Həyatda ən böyük fədakarlıq Vətən yolunda şəhidlik zirvəsinə ucalmaqdır. Bu fədakarlığı etmiş hər bir şəxsin xatirəsini yaşatmaq, doğmalarına mənəvi dayaq olmaq bizim insanlıq və vətəndaşlıq borcumuzdur. Heç bir müharibə itkisiz olmur. Bu baxımdan Qarabağ müharibəsi də istisna deyil. Düşmənin hərbi təcavüzünə qarşı sinəsini sipər edən igid oğullarımızın amalı bir idi - Qarabağı işğaldan azad görmək və respublikamızın ərazi bütövlüyünün bərpasına nail olmaq. Döyüş əməliyyatlarının getdiyi Vətən torpaqlarının hər bir qarışına şəhid qanı tökülüb. Şəhid qanı tökülmüş yurdlarımız düşmən tapdağında qala bilməz və qalmayacaqdır.
Şərəfli döyüş yolu keçmiş Daxili Qoşunların şəhid hərbi qulluqçularından biri də gizir Məmmədov Fərhad Nadir oğludur. O, 1965-ci ildə Bakı şəhərində dünyaya göz açıb. Atası Nadir Məmmədov 1992-ci ildə onun ölümündən bir neçə ay öncə vəfat edib. Anası Fəridə Məmmədova isə 1985-ci ildə dünyasını dəyişib. Ailədə üç övlad böyüyüb. Fərhadın bir bacısı və bir qardaşı var. Kasıb, öz halal zəhməti ilə dolanan ailədə böyüyən Fərhad əməksevərliyi ilə seçilib. O, Bakının Yasamal rayonundakı 53 saylı orta məktəbdə və Xəzər rayonundakı 12 saylı internat məktəbində təhsil alıb. Sonra isə paytaxtda yerləşən 4 saylı orta texniki peşə məktəbini 1-ci dərəcəli motorçu - 2-ci dərəcəli matros ixtisası üzrə bitirib. Həmçinin Bakıdakı 19 saylı orta texniki peşə məktəbinin də məzunu olub. Burada isə quraşdırıcı elektrik-qaynaqçı peşəsinə yiyələnib. Göründüyü kimi, o, bir neçə ixtisası öyrənməyə can atıb, bu peşələrdən faydalanaraq çalışmaq və ailəyə maddi köməklik göstərmək kimi nəcib məqsədi qarşısına qoyub.
F.Məmmədov respublikamızdan uzaqlarda sovet ordusu sıralarında həqiqi hərbi xidmət keçib. Hərbi xidmətini qüsursuz başa vuraraq geriyə qayıdıb və yenidən əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub. Harada çalışıbsa, halallığı, düzgünlüyü üstün tutub, sadəliyi, təvazökarlığı, gördüyü işə vicdanlı münasibəti ilə fərqlənib. Bir çox peşə bacarıqlarına görə dost-tanış, qonşular arasında ona müraciət edənlər çox olub. Heç kimə köməklik göstərməkdən imtina etməyib. Bununla da hamının hörmətini qazanıb.
1988-ci ildə Fərhad ailə qurub. 1990-cı ildə onun oğlu dünyaya gəlib. Adını Murad qoyublar. El arasında bir deyim var: arzu-muradına çatasan. O da bir yuva qurmaq, ata olmaq arzusuna qovuşmuşdu. Gələcək üçün isə xeyli arzuları vardı...
F.Məmmədov 1992-ci ildə yeni formalaşan və mart ayından Ağdamda döyüş yoluna başlayan Daxili İşlər Nazirliyinin Daxili Qoşunlarının sıralarında hərbi xidmətə qəbul olunur. Vətənin dar günündə, torpaqlarımızın Ermənistanın hərbi təcavüzünə məruz qaldığı bir vaxtda o, bu baş verənlərə laqeyd qala bilməzdi. Hərbi xidmət təcrübəsinin olması nəzərə alınaraq, o, bu hərbi biliklərini Vətən torpaqlarının müdafiəsi işinə yönəltmək istəyirdi. Düşmənin Xocalıda və digər yaşayış məntəqələrimizdə soydaşlarımıza qarşı törətdiyi vəhşiliklərin qisasını almağa can atırdı.
