Daha bir neçə bankın fəaliyyətini dayandırması qaçılmaz sayıldı

Tarix: 24.04.2014 / 09:26
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, cari ilin sonuna qədər ölkədə fəaliyyət göstərən bütün bankların nizamnamə kapitalı minimum 50 milyon manata çatdırılmalıdır. Bu şərtə əməl etməyən banklar isə fəaliyyətini dayandırmalı olacaq. Hazırda ekspertlər hesab edir ki, qeyd edilənlər fonunda banklara əmanət yatıran şəxslər kifayət qədər ehtiyatlı olmalıdır. Çünki bağlanan banklarda sığorta olunmayan əmantələrin geri qaytarılması heç də asan məsələ deyil.
Hər halda, "Royalbank" təcrübəsi bunu göstərir. Qeyd edək ki, bu banka vəsait əmanət edənlərin heç da hamısı pullarını geri ala bilməyib. Buna görə də "Royalbank" keçmiş kommersiya bankının onlarla əmanətçisi aprelin 22-də Azərbaycan Mərkəzi Bankı (AMB) qarşısında əmanətlərinin qaytarılması tələbi ilə aksiyası keçirib. Xatırladaq ki, "Royalbank" iki il əvvəl AMB tərəfindən ləğv edilib. Həmin vaxt Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun zəmanəti altına düşən əmanətlər qaytarılıb. Digər əmanətlərin qaytarılması AMB-nin xüsusi olaraq yaratdığı ləğv komissiyasına tapşırılıb. Lakin əmanətçilərin sözlərinə görə, bu komissiya əmanətlərin qaytarılmasını gecikdirərək, vətəndaşlara ildə ümumi məbləğin 2-5%-ni ödəyir. Əmanətçilər ləğv qurumunun işindən narazıdır. Məlumat üçün bildirək ki, əmanətləri qaytarılmayanların sayı 471 nəfər, onlara ödəniləcək məbləğ isə 40 milyon manata bərabərdir. Onu da bildirək ki, "Royalbank" 1993-cü ildən bank bazarında fəaliyyət göstərirdi. Əsas səhmdarı İran əsilli ABŞ vətəndaşı Əli Cam idi. 2012-ci ilin iyulunda Azərbaycan Mərkəzi Bankı "Royalbank"ın ümumi kapitalın minimum səviyyəsi və adekvatlığı ilə bağlı tələblərə riayət etməməsi, kreditorlar qarşısında öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi, eləcə də Mərkəzi Bankın yazılı göstərişlərinin yerinə yetirilməməsi ilə əlaqədar onun lisenziyasını ləğv edib.
İndi də nizamnamə kapitalı ilə bağlı tələblərə riayət edə bilməyən bankların bağlanması gözlənir. Onların sayının isə, ən azı, 5 bank olacağına dair ekspertlər arasında yekdil fikir hökm sürür. Belə proqnozlaşdırılır ki, heç də bütün kommersiya banklarının Mərkəzi Bankın yeni nizamnamə kapitalına dair tələblərini həyata keçirmək imkanı yoxdur. Bu onunla bağlıdır ki, kommersiya banklarının bir qisminin nizamnamə kapitalı olduqca azdır. Nizamnamə kapitalı az olduğu üçün onların qısa zamanda bu kapitalı ifadə edən məbləği 50 milyona qədər artırması praktiki olaraq mümkün deyil. Aparılan araşdırmalar da göstərir ki, Mərkəzi Bankın nizamnamə kapitalının artırılması ilə bağlı qərarına mövcud bankların hamısı əməl edə bilməyəcək.
Bunu banklarla bağlı atılan son addımlar da şərtləndirir. Ekspertlər qeyd edir ki, xüsusən də istehlak kreditlərinin məhdudlaşdırılması bankların fəaliyyətinə birbaşa təsir göstərəcək. Yəni istehlak kreditlərinin xüsusi çəkisinin yüksək olduğu bankların fəaliyyətində bu təsirlər daha aydın şəkildə özünü biruzə verəcək. Çünki kredit portfelində istehlak kreditlərinin həcmi 60-70%-ə çatan banklara rast gəlmək mümkündür. Məhdudiyyətlərin müəyyən olunması ilə həmin bankların fəaliyyətində əsaslı dəyişikliklərin qeydə alınması gözlənir. Bundan başqa hesab olunur ki, bu il bank aktivlərinin həcmində də azalma müşahidə oluna bilər. Məsələ burasındadır ki, bank aktivlərinin artımı kredit və əmanətlərin həcmindən asılıdır. Bununla yanaşı, hər iki seqmentdə artım tempi ləngiyə bilər. Keçən il banklar əmanətləri yüksək faiz dərəcələri ilə cəlb etmişdi. Lakin istehlak kreditlərinə məhdudiyyət qoyulması bankların gəlirlilik səviyyəsini azaldacaq. Bununla da banklar artıq əvvəlki faiz dərəcələri ilə əmanət cəlb edə bilməyəcək. Nəticədə, bank əmanətlərinin faiz dərəcələrində azalma müşahidə oluna bilər. Bu isə, öz növbəsində, banka qoyulan depozitlərin həcmini azalda bilər. Artıq bu proses özünü göstərir. Digər tərəfdən, problemli kreditlər də bank sektorunda durumu çətinləşdirir.
Qeyd edək ki, 2013-cü ilin dekabr ayında kredit qoyuluşlarının ümumi həcmi 15,422 milyard manat təşkil edib. Bu məbləğin 5.1%-i və ya 792,8 milyon manatı vaxtı keçmiş kreditlərinin payına düşür. Cari il ərzində isə belə kreditlərin məbləği artıq 840 milyon manata yaxınlaşıb. Bu da bankların nizamnamə kapitalının miqdarının artmasına ciddi problem yaradır və bağlanma ehtimalı olan bankların sayını artırır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...