Əliyar Mərdanlı: "Ölkələrin parlamentləri, mühüm binaları qarşısında aksiyalar keçirilsə yaxşı olar"
Son iki əsrdə xalqımıza qarşı erməni millətçiləri tərəfindən məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilən etnik təmizləmə, soyqırım və təcavüzkarlıq siyasəti Azərbaycan tarixinin faciələrlə, o cümlədən qanlı hadisələrlə dolu çox ağrılı mərhələlərini təşkil edir.
Tarixi faktlarla sübut olunur ki, 1918-ci il martın 30-da erməni-bolşevik birləşmələri Bakı şəhərini gəmilərdən atəşə tutublar. Bunun ardınca isə silahlı daşnaklar azərbaycanlıların evlərinə hücum edərək amansız qətllər törədib. Martın 31-də və aprelin ilk günlərində qırğınlar kütləvi xarakter alıb. Minlərlə dinc azərbaycanlı yalnız milli mənsubiyyətinə görə məhv edilib. Həmin günlərdə erməni-bolşevik birləşmələri Bakıda 12 min dinc azərbaycanlını qətlə yetirib. Bu qanlı hadisələr zamanı insanlar evlərində diri-diri yandırılıb, eləcə də xüsusi işgəncələrlə və amansızlıqla öldürülüb.
Ermənilərin silahlı hücumu nəticəsində 1918-ci ilin ilk beş ayı ərzində Quba qəzasında 16 mindən çox insan xüsusi qəd-darlıqla qətlə yetirilib, 167 kənd dağıdılıb ki, onlardan 35-i hazırda mövcud deyil.
Tarixdə baş vermiş 31 mart soyqırımına dünyanın diqqətini daha sıx cəlb etmək üçün həmin hadisənin 100 illiyini necə keçirmək olar?
Tarixçi-alim Əliyar Mərdanlı qəzetimizə bildirdi ki, Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş soyqırım aktlarının bir daha təkrar olunmaması, bu tarixi həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində mərhum Heydər Əliyevin imzaladığı tarixi fərmanlar böyük əhəmiyyətə malikdir: "Onun 1998-ci il martın 26-da, 1918-ci ilin mart hadisələrinin 80-ci ildönümü ərəfəsində imzaladığı fərmanda erməni millətçiləri tərəfindən törədilmiş hadisələrə siyasi qiymət verilib. Həmin tarixdən etibarən 31 Mart Azərbaycan Respublikasında dövlət səviyyəsində Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü kimi qeyd edilir. 31 mart soyqırımı və ya mart hadisələri 1918-ci ilin 30 mart və 3 aprel tarixi arasında Bakı şəhərində və Bakı quberniyasının müxtəlif bölgələrində, eləcə də Şamaxı, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Hacıqabul, Salyan, Zəngəzur, Qarabağ, Naxçıvan və digər ərazilərdə Bakı Soveti və daşnak erməni silahlı dəstələrinin azərbaycanlılara qarşı törətdikləri qırğındır.
Bu hadisələri sübut edən kifayət qədər fakt mövcuddur. Hətta canlı şahidlər belə qalıb. Hesab edirəm ki, 100 illiklə bağlı anım digərlərindən cəzbedicilik baxımından fərqlənə bilər. Kifayət qədər işlər görülüb. Yəni təbliğat üçün vəsaitlər var. Sadəcə onların dünya mətbuatında işıqlandırılmasına nail olmalıyıq. Eyni zamanda, diaspor təşkilatlarımız dünyanın müxtəlif şəhərlərində bu tarixlə bağlı geniş anım tədbirləri keçirməlidir. Bir sözlə, indiyə qədər görülən işlərin bir qədər fərqli formada təqdimatı lazımdır. Ölkələrin parlamentləri, mühüm binaları qarşısında aksiyalar keçirilsə yaxşı olar".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
