Eldar Əzimov: “Ən qısa zamanda həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar məqalədən çıxarılır və həmin redaktə sahibləri idarəçilər tərəfindən bloklanır”
Bu gün texnologiya o qədər yüksək inkişaf edib ki, onun imkanlarından istifadə edərək müxtəlif virtual platformalarda ölkəmizin tanıdılmasına, Qarabağ probleminin dünya əhalisinə çatdırılmasına, ermənilərin bizə qarşı əsassız idiialarının cavablandırılmasına, o cümlədən də elm, mədəniyyət, ədəbiyyat, milli mətbəx və s. ilə bağlı məsələlərin təbliğinə daha çox nail ola bilərik.
Artıq bir neçə ildir dünyada məşhur olan “Vikipediya” Açıq Ensiklopediyasının Azərbaycan bölümü də fəaliyyət göstərir. Onu da vurğulayaq ki, Azərbaycan vikipediyaçıları əsasən könüllülərdən ibarətdir. Ümumiyyətlə, bu platforma könüllülərin səyi ilə yaradılıb.
Müsahibimiz Eldar Əzimov bir neçə ildir “Vikipediya” könüllüsü kimi fəaliyyət göstərir.
- Eldar bəy, Siz “Vikipediya”nın Azərbaycandilli bölməsinin idarəçisiniz. Hazırda “Azərbaycandilli Vikipediya”da nə qədər məqalə rəsmi qeydiyyatdan keçib?
- “Azərbaycandilli Vikipediya”da məqalə sayı artıq 136 mini keçib və müxtəlif sahələrə aid kifayət qədər zəngin məqalələr var. Hazırda azvikinin təxminən 60-a yaxın fəal redaktoru var ki, bu da “Azərbaycandilli Vikipediya”nın inkişafından xəbər verir. “Vikipediya” dünyada 5-ci, Azərbaycanda isə 6-cı ən çox daxil olunan saytdır.
- Siz nə zamandan “Vikipediya” könüllüsü kimi fəaliyyətə başlamısınız?
- İlk dəfə qeydiyyatdan 2011-ci ildə keçmişdim. Lakin o vaxt fəaliyyətim elə də uzun olmadı. O illərdə bu sahə mənə elə də maraqlı gəlmədi. Sonradan bu sahədə ciddi fəaliyyətə 2014-cü ildə başladım.
Ümimiyyətlə, mən “Vikipediya”da fəaliyyətə hələ orta məktəbdə oxuduğum zamanlarda başlamışam. O zaman “Vikipediya”nın Azərbaycandilli bölməsində 30 minə yaxın məqalə vardı. Qeyd etdiyim kimi, bu gün isə bu say 136 mini keçib. O vaxtdan bu yana müntəzəm şəkildə məqalə yaradan istifadəçilərin də sayı dəfələrlə artıb. Hətta bəzən daim yenilənən “Son dəyişikliklər” bölməsini də izləməkdə çətinlik çəkirik. Əvvəlki dövrlərdə yaradılan kiçikhəcmli məqalələr artıq könüllü vikipediyaçılar tərəfindən kifayət qədər genişhəcmli, etibarlı mənbələrə əsaslanan və tərəfsiz formada yazılan məqalələr formasına çevrilib. Bunlara Qarabağ həqiqətləri ilə bağlı olan məqalələr də daxildir. Hətta bunların arasında kifayət qədər “seçilmiş məqalə” və “yaxşı məqalə” statusu qazanmış məqalələr də mövcuddur. Onlardan bəzilərini qeyd etmək istərdim. Bunlar Bakı döyüşü, Azərbaycanın İstiqlal Bəyannaməsi, Xocalı soyqırımı, Qarabağ müharibəsi, Qara Yanvar və s. haqqında olan məqalələrdir.
- İndiyə qədər təxminən nə qədər məlumat yükləmisiniz? Əsasən hansı sahələri əhatə edib?
- Təxminən 150-dən çox məqalə, 40 şablon yaratmışam. Yaratdığım məqalələrin 40-ı Amerika basketbolu ilə bağlı, qalanları isə müxtəlif mövzulardadır.
- Daha dəqiq desəniz, hansı mövzuları əhatə edir?
- Tarix, incəsənət, güncəl olaylar və s. Bununla yanaşı, yüzlərlə məqalədə dəyişikliklər edib zənginləşdirmişəm.
