Azərbaycanda son ərzaq bahalaşmasında Rusiya faktoru...

Tarix: 17.04.2014 / 08:51
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında ərzaq məhsullarının qiymətində yaşanan yeni bahalaşma getdikcə özünü daha qabarıq formada büruzə verməkdədir. Təbii ki, baş verənlər ayrı-ayrı ölkələrdə də özünü ciddi şəkildə göstərir. Yaranmış durumda ekspertlər nikbin proqnozlar vermir. Bahalaşmanın hələ davam edəcəyi gözlənir.
Qeyd edək ki, son dövrlərdə ölkəmizdə də ərzaq məhsullarının qiymətində artımlar qeydə alınır. Rəsmi məlumatlara əsasən, bu ilin mart ayında Azərbaycanda ərzaq məhsullarının qiymətləri 0,6% bahalaşıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, qeyri-ərzaq mallarının qiymətləri əvvəlki ayla eyni səviyyədə qalıb, ümumilikdə istehlak mallarının qiymətləri və xidmət tarifləri əvvəlki ayla müqayisədə 0,3% bahalaşıb. Ay ərzində düyü, buğda unu, balıq məhsulları, kolbasa məmulatları, kərə yağı, günəbaxan və qarğıdalı yağları, əksər meyvələrin qiymətlərində bahalaşma müşahidə olunub. Yaşanan bahalaşmanın isə həm daxili, həm də kənar səbəbləri var. Qeyd olunduğu kimi, dünyada baş verən bahalaşma yerli bazara da təsirsiz ötüşmür.
Ötən ay isə dünya bazarlarında ərzaq məhsullarının qiyməti 2,3% bahalaşıb. BMT-nin açıqlamasına görə, ABŞ və Braziliyada əlverişsiz hava şəraiti və son aylarda Qara dəniz regionunda baş verən geosiyasi gərginlik dünya bazarlarında ərzaq məhsullarının qiymətinin bahalaşmasına səbəb olub: "Ukrayna münaqişəsi ərzaq məhsullarının qiymətinə təsirsiz ötüşməyib. Belə ki, münaqişənin baş verməsi Ukraynadan ixrac olunan buğdanın həcminin azalmasına səbəb olub. Bu isə, öz növbəsində, qiymətlərə böyük təsir edib. Ən çox şəkərin (7,9%) və buğdanın (5,2%) qiyməti bahalaşıb".
Ölkəmizdə Rusiyadan gələn məhsulların qiymətində də artım qeydə alınır. Məlum Ukrayna böhranı ilə bağlı olaraq son dövrlər ərzində Rusiyada bir sıra ərzaq məhsullarının qiymətində nəzərəçarpacaq dərəcədə artım müşahidə olunur. Bu, əsas etibarı ilə özünü kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymətində büruzə verir. Bu vəziyyətdə Azərbaycandan Rusiyaya kənd təsərrüfatı məhsulları aparanlar durumdan istifadə etməyə çalışır. Söhbət şimal qonşumuzun bazarlarına daha çox miqdarda məhsul daşınması cəhdlərindən gedir. Belə vəziyyət isə, bəzi ekspertlərə görə, daxili bazarda yerli kənd təsərrüfatı məhsullarının xüsusi çəkisini azaldır və qiymət bahalaşmasına rəvac verir. Bundan başqa, ölkənin baş bankının manat-dollar nisbəti ilə bağlı siyasəti də qiymətlərə təsirsiz ötüşmür. Ekspertlər hesab edir ki, Mərkəzi Bank manatın kursu hesabına idxal inflyasiyasının təsirini minimuma endirir. Yəni manatın bahalaşması xaricdən gələn malların qiymətinin ucuz olmasını təmin edir. Ancaq eyni zamanda nəzərə almaq lazımdır ki, manatın baha olması Azərbaycan daxilində, yəni yerli istehsalı da bahalaşdırır. Nəticədə yerli istehsal sıradan çıxır. İdxal malları isə artır. O da vurğulanır ki, burada həm mövsümi məsələlər var, həm də bir sıra xammalın xaricdən gəlməsi qiymətləri bahalaşdırır. Məhz bu səbəbdən ərzaq mallarının daha çox yerli istehsal hesabına ödənilməsi vacib sayılır. Bu, ərzaq təhlükəsizliyi baxımından da mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Xatırladaq ki, Azərbaycanda əhalinin etibarlı ərzaq təminatı dövlətin iqtisadi siyasətinin başlıca istiqamətlərindən biridir.
Ölkə Prezidentinin 2008-ci il 25 avqust tarixli Sərəncamı ilə "2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında əhalinin ərzaq məhsulları ilə etibarlı təminatına dair Dövlət Proqramı"na uyğun olaraq bu istiqamətdə mühüm addımlar atılır. Digər tərəfdən, bu gün dövlət tərəfindən kənd təsərrüfatı istehsalçılarına və emal müəssisələrinə geniş texniki və maliyyə dəstəyinin göstərilməsi aqrar bölmənin inkişafında mühüm rol oynayır. Kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarına dövlət dəstəyinin verilməsi də bunun sübutudur.
Aqrar sahənin inkişafında Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun xəttilə verilən güzəştli kreditlərin rolu xüsusi qeyd edilməlidir. Həmçinin, kənd təsərrüfatında tətbiq edilən vergi güzəştləri də bu sahədə çalışan istehsalçıları stimullaşdıran əsas amillərdəndir. Hazırda kənd təsərrüfatı istehsalçıları, torpaq vergisindən başqa, bütün digər vergilərdən azaddır. Lakin bütün bunlar hələ də tələb olunan həddə ərzaq məhsullarının istehsalına gətirib çıxarmayıb və idxaldan asılılıq var.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...