Lombardlar bir az daha nəzarətsiz qalsa...

Tarix: 20.04.2016 / 01:40
Bölmə: İqtisadiyyat

Bəzi bankların kredit verilişini dayandırması, digərlərində faizlərin yüksək həddə olması lombardların fəaliyyətinin daha da genişlənməsinə rəvac verib. Hazırda lombardlara üz tutanların sayının artması bu qurumların əhaliyə girov əvəzində kreditləri daha yüksək faizlə verməsilə müşayiət olunur. Özü də lombardlar indi daha çox qızıl müqabilində pul verir. Araşdırmalar göstərir ki, lombard ofisləri əvvəlki kimi daşınmaz əmlaka, avtomobilə pul vermirlər.

Bunu da daşınmaz əmlak bazarındakı vəziyyətlə izah edirlər. Qeyd olunur ki, daşınmaz əmlak satışı aşağı düşüb. Digər tərəfdən daşınmaz əmlakın girovu qarşılığında iri məbləğdə pul vermək risqlidir. Maşın girovuna gəldikdə, bu bazarda da satışlar aşağı düşdüyündən, lombardlar artıq avtomobillərə yaxın durmur. Amma bəzi hallarda lombardlar qoyulan qızılı ya götürüb aradan çıxır, ya da kredit gecikdiriləndə müştərinin razılığı olmadan onu satır. Sonuncu hal ümumiyyətlə genişlənib. Bu səbəbdən hesab edilir ki, lombardlara nəzarət məsələsi həllini tapmalıdır.

Qeyd edək ki, lombardlar Mərkəzi Bank və ya Maliyyə Nazirliyi qarşısında heç bir məsuliyyət daşımır. Ölkədə lombard fəaliyyəti Azərbaycan qanunvericiliyi əsasında və yalnız xüsusi lisenziya ilə mümkündür. 2002-ci ilədək lombardlar Maliyyə Nazirliyinin lisenziyası ilə fəaliyyət göstərirdi. Lakin həmin ildən etibarən nazirliyin lombardlara nəzarəti aradan qaldırılıb. İndi hüquqi və fiziki şəxslərin sərbəst fəaliyyət növünə çevrilmiş lombardların işi Mülki Məcəllə və Vergi Məcəlləsi ilə tənzimlənir. Onlar yerli vergi idarəsində qeydiyyatdan keçərək fəaliyyətə başlayır və öhdəliyi sadəcə zamanında vergini ödəməkdir. Mülki Məcəllədə isə əşyanın lombard girovu təsbit edilir. Bu o deməkdir ki, hətta Mərkəzi Bank da lombardların fəaliyyətinə nəzarət həyata keçirmək səlahiyyətinə malik deyil. Lombardların fəaliyyət mexanizmi hazırda 1997-ci ildən etibarən "Lombard fəaliyyətinə xüsusi razılıq verilməsi qaydalarının təsdiq edilməsi" haqqında Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə tənzimlənir. Hansısa dövlət qurumu qarşısında məsuliyyət daşımayan lombardlar bu səbəbdən də çox zaman vətəndaşlara kələk gəlir.

İqtisadçı Vüqar Bayramov da bildirir ki, banklarla problemləri yoluna düşməyən vətəndaşların lombardlarla çətinlikləri də dərinləşməkdədir. Ekspert sosial şəbəkələrdə yaydığı açıqlamada vətəndaşları "borc bataqlığına" sürükləyən lombardların fəaliyyətinə Mərkəzi Bank və Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının müdaxiləsini vacib sayıb: "Banklardan kredit ala bilməyənlər lombardların bahalı borclarından istifadə etmək məcburiyyətində qalıb. Məsələ heç də bəzi lobmardlarla bağlı açılan cinayət işləri ilə tamamlanmır. Aylıq orta hesabla 5 faiz borc təklif edən lombardlar nəticədə illik 60 faizlik kredit xəttindən bəhrələnir. İstehlak kreditləri üzrə illik faizin 29-dan çox olmaması ilə bağlı MB-nin qadağalarının isə bu borclara heç bir aidiyyəti yoxdur. Digər tərəfdən, girov kimi götürülən qızıl-zinət əşyalarının dəyişdirilməsi və bəzi hallarda geri qaytarılmaması faktları da ənənəvi hal alır. Səbəb isə lombardların fəaliyyətinə, demək olar ki, heç bir nəzarətin olmamasıdır".

İqtisadçı problemin həlli yollarını da göstərib: "Əvvəla, lombardların fəaliyyətinə Maliyyə Bazarlarına Nəzarət Palatasının nəzarətinə ehtiyac var. İkincisi, banklarda olduğu kimi, lombardlarda da illik faizlər limitləşdirilməlidir. Bazar qanunlarına zidd olsa da, indiki halda inzibati metodlardan istifadə qaçılmazdır.

Bu halda lombardlar da illik 29 faizdən artıq faiz ala bilməyəcək ki, nəticədə onların bankların qeyri-rəsmi filialları kimi fəaliyyəti də məhdudlaşacaq. Üçüncüsü, lombardlar üçün məcmu kapital və digər öhdəliklərin tətbiqinə ehtiyac var ki, onların məsuliyyətini artırmaq və fəaliyyətlərinə nəzarəti gücləndirmək mümkün olsun. Dördüncüsü, girovlarla bağlı konkret məcburi qaydalar tətbiq edilməklə borc götürənin əsl girovunu geri almaq problemini də aradan qaldırmaq olar". Əks halda lombardlarla bağlı problem daha sürətlə dərinləşəcək. Bundan isə daha çox sadə vətəndaşlar əziyyət çəkir.

Tahir TAĞIYEV

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 23.10.2026 / 16:05

Azərbaycanda islam maliyyəçiliyi nə deməkdir?..

Tarix: 23.10.2026 / 10:37

Sosial ödənişlərin artırılması üçün altıncı sosial islahat paketi hazırlanır...

Tarix: 23.10.2026 / 09:57

Gələn il şəhər və rayonlara dotasiya ayrılmayacaq - xərclərini öz gəlirləri hesabına ödəyəcəklər...

Tarix: 23.10.2026 / 09:26

Gələn ilin büdcəsi layihəsi Milli Məclisdə - gəlirlər və xərclər açıqlandı...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 10:36

Sabahdan vint, bolt və qaykaların ixrac tarifi 20 DƏFƏ ARTIRILIR...

Tarix: 21.10.2026 / 17:06

Azərbaycan daha bir rekord vurdu - "tranzitlərin rekordu"...

Tarix: 21.10.2026 / 16:50

Neft Fondumuzun çox valyuta qazanmasına mane olan tək səbəb var...

Tarix: 21.10.2026 / 13:35

Azərbaycanda yeni bank yaradıla bilər - Aİ-dən TƏKLİF...

Tarix: 21.10.2026 / 10:23

Avropalı investorların Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və Naxçıvana marağı artır - Aİ hesabatı

Tarix: 20.10.2026 / 22:07

Taxıl bazarında kəskin təzad: kəndlilər buğda əkinindən imtina edir...

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Tarix: 22.10.2026 / 19:30

Azərbaycanda şirin su ilə bağlı vəziyyət pisləşir - ümid Xəzərə qalıb…

Tarix: 22.10.2026 / 16:56

15 temmuz “FETÖ darbesində” bircə nəfər siyasətçi-deputatın adı çıxmadı...

Milli kimliyə bağlı gənclər uğurlu gələcəyin əsas təminatçılarıdır...