Kreditdə olan sökülmüş evlərin problemi gündəmdə...

Tarix: 21.04.2014 / 10:36
Bölmə: İqtisadiyyat

Son illər paytaxtımız böyük bir tikinti meydançasına çevrilib. Dövlət əhəmiyyətli yolların çəkilməsi, genişləndirilməsi, yeni parkların salınması üçün vətəndaşların evləri və obyektlər sökülür. Tikinti ərazilərində sökülən evlərlə bağlı əsas müzakirə olunan məsələ kompensasiyaların məbləği olsa da, ödənişlərin verilməsində sözügedən problem heç də yeganə maneə deyil.
Məsələ ondadır ki, paytaxtda söküntüyə məruz qalan "Ağ şəhər", "Xutor", "Sovetski" kimi ərazilərdə yerləşən evlərin böyük bir qismi ayrı-ayrı banklarda kredit girovluğundadır. Problem ondadır ki, həmin ərazidəki mənzillər dövlət ehtiyacları üçün satın alındığından, girovda olan evlər sökülməlidir. Belə olduqda mövcud qanunvericilik və qaydalar ilə bu proses necə tənzimlənəcək?
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında dedi ki, bank qanunverciliyinə görə, girov evlər satın alınarkən öncə bank öhdəlikləri yerinə yetirilməlidir: "Yalnız bundan sonra ev satışa çıxarıla bilər. Yəni ev hökmən girovdan çıxmalıdır ki, o satıla bilsin. Qanunvericilik kommersiya məqsədilə və ya dövlət ehtiyacları üçün mənzillərin satın alınmasını ayrı-ayrı hallar kimi təsnifləşdirməyib. Bu isə o deməkdir ki, prosesə məsul icra hakimiyyəti qurumu mənzili dövlət ehtiyacları üçün alan zaman banka olan borcu ödəməlidir və həmin pul kompensasiya məbləğindən çıxılmalıdır. Yəni əgər vətəndaşın evi 30 min manatlıq kredit üçün girovdadırsa və onun alacağı məbləğ 70 min manatdırsa, o zaman ona 40 min manat kompensasiya veriləcək. Digər 30 min manat kreditin qaytarılması və evin girovdan çıxarılması üçün ödəniləcək".
Onun fikrincə, məsələ ondadır ki, kredit məbləğinin azalması əvvəl borcu olmuş vətəndaşın yeni evalma imkanlarını çətinləşdirir: "Bu halda həmin vətəndaşın 40 min manata uyğun evalma şansları məhdud olur. Əslində vəziyyət fərqli də ola bilərdi. Məsələn, vətəndaş 2 ay öncə 30 min manatlıq kredit alıb və onu xərcləyib, amma müqavilədə göstərilən aylıq ödənişləri qaytarmaq imkanına malikdir. Yəni kredit götürən şəxs öz aylıq gəlirlərini hesablayaraq və nəzərə alaraq kredit götürüb. Amma, təbii ki, onun bütün vəsaiti birdəfəlik və tam olaraq banka qaytarmaq imkanı inandırıcı deyil. Digər tərəfdən, götürülən kredit qısa zamandan sonra geri qaytarılan halda kredit götürən şəxsin ödədiyi komisyon haqqı, yumşaq desək, praktik olaraq batır.
Əgər onun evi sökülməsəydi, o zaman o, aylıq ödənişləri həyata keçirərək evini girovdan da çıxara bilərdi və bununla da evsiz qalmaq problemi ilə üzləşməzdi. İndiki halda isə ödənişlər banka vaxtından əvvəl həyata keçirildiyi üçün bu, artıq borclu vətəndaş üçün mənzil problemi yarada bilər".
Ekspertin sözlərinə görə, kredit borcunu vaxtından əvvəl bağlamayıb kompensasiya məbləği ilə mənzil almaq istəyənlər üçün mövcud bank mexanizmlərinə dəyişiklik edilməsinə ehtiyac var: "Əslində vətəndaşlara ödənilən kompensasiyanın müəyyən hissəsinin girovun qaytarılmaması üçün ödənilməməsi və o cümlədən bankların maliyyə vəziyyətinin pisləşməməsi üçün "ad-hoc metod"dan istifadə edilməsi məqsədəuyğundur. Bu zaman Mərkəzi Bankdan kommersiya banklarına aşağıdakı göstəriş xarakterli tövsiyənin verilməsinə ehtiyac var: "Dövlət ehtiyacları üçün mənzilin sənədləri hazırlanan zaman ev sahibinin kredit öhdəliyinə toxunulmur və kommersiya banklarının da maliyyə vəziyyətinə təsir göstərməmək üçün üçtərəfli müqavilə bağlanır, vəsait kredit vermiş maliyyə qurumuna ödənilir. Vəsait hesaba köçürülsə də, bank kredit borcunu həmin hesabdan silmir, pul bank tərəfindən blok edilir.
Daha sonra vətəndaşa yeni mənzil almaq üçün müəyyən müddət verilir. Məsələn, anlaşmaya əsasən, vətəndaş 3 ay müddətinə yeni mənzil almalıdır. Həmin vəsaitlə isə vətəndaş yalnız əmlak ala bilər. Əgər 3 ay müddətində vətəndaş ev almazsa və ya borclu şəhər sakini yeni ev almaq fikrindən daşınaraq pulu başqa məqsədlər üçün istifadə etmək istərsə, o zaman kredit borcu bank tərəfindən silinir və qalan məbləği vətəndaş istənilən zaman hesabdan çıxara bilər".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...