Azərbaycanın işğaldan azad edilən ərazilərində yerli sahibkarların fəaliyyətinin təmin edilməsi, onların bura cəlb edilməsi çox mühüm amildir. Bildiyimiz kimi, 2020-ci ilin sonlarından, 2021-ci ilin əvvəllərindən bu prosesə start verilib. Əlbəttə, burada ilk növbədə işğaldan azad edilən ərazilərdə fəaliyyət göstərəcək sahibkarlarla bağlı güzəştlərin tətbiq edilməsi idi ki, bu da artıq həyata keçiriləcək.
Bildirək ki, bir müddət əvvəl İqtisadi Zonaların İnkişafı Agentliyinin İdarə Heyətinin sədri Elşad Nuriyev mətbuata müsahibəsində bu barədə danışırdı. Azad ərazilərdə yaradılan Sənaye Parklarından da bəhs edən E.Nuriyev qeyd edirdi ki, digər sənaye parklarında olduğu kimi, Ağdam və "Araz Vadisi İqtisadi Zonası sənaye parklarında da sahibkarların rahat və maneəsiz fəaliyyət göstərmələri üçün əlverişli biznes, investisiya mühiti yaradılır. O, müsabibəsində vurğulayırdı ki, ölkədə fəaliyyət göstərən sənaye parklarında tətbiq edilən vergi və gömrük güzəştləri Ağdam və "Araz Vadisi İqtisadi Zonası" sənaye parklarında tətbiq ediləcək. “Belə ki, parkların rezidentləri qeydiyyata alındıqları tarixdən 10 il müddətinə əmlak vergisindən, torpaq vergisindən, gəlir və ya mənfəət vergisindən, istehsal məqsədilə idxal etdikləri texnikanın, texnoloji avadanlıqların və qurğuların idxalı zamanı ƏDV-dən və 7 il müddətinə gömrük rüsumlarından azad olunacaqlar. Eyni zamanda rezidentlər dövlət vəsaiti hesabına hazır infrastruktur sistemi ilə təmin ediləcəklər və hazırda da bu istiqamətdə işlər görülür”-deyə İdarə Heyətinin sədri qeyd edirdi.
Bir neçə ay əvvələ aid olan müsahibədə sahibkarlarla bağlı nəzərdə tutulan güzəştlərdən bəhs edilib.
“Azərbaycan sahibkarları gərək azad edilmiş torpaqlara gəlsinlər...”
Bildiyimiz kimi, Prezident İlham Əliyev 10 dekabr 2021-ci il tarixində “İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında” Sərəncam imzalayıb. Prezidentin 10 dekabr 2021-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında imzaladığı Sərəncamına əsasən bu ərazilərdə özəl təşəbbüslərin stimullaşdırılması, investisiyaların təşviqi mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, həmin ərazilərdə istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar üçün xammal və materialların idxalı ilə bağlı gömrük və vergi güzəştlərinin müəyyən edilməsi, istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlara kommunal xidmətləri (elektrik enerjisi, təbii qaz və su istehlakı) üzrə güzəştlərin müəyyən edilməsi, sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi və bu istiqamətdə zəruri dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi və s. kimi əlavə güzəştlərin də verilməsi nəzərdə tutulub.
Təbii ki, Prezidentin sərəncamları və çağırışları olub ki, bunların da məqsədi Azərbaycanda sahibkarlıqla məşğul olan şəxsləri azad ərazilərin həyatına cəlb etmək olub.
Dövlət başçısı bu ilin fevral ayında Ağdama növbəti səfəri zamanı açıq bəyan etdi ki, Azərbaycanda biznes üçün, sahibkarlar üçün çox gözəl şərait yaradılıb: “Dövlət sahibkarları dəstəkləyir və həm mənəvi-siyasi dəstək verilir, eyni zamanda, güzəştli kreditlər verilir. Əlbəttə ki, bölgələrdə infrastruktur layihələrinin icrası sahibkarlıq üçün də gözəl imkanlar yaradır. Ona görə Azərbaycan sahibkarları gərək azad edilmiş torpaqlara gəlsinlər və burada müəssisələr qursunlar, iş yerləri yaratsınlar. Biz azad edilmiş torpaqları ancaq bu yolla tezliklə canlandıra bilərik”. Prezident İlham Əliyev bəyan edirdi ki, dövlət öz tərəfindən lazımi addımları atır və atacaq, özəl sektorun nümayəndələri də bu işlərdə fəal olmalıdırlar.
Azad edilmiş ərazilərdə vergi uçotuna alınacaq sahibkarlara 10 il güzəşt ediləcək...
İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Dövlət Vergi Xidməti rəisinin müavini Samirə Musayeva noyabrın 10-da Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında deyib ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə vergi uçotuna alınacaq sahibkarlıq subyektləri vergi güzəştlərindən yararlana biləcəklər, yalnız banklar bu təşviqlərə aid deyil.
Onun sözlərinə görə, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə uçota alınacaq vergi ödəyiciləri, əmlak, torpaq vergilərindən 10 il müddətinə güzəştlər əldə ediləcək: “Bura satışdankənar gəlirlər də daxildir. İstehsal sahələri üzrə xammalın idxalı da 10 il müddətinə vergilərdən azad edilir. Bundan başqa, işğaldan azad edilmiş ərazilərin turizm potensialı nəzərə alınaraq əmlak, torpaq vergilərindən azad olunmaqla yanaşı, ƏDV-nin geri qaytarılması üzrə faiz dərəcəsi 30% müəyyən olunub”.
Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin rəhbəri Akif Nəsirli “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildirdi ki, azad olunmuş ərazilərdə iqtisadiyyatın gücləndirilməsi, iqtisadi fəallığın artırılması məqsədilə atılan bu addım çox təqdirəlayiqdir. “Çox ciddi vergi güzəştlərinin edilməsi, sahibkarların torpaq vergisindən azad edilməsi çox müsbət haldır. Bilirsiz ki, Azərbaycanda fermerlər bütün vergilərdən azaddır. Yalnız torpaq vergisi ödəyirlər. Amma işğaldan azad
edilmiş ərazilərdə torpaq vergisinə dövlət tərəfindən güzəşt edilir. Sahibkarlara vergi güzəştlərinin edilməsi təqdirəlayiq haldır. Amma bu iqtisadi fəallığı artırmaq üçün yalnız bir vasitədir. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə digər tədbirlər də həyata keçirilməlidir. Ən azı işğaldan azad edilmiş ərazilər Avropa standartlarına uyğun iqtisadi zonaya, cəlbedici bir bölgəyə çevirilməlidir. Burada iqtisadi azadlıqlar təmin edilməlidir. Fikrimcə, bu halda ərazilərin yenidən qurulması, məskunlaşmanın sürətlənməsi prosesinə çox böyük töhfə verə bilər”-deyə A.Nəsirli vurğuladı.
İradə SARIYEVA Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyilə çap olunur.
