Bankların rubldan imtinası başlayır

Tarix: 01.05.2014 / 09:27
Bölmə: İqtisadiyyat

Azərbaycanın bank sektorunda xarici valyuta kimi istifadə olunanlardan biri də Rusiya rubludur. Lakin son dövrlərdə rublun kursunun kəskin şəkildə aşağı düşməsi bankların bu pula marağını xeyli azaldıb. İndi banklar ehtiyatlarında olan rublu daha çox başqa pullarla əvəzləməyə çalışırlar. Çünki rublun məzənnəsi getdikcə aşağı düşür və bu, həmin valyutaya görə dəyə biləcək ziyanın miqyasını artırır.
Rubl isə dəyərdən düşməkdə davam edir. Hazırda 1 ABŞ dollarının dəyəri 35 rus rublu civarında dəyərləndirilir. Analitiklərin açıqlamasına görə, Rusiyanın aqressiv siyasəti davam etdikcə rublun dəyərdən düşməsi qaçılmaz olacaq. Ölkəmizdə isə dollar-avro-rubl üçlüyündən manata qarşı dəyərini ən çox Rusiya rublu itirib.
Analitiklərin hesabatına görə, 2014-cü ilin yekunlarına görə rublun dollara və avrya qarşı məzənnəsi 20 faiz düşəcək. Rusiya Ali İqtisadiyyat Məktəbinin İnkişaf Mərkəzinin analitikləri qeyd edir ki, proqnozlar sevindirici deyil. Rus puluna təzyiq davam etdiyi şəraitdə ölkə əhalisinin dollar və avroya tələbatı yalnız artır. Ekspertlərin hesablamalarına görə, baş verənlərə inflyasiya da mənfi təsir edir. Dövlət qurumlarının proqnozlarına baxmayaraq, inflyasiya səviyyəsi 2-2,5% deyil, 3,1% olub. Hesablamalara görə, təkcə 2013-cü ildə əhali 3 milyard dollar alıb, hazırda da ölkə əhalisinin əlində 10 milyard dollar vəsait var. Bu, böhran ili olan 2008-ci ildəki göstəriciləri üstələyir. 2009-cu ildə əhalinin nağd valyuta ehtiyatları 40 milyard dollar olub. 2014-cü ildə isə əhali 10 milyarddan əlavə daha 5-10 milyard dollar ala bilər. Lakin bu dəfə dollar üçün daha çox vəsait ödəmək lazım gəlir.
Rus analitiklər bildirir ki, məzənnənin bu cür dəyişməsi yalnız idxal sahəsinə təsir etməyəcək. Eyni zamanda yerli istehsala da problemlər yaradacaq. O ki qaldı əhalinin banklarda olan hesablarına, burada da məzənnənin 10%-ə qədər qalxıb-enməsi əvvəlcədən nəzərdə tutulub ki, kəskin itkilər baş verməsin. Lakin qalxıb-enmə həddi nəzərdə tutulan səviyyəni keçir. Bundan əlavə, analitiklər bildirir ki, Rusiyada qiymətlərin qalxması gözlənir. Bu da əhalinin gəlirlərinin azalması fonunda bir sıra iqtisadi problemlərə gətirib çıxaracaq.
Bəzi bank ekspertlərinin məlumatlarına görə, xarici valyutada açılan depozitlər 3,5 dəfə artıb və ABŞ dollarına tələbat real həcmdə 40% artıb. Əvvəl hesab olunurdu ki, rublun ucuzlaşması əslində ixraca yönələn sahələr, yəni metallurgiya və taxılçılıq üçün sərfəlidir və gəlirlərin 5-12% artımına səbəb olacaq. Bu vəziyyət neft sektoruna da sərfəli sayılırdı. Lakin Rusiyaya sanksiyalar tətbiqi vəziyyəti tamam dəyişdirir. Eyni zamanda, xarici avadanlıq və yarımfabrikatları kontraktlar əsasında Rusiyaya idxal edənlər də rublun ucuzlaşmasının yalnız mənfi təsiri ilə üzləşir.
Mərkəzi Bank isə, əvvəlki kimi, əhalini inandırmağa çalışır ki, rus rublunun məzənnəsinin aşağı enməsi dünyada baş verən makroiqtisadi proseslərlə əlaqədardır: "Əslində, rubl ucuzlaşmayıb, dollar və avro bütün digər ölkə valyutalarına nisbətən bahalaşıb. Rubl bazar valyutasıdır və onun qiyməti inzibati üsullarla təyin edilmir". Mərkəzi Bank əhaliyə məsləhət görüb ki, əmək haqqını rublla alanlar öz maddi ehtiyatlarını elə rublda saxlasınlar. Ekspertlər rus rublunun ucuzlaşmasının Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcəyini deyir. Çünki Rusiya bizim əsas ticarət partnyorlarımızdandır. Rublun ucuzlaşması şimal qonşularımızdan gələn idxalın həcminin artmasına səbəb olacaq. Eyni zamanda bu, xaricdən göndərilən pul baratlarına da təsir göstərir. Çünki rublla qazanan soydaşlarımız Azərbaycana pul göndərəndə ya Rusiyada dollara çevirib göndərir, ya da Azərbaycanda manata çevirir. Bu isə soydaşlarımızın qazandığı pulun dəyərsizləşməsi deməkdir. Qeyd edək ki, Azərbaycanın idxalının təxminən dörddə biri məhz Rusiyadan gəlir. Bütün bunlar bir daha təsdiq edir ki, rubl ətrafında baş verənlər təkcə Rusiyaya yox, MDB-nin digər ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana da təsir edir.Yuxarıda göstərildiyi kimi, banklar rublla vəsait saxlamaqdan qaçmağa çalışır. Çünki indiki halda bu onlara əlavə zərər gətirir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...