- Bilirik ki, ermənilər “Vikipediya” və digər alternativ platformalarda çox aktivdirlər. Onlar Azərbaycan əleyhinə olan məqalələri əsasən Azərbaycan və türk dillərində, bir sıra hallarda isə ərəb dilində yerləşdirirlər. Hətta bəzən bizim vikimənbələrə də müdaxilə edirlər. Bu halla mübarizədə nə kimi işlər görürsünüz?
- Demək olar ki, “Vikipediya” yarandığı gündən bu yana ermənilərlə aramızda informasiya müharibəsi davam edir. Ermənilər tərəfindən “Vikipediya”ya fasiləsiz olaraq Azərbaycana qarşı yeni-yeni dezinformasiyalar daxil olunur. Nəticədə bu nəinki Azərbaycanın maraqlarına, “Vikipediya”nın əsas qaydalarından biri sayılan neytrallıq prinsipinə belə cavab vermir. Buna baxmayaraq, “Vikipediya”nın Azərbaycandilli bölməsinə ermənilərin müdaxiləsi, demək olar ki, uğursuz olur. Çünki bu kimi hallar baş verdikdə ən qısa zamanda həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar məqalədən çıxarılır və həmin redaktə sahibləri idarəçilər tərəfindən bloklanır. Lakin çox təəssüflər olsun ki, qısa zaman ərzində məqalədə görünən o yanlış məlumatları bəzi jurnalistlər əsas gətirərək, “Azərbaycandilli Vikipediya”nın tərəfsiz və etibarsız mənbə olduğunu qeyd edərək mətbuata məlumatlar yayırlar və bu da biz könüllüləri həvəsdən salır. Halbuki, o yanlış məlumatı hər bir könüllü özü də redaktə edərək düzəldə bilər.
- “Vikipediya”da materialların hazırlanmasına Azərbaycan alimləri hansı şəkildə cəlb edilir? Ümumiyyətlə, “Azərbaycandilli Vikipediya”nı daha çox hansı sahələrin insanları hazırlayırlar?
- 2001-ci il 15 yanvar tarixindən internetdə fəaliyyətə başlıyan “Vikipediya” Açıq Ensiklopediyasının yaradıcılarından biri olan Cimmi Uelsin ən əsas ideyası “Vikipediya”da məqalələrin könüllü internet istifadəçiləri tərəfindən yoxlanılması idi. Bununla da o, bu ideyanı uğurla həyata keçirərək, ensiklopediyanın bütün dünyada çox sürətlə zənginləşməsinə səbəb oldu. Hazırda da “Azərbaycandilli Vikipediya”da müxtəlif sahələrin insanları, alimlərdən tutmuş, orta məktəb şagirdlərinə qədər müxtəlif yaşlarda olan, könüllü şəkildə fəaliyyət göstərən insanlar var. Onu da qeyd edim ki, “Vikipediya” hər kəsin redaktə edə biləcəyi açıq ensiklopediyadır və burada fəaliyyət göstərmək üçün hansısa elmi dərəcənizin olmasına ehtiyac yoxdur. Qəlbində azacıq vətən sevgisi olan, vətənə xidmət etmək istəyi olan hər kəs “Vikipediya”da öz maraqlarına uyğun məqalələr yaradıb, redaktələr edərək Azərbaycandilli bölmənin inkişafı yolunda öz töhfələrini verə bilər. Hansı elmi dərəcəsi olan şəxslərin, alimlərin isə burada fəaliyyət göstərməyə borclu olduqlarını düşünürəm.
- Bilirsiniz ki, ermənilər saxtakarlıq edərək həm mətbəximizə, həm abidələrimizə, həm də milli musiqimizə, musiqi alətlərimizə qarşı iddialar irəli sürürlər. Ümumiyyətlə, milli mətbəximizlə, eləcə də işğal altında olan torpaqlarımızdakı abidələrlə bağlı “Vikipediya”da materiallar hazırlanırmı?
- Əlbəttə, onlarla bağlı məqalələr yaradılır. “Vikipediya”nın Azərbaycandilli bölməsində hər şey yaxşıdır və gələcəkdə daha da yaxşı olacaq. Sadəcə, məsələnin üzücü tərəfi ondadır ki, digər dillərdə erməni saxtakarlıqları davam edir. Ermənilər öz dillərindən daha çox digər dillərdə fəaliyyət göstərməyi üstün tuturlar və demək olar ki, bütün böyük dillərdə informasiyalarını öz istədikləri formada yayımlayırlar. Həmin dillərdə qarşılarında rəqib olmadığı üçün, onlar bunu çox rahatlıqla edirlər.
İradə SARIYEVA
