Avropanın rus qazından imtina niyyəti dünyanı ərzaq bahalaşması ilə təhdid etdi

Tarix: 07.05.2014 / 09:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Şimal qonşumuzla Qərb arasında Ukraynaya görə məlum ziddiyyətlərin yaratmaqda olduğu fəsadlardan biri də bunun dünya bazarlarında bahalaşmaya yol açmasıdır. Ekspertlər bildirir ki, ziddiyyət daha da dərinləşərsə, enerji idxalına Qərb qadağa qoyarsa, qiymətlər daha çox qalxa bilər. Qeyd edək ki, Avropa artıq Rusiyanı qaz idxalını dayandıracağı ilə hədələyib.
Həmçinin, Avropa parlamenti ötən həftə Avropa bazarında Rusiyanın enerji şirkətlərinə daha sərt sanksiyaların tətbiq olunmasına dair çağırışlar edib. Bu fonda "Cənub axını" təbii qaz boru xəttinin inşasının dayandırılması və Rusiya ilə bağlanan ticarət razılaşmalarının nəzərdən keçirilməsi təklifi də irəli sürülüb. O da bildirilib ki, Ukraynada vəziyyət gərginləşəcəyi halda daha sərt tədbirlər görüləcək.
"Fitch" Agentliyi bildirir ki, Rusiyadan Avropa Birliyinə təbii qaz idxalının qadağan edilməsi Avropa iqtisadiyyatı və sənayesı üçün ciddi nəticələrə səbəb olacaq. Təbii qaz qıtlığı yanacağın qiymətində artıma gətirib çıxaracaq. Zəncirvari şəkildə elektrikin, kömürün və neftin qiymətləri yüksələcək. Təbii qaz qıtlığı polad və kimya sənayesinə də mənfi təsir edəcək. O da qeyd edilir ki, Rusiyadan təbii qaz idxalının uzun müddət üçün qadağan edilməsi Avropanın vergi ödəyicilərinin cibinə də mənfi təsir edəcək.
Xatırladaq ki, bu gün Rusiyadan ixrac edilən yanacağın 50 faizini Şərq Avropa ölkələri götürür. Rusiyalı ekspertlər isə deyir ki, təbii qazın alternativ qaynaqları Avropaya Rusiya yanacağından baha başa gələcək. Hesab olunur ki, Avropa təbii qaz idxalını yalnız qısa müddət üçün dayandırmağa hazırdır. Bildirilir ki, Rusiyadan təbii qaz idxalatının uzun müddət üçün qadağan edilməsi təbii qaz böhranına yol aça bilər. Nəticədə maliyyə böhranı meydana gələ bilər. Ruslar avropalı liderlərin şüurlu olaraq belə bir addım atacağını zənn etmir. Lakin Ukrayna işğalının genişlənməsi Avropanın Rusiyadan qaz idxalına qadağa qoymasını qaçılmaz edə bilər. Qeyd olunduğu kimi, bu halda qiymətlərin bahalaşması və bunun zəncirvari xarakter daşıması da qaçılmaz olacaq.
Aydındır ki, enerjidaşıyıcılarının qiymətinin artması sonda ərzaq mallarının da qiymətinə öz təsirini göstərəcək. Bu sahədə də qiymətlərin artımı müşahidə olunacaq. Bu vəziyyət dünyanın, demək olar ki, bütün ölkələrinə, o cümlədən də Azərbaycana təsir edəcək.
Xatırladaq ki, son günlərdə onsuz da idxal mallarının qiymətində artımlar müşahidə olunur. Xüsusən də Rusiyadan ölkəmizə gələn məhsulların qiyməti artır. Bu, əsas etibarı ilə özünü kənd təsərrüfatı və sənaye məhsullarının qiymətində büruzə verir. Son həftələrdə Rusiya bazarlarında kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətində olan bahalaşmanın da ölkəmizə təsiri çoxdur. Çünki bu halda Rusiya bazarlarına Azərbaycandan daha çox məhsul daşınmasına cəhdlər olunur. Bu da yerli bazarda məhsul həcminin azalmasına və beləliklə, bahalaşmasına gətirib çıxarır.
Bununla yanaşı, qiymətlərin bahalaşması dünyada baş verən proseslərlə də birbaşa bağlıdır. "Oxfam" beynəlxalq humanitar təşkilatının dünyada kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı və gözlənilən bahalaşmaya dair son hesabatında bildirilir ki, dünya liderləri qida sənayesinin yenidən təşkil edilməsi istiqamətində aktiv addımlar atmasalar, əsas qida məhsullarının, yəni heyvandarlıq sahəsinin müxtəlif məhsullarının, un məmulatlarının, meyvə-tərəvəzlərin qiyməti yaxın illər ərzində 2 dəfə artacaq. Əsas taxıl bitkilərinin qiymətinin isə 120-180 faiz artacağı gözlənir. Bu zaman qiymət artımının yarısı iqlim dəyişməsinin payına düşəcək. Təşkilat hesab edir ki, ərzağın qiymətinin dəyişməsi, torpaq, su və enerji çatışmazlığının getdikcə ağırlaşan sınaqlarını dəf etmək üçün qida sənayesi köklü şəkildə yenidən qurulmalıdır. Hesabatda iqlim dəyişmələri fonunda kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalında kəskin azalmaların baş verdiyi ölkələrin adları da açıqlanıb. Dünya dövlətlərini bəşəriyyəti gözləyən kəskin bahalıq təhlükəsindən xəbərdar edən bu sənəddə risq zonaları arasında bir çox ölkələrin, o cümlədən Azərbaycanın da adı çəkilir. Hesabatın Azərbaycanla bağlı hissəsində deyilir ki, Azərbaycan taxıla olan tələbatını Rusiya və Qazaxıstandan idxal hesabına ödəyir və ölkədə idxaldan asılılıq artır. Bu isə əsas ərzaq mallarının bahalaşmasına şərait yaradır. Məsələn, ötən il Azərbaycanda əsas qida məhsullarının qiyməti 20 faizdən çox artıb. Bahalaşan məhsullar arasında taxıl, yağ, ət, süd, şəkər və digər gündəlik tələbat mallarının xüsusi çəkisinin yüksək olduğu bildirilir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...