Regionlardan Bakıya axının əsaslı səbəbləri var

Tarix: 29.04.2014 / 04:37
Bölmə: İqtisadiyyat

Aparılan son araşdırmalar həm açılan müəssisələrin, həm də əhalinin sayı baxımından paytaxtın hələ də regionları nəzərəçarpacaq dərəcədə geri qoyduğunu göstərir. Əvvəlki kimi yenə iş üçün regionlardan paytaxta üz tutanların sayının artdığı bildirilir. Digər tərəfdən, toplanan verginin böyük miqdarı yenə Bakının üzərinə düşür.
Düzdür, real vəziyyət göstərir ki, Azərbaycanın bölgələrində əhali əsasən kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olur və qanunvericiliyə görə, belə insanlar vergidən azaddır.Təbii ki, torpaq vergisi istisna olmaqla. Bu amil də, istər-istəməz, vergi daxilolmalarında ölkənin ayrı-ayrı şəhər və rayonlarının payını azaldır. İqtisadçı-ekspertlərin fikrincə, vergi daxilolmalarında Bakının aparıcı mövqeyi həm də kiçik və orta sahibkarların böyük bir qisminin paytaxtda fəaliyyət göstərməsi ilə bağlıdır. Baxmayaraq ki, mövcud vergi qanunvericiliyinə əsasən, regionlarda iş adamları üçün bir sıra vergi güzəştləri nəzərdə tutulub. Məsələn, sadələşdirilmiş verginin dərəcəsi Bakıda 4%-dirsə, regionlarda bu hədd 2%-dir.
Buna rəğmən, fəaliyyətini Bakıda quranların sayı yenə yüksək olaraq qalır. Məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Azər Mehtiyev qeyd edir ki, ilk öncə miqrasiyanın artmasının səbəblərinin araşdırılması mühümdür: "İnsanların nəyə görə regionlardan paytaxta miqrasiya etməsinin səbəbləri araşdırılmalıdır. Son zamanlar paytaxt Bakı və ətrafında tikinti, inşaat işləri ilə bağlı bir canlanma var. Bu da nəticədə regiondan gələn insanların iş tapmasına şərait yaradır. Şəhərə miqrasiya edən şəxslərin hamısının heç də birdəfəlik Bakıda məskunlaşdığını iddia edə bilmərik. Onların əksəriyyətinin ailəsi rayonlardadır və özləri də işlə əlaqədar müvəqqəti məskunlaşıblar".
Miqrasiyanın qarşısını almaq üçün ilk öncə regionlarda kiçik şəhərlərin inşasının, iş yerlərinin açılmasının və istehsal müəssisələrinin yaradılmasının zəruri olduğunu söyləyən ekspert daha sonra bildirib: "Eyni halda regionlarda sahibkarlığın inkişafına diqqət yetirilməlidir. Bu baxımdan Bakıya miqrasiya edən vətəndaşlar rayonlarda iş-güc olacağı halda çox böyük məmnuniyyətlə öz yaşadıqları yerlərə qayıtmağa hazırdırlar. İşləri olduğu halda onlara rayon yerində ev tikmək və özlərinə şərait yaratmaq daha asandır. Digər tərəfdən nəzərə alınmalıdır ki, bu gün regionlardan şəhərə axın edən insanların əksəriyyəti kənd sakinləridir. Həmin kəndlilər yaşadıqları kəndlərdə torpaq mülkiyyətçisi olaraq işlə məşğul olan kimi sayılırlar. Bütün bunların fonunda regionlarda kiçik şəhərlərin inkişafına diqqət artırılmalı və miqrasiya axını kəndlərdən paytaxta yox, rayon mərkəzlərinə yönəldilməlidir".
Hazırda real vəziyyətin təhlili göstərir ki, regionlarla müqayisədə Bakıda əhalinin gəlirləri daha yüksəkdir. Digər tərəfdən, burada vətəndaşlara təklif olunan eyni əmtəə və xidmətlər paytaxtda daha rahat realizə olunur. Daha bir səbəb isə Bakıda iş adamlarının fəaliyyət göstərməsi üçün daha yaxşı şəraitin yaradılmasıdır. Paytaxt və onun ətrafında fəaliyyət göstərmək istəyən sahibkarlar əksər hallarda elektrik enerjisi, təbii qaz, içməli su və kanalizasiya kimi kommunal xidmətlərlə təchizat baxımından əziyyət çəkmir. Belə vəziyyət isə iş üçün paytaxta gələnlərin sayının artmasına təsirsiz ötüşmür. Bundan başqa, müəssisə və sahibkarların 60 faizdən çoxu ticarət sektorunda fəaliyyət göstərdiyindən, əhalinin sıx olduğu ərazilərdə işləməyə üstünlük verir. Ticarət müəssisələrinin paytaxtda çoxluğunun başqa bir səbəbi burda həyat səviyyəsinin rayonlara nisbətən yüksək olmasıdır. Müəssisələr isə daha yaxşı alıcılıq qabiliyyəti olan müştərilərə yaxın olmaq istəyir.
Bir məsələ də həqiqətdir ki, bölgələrdə kredit şərtlərinin ağır olması, kredit götürəndə girovlarla bağlı çətinliklər də rayonlardakı şirkətlərə problemlər yaradır. Bakıda çalışan müəssisələrin isə həm girovları etibarlı olur, həm də banklar, adətən, belələrinə krediti daha asan verir. Bu da ona gətirib çıxarır ki, bölgələrdən hələ də Bakıya müəyyən axın var və bu da daxili miqrasiyanın aktiv olduğunu göstərir. Vəziyyətin nə zaman dəyişəcəyi isəhələ dəqiq məlum deyil.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...