Mərkəzi Bank kredit faizlərini aşağı salmaq üçün daha sərt addımlar ata bilər

Tarix: 13.05.2014 / 09:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Bank kreditləri üçün faiz dərəcələrinin kifayət qədər yüksək olduğu artıq ölkə rəsmiləri tərəfindən də etiraf olunur və vəziyyətin bu həddə davam etməsi yolverilməz sayılır. Bu fonda verilən açıqlamalar kredit faizlərinin aşağı salınması üçün yaxın tezlikdə müvafiq addımların atıla biləcəyini istisna etmir. Qeyd edək ki, sözügedən məsələ ilə bağlı son rəsmi açıqlamalar Mərkəzi Bankın İdarə Heyətinin sədri Elman Rüstəmova məxsusdur.
Ölkənin baş bankiri qeyd edir ki, istehlakçılara müxtəlif təyinatlı istehlak kreditləri çox verildiyi üçün bank hərarəti yaranıb və bunu soyutmağa ehtiyac var. Onun sözlərinə görə, bu məqsədlə avtomobillərin alınması, o cümlədən istehlak kreditləri ilə bağlı qaydalar sərtləşdirilib, yeni avtomobillərlə bağlı ilkin ödənişin miqdarı artırılıb, eyni zamanda istehlak kreditləri üçün müraciət edən şəxslərdən iş yerindən arayış və digər sənədlərin istənilməsi, onların gəlirlərinin müəyyənləşdirilməsi tələbi qoyulub: "Əvvəllər banklar asan şərtlərlə, yüksək faiz dərəcələri ilə kreditlər veriblər. Yüksək faiz dərəcələri ilə kreditlərin verilməsi isə əhalinin ödəmə qabiliyyətinin yüksək olmaması ilə izah olunub. İndi biz kredit dərəcələrinin aşağı salınması şərtini qoymuşuq. Bununla da bazarda kreditin alıcıları real ödəmə qabiliyyətinə malik müştərilər olacaq. Yəni banklar artıq əhalinin ödəmə qabiliyyətinin az olduğunu əsas gətirərək yüksək kredit dərəcələri tələb etməyəcəklər. Kredit dərəcələrinin nə qədər aşağı salınacağını isə, hələ ki, rəqəmlə ifadə etmək mümkün deyil".
Lakin istənilən halda belə görünür ki, kredit faizləri aşağı düşəcək. Hər halda, məsələyə Mərkəzi Bankın qarışması və banklar qarşısında şərt qoyulması bu qənaətə gəlməyə əsas verir. İndilikdə isə Azərbaycanda bank faizlərinin yüksək olması inkaredilməz reallıqdır. Bunu digər dünya dövlətləri ilə müqayisə aparmaqla da görmək olar. Məsələn, ABŞ-da bank faizləri 3-4 faiz, Qərbi Avropa ölkələrində 6-8 faizdir. Azərbaycanda bank faizləri müxtəlif banklar üzrə 20-30 faiz arasında dəyişir.
Ekspertlərin fikrincə, Azərbaycanda əksər banklar əhalidən yığılan əmanətlərin hesabına kredit verir. Bəzi bankların kredit portfelinin təxminən 80 faizini məhz əmanətlərdən yığılan maliyyə vəsaitləri təşkil edir. Banklar əmanətləri təxminən 6-8 faizlə qəbul edir. Buna bankın aparatının saxlanmasına çəkilən xərcləri də əlavə edirlər. Nəticədə bütün bunları ümumiləşdirdikdə Azərbaycan banklarının verdiyi kreditlərin faizləri digər dünya dövlətlərində olduğundan ciddi şəkildə yüksək olur.
Mütəxəssislər həm də hesab edir ki, kredit alan vətəndaşlar üçün belə bir əlverişsiz vəziyyətin mövcud olmasının səbəbləri sırasında Azərbaycan banklarının beynəlxalq standartlara uyğun olmaması dayanır. Belə ki, Azərbaycan bankları beynəlxalq standartlara cavab vermədiyindən və reytinqləri aşağı olduğundan xarici fondlardan maliyyə resursları cəlb edə bilmir. Bütün bunlar kredit faizlərini artırır ki, indi belə vəziyyət rəsmi dairələri də narahat edir. Çünki bu hal iqtisadi inkişafa da müəyyən maneələr yaradır. Belə ki, kreditlər üzrə faiz dərəcəsinin yuxarı olması dövriyyədəki pul kütləsinin həcminin məhdudlaşdırılmasına, inflyasiya tempinin zəifləməsinə, bununla yanaşı, investisiyaların həcminin ixtisarına gətirib çıxara bilər. Halbuki, kreditlər üzrə faiz dərəcəsi nə qədər aşağı olarsa, investorlar üçün mənfəətlə investisiya qoymaq imkanları da bir o qədər yüksək olar və kredit vəsaitlərinə tələb çoxalar. Digər tərəfdən Mərkəzi Bank bildirir ki, son illər ölkədə həyata keçirilən pul-kredit siyasəti faiz dərəcələrinin aşağı düşməsinə yaxşı şərait yaradır. Ümumilikdə, ölkənin baş bankının indi əsas istəyi ölkədə kreditlərin faiz dərəcəsinin azalması və adekvat olaraq iqtisadiyyata investisiya qoyuluşlarının həcminin artmasıdır. Bunun üçün isə banklardan kredit faizlərinin aşağı salınması tələb olunur. Lakin bankların buna asanlıqla gedəcəyi də innadırıcı sayılmır. Bu səbəbdən hesab edilir ki, Mərkəzi Bank, ehtiyac yaranarsa, inzibati təsir metodlarını da işə salmalıdır. Əks halda bankların kredit faizləri istənilən həcmdə aşağı düşməyəcək.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...