prezidenti ilə razılaşdıraraq təsdiq etsin. Nazirlər Kabinetində deyirlər ki, hökumətin bir qədər əvvəl başladığı sosial evlər təşəbbüsü dövlət xəttilə ipoteka kreditlərinin verilməsinə mane olmayacaq. Hökumətdə bildirirlər ki, sosial evlər layihəsi ilə ipoteka proqramı arasında heç bir bağlılıq yoxdur. Bu tədbirlər ayrı-ayrılıqda həyata keçiriləcək. İpoteka şərtlərinin asanlaşması, verilən məbləğin artması son nəticədə mənzil bazarında daha çox evin satılmasına rəvac verəcək.

Bundan başqa, Prezidentin yuxarıda qeyd olunan fərmanına əsasən, ev və bina tikintisi üçün icazələrin verilməsi asanlaşır. Məsələ ondadır ki, hazırda tikinti şirkətləri binanın inşasına başlamaq üçün Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətindən asanlıqla icazə alsalar da, binanın dövlətə təhvil verilməsi və lazımi sənədlərin əldə edilməsi prosesində əngəllərlə üzləşirlər. Bu da son nəticədə həmin əmlakların ipoteka yolu ilə satılmasının qarşısını alır. O qədər yeni tikilmiş binalarda evlər var ki, ipotekaya qoymaq mümkün deyil. Onların sənədləşdirilməsi ilə bağlı əngəllərin aradan qalxması fonunda isə bazarda ipoteka ilə alınıb-satılan mənzillərin sayının artması gözlənir. Bütün bunlar nəticə etibarı ilə daşınmaz əmlak bazarında aktivliyin əhəmiyyətli dərəcədə yüksəlməsinə gətirib çıxarır.