Çörəyin qiyməti ilə bağlı anlaşılmaz vəziyyət...

Tarix: 21.04.2014 / 10:32
Bölmə: İqtisadiyyat

Son günlərdə unun qiymətinin artması ilə bağlı yayılan məlumatların intensivləşməsi xüsusi diqqət cəlb etməyə başlayıb. Məlumatlar rəsmi təsdiqini tapmasa da, alıcılar müəyyən topdansatış məntəqələrində unun qiymətində artım olduğunu bildirirlər. Digər tərəfdən belə iddialar da səslənir ki, unun bahalaşması ilə bağlı olaraq çörəyin çəkisində azalmalar müşahidə olunur. Belə iddialar səslənir ki, unun satış qiymətinin artdığı bir vaxtda çörəyin çəkisinin azalması vəziyyətə adekvatdır.
Məsələni şərh edən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov qeyd edir: "Çörəyin istehsal edilməsi və bazara çıxarılması sahibkarlar tərəfindən həyata keçirildiyi üçün dövlət qurumları çörəyin, eləcə də unun qiymətinə praktiki olaraq müdaxilə etmir. Ancaq eyni zamanda çörək strateji məhsul olduğu üçün məhsulun qiymətinə, rəsmi olmasa da, qeyri-rəsmi olaraq dövlət qurumlarının müdaxiləsi və nəzarəti hiss edilir. İqtisadiyyat və Sənaye Nazirliyi çörəyin qiymətindəki artımların qarşısını almağa çalışır. Unun qiyməti artdığı halda sahibkarlar çörəyin qiymətini artırmağa çalışsa belə, dövlət qurumları qeyri-rəsmi olaraq buna imkan vermir. Əslində unun qiyməti artarkən çörəyin qiymətinə də təsir göstərməlidir. Bizim apardığımız monitorinqlər göstərir ki, unun qiymətindəki artımlar çörəyin qiymətində təxminən 5 qəpiyə yaxın artıma gətirib çıxara bilər. Bu o deməkdir ki, 30 və 40 qəpiklik çörəklərin qiyməti müvafiq olaraq 35 və 45 qəpiyə yüksələ bilər. Ancaq Azərbaycanda unun qiymətində artım müşahidə olunsa da, bu, çörəyin qiymətinə təsir etmir. Buna səbəb isə dövlət qurumlarının inzibati nəzarətidir. Bu zaman sahibkar çörəyin qiymətini qaldıra bilməyəndə məhsulun çəkisini azaltmalı olur". Ekspert açıqlamasında qeyd edir ki, çörəyin çəkisi ilə bağlı standartların tətbiq edilməsinə ehtiyac var: "Standartlaşdırma, Metrologiya və Patent üzrə Dövlət Komitəsi çörəyin çəkisi ilə standartlar müəyyənləşdirməlidir ki, çörəyin çəkisinə nəzarət etmək mümkün olsun".
Qeyd edək ki, ötən ilin sonunda yanacaq məhsullarının qiymət artımının, bir sıra sahələrlə yanaşı, un və çörəyin də qiymətinə təsir edəcəyi proqnozlaşdırılırdı. Vurğulanırdı ki, yanacağın qiymətinin 30 faiz bahalaşması bütün növ məhsulların daşınma xərcinə mütləq təsir göstərməli idi. Artıq Azərbaycanın Qazaxıstandan ixrac etdiyi taxılda qiymət artımı müşahidə olunur. Belə ki, ötən ilin sonlarında Qazaxıstandan alınan taxılın bir tonu 250 dollara idisə, son bir ayda bu qiymət 30 dollar artaraq 280-ə çatıb.
Ekspertlər hesab edir ki, yerli istehsal hesabına un və çörək istehsalı artarsa, vəziyyət dəyişə bilər. Bu zaman idxal məhsulları qiymətin artmasına təsir edə bilməz. Qeyd edək ki, əslində ölkə əhalisinin ərzaq təhlükəsizliyinin təminatında əsas strateji sahə olan taxılçılığın inkişafı daim diqqət mərkəzindədir. Mütəxəssislər isə hesab edirlər ki, taxılın vegetasiya dövründə düzgün arqotexniki tələbləri yerinə yetirməklə yüksək məhsuldarlığa nail olmaq olar. Hesab olunur ki, zəmilərə qulluq işində əsas vəzifə qışda və erkən yazda bitkilərin qorunub saxlanmasıdır. Ötən qışın bir o qədər də sərt keçməməsi taxılın inkişafına da müsbət təsir göstərib. Bu səbəbdən cari il ərzində taxılın bol olması gözlənir. Lakin əsas məsələ bu bol məhsulu istehsala yönləndirmək, idxalı minimuma endirməkdir. Digər tərəfdən, xaricdən gələn məhsullar üçün vahid qiymətin müəyyən edilməsinə də ciddi ehtiyac var. Vüqar Bayramov da bununla bağlı bildirir: "Azərbaycan hələ də xaricdən məhsul idxal edir. Bu, nəticədə ölkədə məhsulların qiymətinin aşağı düşməsinə, eyni zamanda xaricdən yerli bazarlara ucuz məhsulların daxil olmasına və yerli məhsulların qiymətlərinin aşağı düşməsinə gətirib çıxarır". Onun sözlərinə görə, bəzi strateji məhsulların, məsələn, taxıl məhsullarının qiymətini öncədən müəyyənləşdirmək mümkündür: "Yaxud da pambığın alış qiymətini zavodlar müəyyənləşdirir. Amma kütləvi istehsal olunan məhsulların qiymətini öncədən müəyyənləşdirmək mümkün deyil. Bu baxımdan strateji olmayan məhsulların qiymətini öncədən müəyyənləşdirmək deyil, istehsal həcmi ilə bağlı Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin öncədən fermer təsərrüfatlarına məlumat verməsi daha məqsədəuyğundur. Nəticədə əsas strateji olmayan məhsullardan həm az, həm də tələbatdan çox istehsal edilməsinin qarşısı alınar və məhsul itkisi baş verməz".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...