Avtomobillərin say artımı Bakının ekoloji problemlərini artırır

Tarix: 07.05.2014 / 09:23
Bölmə: İqtisadiyyat

Son illər Azərbaycanda yanacaq istehlakında ilbəil ciddi artım müşahidə olunur. Ölkəyə gətirilən avtomobillərin sayı artdıqca, yanacağa olan tələbat yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Statistik təhlil göstərir ki, ölkədə həm avtomobillərin sayı, həm də yanacaq istehlakı hər il orta hesabla 10 faiz artır. 2007-ci ildə benzin istehlakı 785 min ton idisə, 2013-cü ildə 1,3 milyon tona qalxıb.
Bu müddətdə istehlakın həcmi 67 faiz artıb. Həmin dövrdə bütün növ avtomobillərin artımı 61 faiz olub: avtobuslar, yük maşınları qarışıq avtomobillərin sayı 773 mindən (2007) 1,246 milyona (2013) çatıb.
Yanacaq istehlakının artması ilə bağlı hökumət bir sıra tədbirlər gördü. Yanacağın qiyməti bir qədər qaldırıldı, avtomobil kreditlərinin şərtləri ağırlaşdırıldı, "Aİ-95" markalı yanacağın ölkə daxilində istehsalı dayandırılaraq idxalına başlandı, yanacaq idxalına tətbiq edilən vergi və rüsumlar müvəqqəti aradan qaldırıldı. Bununla yanaşı, "Avro-4" standartına cavab verməyən avtomobillərin idxalı məhdudlaşdırıldı. Bütün bunlara rəğmən, avtomobil alışına maraq o qədər də azalmayıb. Ölkə daxilində köhnə avtomobillərin qiyməti bir az da artıb. Həmin avtomobillərin isə şəhər atmosferinin çirklənməsində "rol"unu əlavə izaha ehtiyac yoxdur.
Maraqlıdır, yaranan problem necə həll olunmalıdır?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı alim Əli Əlirzayevin fikrincə, bu problemi tez bir zamanda həll etmək elə də asan deyil: "Bunun üçün müəyyən zamana ehtiyac var. Zorən köhnə avtomobilləri camaatın əlindən almaq olmaz. Nəzərə almaq lazımdır ki, hamının imkanı çatmır bahalı maşın alsın. Problemi mərhələ-mərhələ həll etmək lazımdır. Bunun üçün də kompleks tədbirlər görülməlidir. Əsasən çalışmaq lazımdır ki, avtomobillərin çoxu paytaxtda cəmləşməsin. İstehsalat sahələrinin regionlarda yerləşməsinə önəm verilməlidir. Bu zaman həm paytaxta axın azalacaq, həm də avtomobillərin sayı".

İqtisadi Təşəbbüslərə Yardım İctimai Birliyinin eksperti Samir Əliyev hesab edir ki, bu məsələdə ilk növbədə avtomobil parkının təzələnməsinə diqqət yetirilməlidir: "Bu barədə ən azı Rusiya təcrübəsi var. Xüsusi dövlət proqramı hazırlanmalı, ekologiya üçün zərərli köhnə avtomobillərin dövriyyədən çıxarılmasına başlanmalıdır. Bunun üçün xüsusi vergi rejimi tətbiq oluna bilər. Artıq Rusiya və Qazaxıstanda belə bir rejim tətbiq edilir.
Qənaətli və azlitrajlı maşınların, xüsusən də alternativ yanacaqla işləyən (hibrid, elektromobil) avtomobillərin idxalı stimullaşdırılmalıdır. Elektromobilin üstünlükləri çoxdur: 100 kilometr məsafədə enerji sərfiyyatı 1-2 avro təşkil edir. Ekologiyanı çirkləndirmir, səssiz işləyir və s. Bir çox ölkədə elektromobillərin istehsalını və alışını stimullaşdırmaq üçün müxtəlif səviyyəli proqramlar qəbul olunub".
Belə görünür ki, sözügedən problemin həllini hələ bir qədər də gözləməli olacağıq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...