Azərbaycan fermerlərinə subsidiya mexanizmi köklü islahat ərəfəsində...

Tarix: 02.05.2014 / 18:17
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkədə kənd təsərrüfatı məhsulları sahəsində idxaldan asılılığa son qoymaq üçün son illərdə dövlət tərəfindən məsədyönlü addımlar atılmaqdadır. Bunun nəticəsində bəzi məhsullar üzrə istehsal səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə artması müşahidə olunur. Eyni zamanda, məhsul istehsalını stimullaşdırmaq üçün dövlət fermerlərə yardımları verilməsi istiqamətində də addımlar atır.
Artıq məlumat verildiyi kimi, Azərbaycanda 150 minə yaxın istehsalçıya buğda və çəltik əkininə görə 20 milyon manatdan çox yardım ayrılıb. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçısı olan hüquqi və fiziki şəxslərə hər hektar əkin sahəsinin becərilməsində istifadə etdiyi yanacaq və mühərrik yağlarına görə dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına 40 manat yardım verilməsi, eləcə də "Aqrolizinq" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti və digər hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən istehsalçılara satılan mineral gübrələrin dəyərinin orta hesabla 50 faizinin dövlət tərəfindən ödənilməsinin təmin edilməsi üzrə Respublika Komissiyası buğda və çəltik əkininə görə 1 dekabr 2013-cü il tarixinə 58 rayon komissiyası üzrə daxil olmuş sənədlərə baxaraq 149 849 istehsalçıya çatacaq 20 153 483 manat məbləğində yardım ayrılması barədə qərar qəbul edib. Fermerlərin nəzərinə çatdırılır ki, onlar hər bir rayon və kənd üzrə istehsalçıların siyahısı, əkin sahələri və ayrılıqda hər birinə veriləcək yardımın məbləği haqqında məlumatı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin saytının subsidiyalar bölməsindən əldə edə bilərlər. Təbii ki, məhsul istehsalı üçün fermerlərə yardımlar verilməsi təqdirəlayiq haldır. Amma atılan addımlar göstərir ki, fermerlərə subsidiyalar yenə köhnə qaydalar əsasında veriləcək. Halbuki, bu qaydaların dəyişdirilməsi məsələsi uzun müddətdir ki, gündəmdədir. Hətta rəsmi dairələr özləri belə qaydaların dəyişdirilməsini zəruri sayır. Lakin subsidiyaların verilmə mexanizmində yeni yanaşmaların tətbiqi hələ də ləngiyir.
Xatırladaq ki, Azərbaycanda aqrar sektora verilən subsidiyalar hazırda strateji və adi məhsullar üzrə qruplaşdırılır. Strateji məhsullar üzrə subsidiyaların həcmi adi məhsullar üzrə verilən subsidiyaların həcmindən 2 dəfə çoxdur.
Strateji olmayan məhsullar istehsal edən fermer təsərrüfatlarının hər hektarına 40, strateji məhsul istehsal edən fermer təsərrüfatının hər hektarına isə 80 manat ödənilir. Ekspertlər isə bildirir ki, aqrar sektora yönəldilən subsidiyaların verilməsi meyarlarının dəyişdirilməsinə ehtiyac var. Digər tərəfdən, indiki halda əkilən strateji məhsullar yalnız taxıl və buğda yetişdirilməsindən ibarət olmamalıdır. Təklif olunur ki, strateji məhsullara pambıq, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi ilə birbaşa bağlı olan digər məhsulların da aid edilməsinə ehtiyac var. Bundan başqa, o da həqiqətdir ki, Azərbaycanda tətbiq edilən meyar sadə olması ilə yanaşı, fermerlərin daha çox məhsul istehsalını stimullaşdırmır. Çünki burada əkin sahəsindəki hər hektara görə ödənişlər olur. Yəni fermer, hansı həcmdə məhsul istehsal etməsindən asılı olmayaraq, bütün hallarda həmin subsidiyanı alır. Amma bu belə olmamalıdır. Bu üsul daha çox zəhmət tələb edən və ya daha çox məhsul verən ərzaq məhsullarının yetişdirilməsində əlavə subsidiyaların alınmasına imkan yaratmır. Təklif olunur ki, subsidiyaların məbləği istehsal olunan məhsulun həcminə uyğunlaşdırılsın. Başqa sözlə, daha çox məhsul istehsal edən fermer dövlətdən daha çox subsidiya alır. Az istehsal edən fermer isə az subsidiya almalıdır.
Bununla yanaşı, subsidiyaların həcminin artırılması da zəruri sayılır. İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzinin hesablamaları göstərir ki, subsidiya məbləğinin adi məhsullar üzrə 40 manatdan 80 manata, strateji məhsullar üzrə isə 80 manatdan 140 manata artırılması dövlət büdcəsi üçün hər hansı ağırlıq yaratmamaqla yanaşı, fermerlərin xərclərinin qarşılanmasına imkan verər. Xatırladaq ki, subsidiyaların məbləği son 4 ildə dəyişdirilməyib. Amma bu müddətdə fermerlərin xərclərində artımlar olub. Elə bu da subsidiyaların məbləğinə yenidən baxılması, xüsusən strateji məhsulların istehsalına yönələn subsidiyaların məbləğinin artırılmasını zəruri edir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...