O, Daxili Qoşunların sıralarında öncə qısa müddətdə Bakının Nəriman Nərimanov rayonunda yerləşən, sonra isə ön cəbhədəki hərbi hissələrdə xidmət edib. Torpaqlarımızın erməni işğalçılarından azad olunması uğrunda döyüşlərdə cəsarət nümunəsi göstərən, müharibə ağrı-acılarına dözümlə yanaşan gizir F.Məmmədov döyüşçü yodaşlarını itirdikdə dərin sarsıntı keçirib. Onun döyüş yolu Ağdamın düşmənlə təmas xəttində yerləşən yaşayış məntəqələri və Əsgəran istiqamətindəki Aranzəminli, Pircamal və Naxçıvanik kəndlərindən keçib. 1992-ci ilin iyun ayında burada qızğın döyüşlər gedirdi. Həmin vaxt döyüşçülərimiz düşmənin xeyli canlı qüvvəsini məhv edərək, bir sıra müdafiə mövqelərini də ələ keçiriblər. 1992-ci ilin iyun ayının 16-da gizir F.Məmmədov Naxçıvanik yaxınlığında döyüş zamanı düşmən minasının partlayışı nəticəsində ağır yaralanaraq şəhid olub. Döyüşçü yoldaşları onun meyitini döyüş meydanından çıxara biliblər. Beləcə, ürəyi Vətən sevgisi ilə döyünən cəsur hərbi qulluqçu öz ölümü ilə ölümsüzlük zirvəsinə ucalıb.
Şəhid gizirin meyiti 1992-ci il iyunun 18-də Bakıya gətirilərək Şəhidlər Xiyabanında dəfn olunub. Fərhad vaxtilə bir neçə dəfə Şəhidlər Xiyabanını ziyarət edib, şəhidlərin xatirəsinə ehtiram göstərib. Bu gün onun məzarı da burada dəfn edilən yüzlərlə şəhid kimi ziyarət yeridir.
Məqaləni hazırlayarkən Fərhadı ön cəbhədə yaxından tanıyan, son döyüşünün şahidi olan silahdaşları barədə məlumat aradım. Ancaq bu cəhdlərim nəticəsiz oldu. Təbii ki, uzun zaman keçib və belə məlumatları əldə etmək asan deyil.
Şəhidin ailəsinin ünvanını da xeyli axtarmalı oldum. Ailəsi Daxili Qoşunların şəhid hərbi qulluqçularının siyahısında qeyd olunan ünvandan köçüb. Suraxanı rayonunun Hövsan qəsəbəsində onların yeni ünvanını axtararkən təsadüfən şəhidin qardaşı Bəxtiyar Məmmədovun işlədiyi ofisə gəlib çıxdım. Kimi axtardığımı söylədikdə B.Məmmədov gözləmədiyim cavabı verdi: “Şəhid F.Məmmədov mənim qardaşımdır”. Beləcə, onunla tanış olub birgə Fərhadın ailəsinə baş çəkdik. Mənim gəlişim bu ailə üçün gözlənilməz idi. Fərhadın həyat yoldaşı Sənəm Məmmədova bildirdi ki, əvvəlki ünvandan köçdükdən sonra çoxdandır ailəyə, doğmaları istisna etsək, baş çəkən olmayıb. Sənəm xanım və oğlu Murad, habelə B.Məmmədovla Fərhad haqqında ətraflı söhbət etdik. Mənə məlumat verildi ki, ailəyə müvafiq müavinət təyin edilib. Bu, əlbəttə, şəhid ailəsinə dövlətimizin qayğısıdır. Ailə üzvləri şəhidin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi yönündə lazımi işlər görülməsini istəyirlər.
B.Məmmədov qardaşını həmişə xatırladığını, onun ailəsini diqqətdən kənar qoymadığını vurğuladı. Fərhadın cənazəsi ailəsinə gətiriləndə yalnız o, tabutu açaraq baxa bilib. Həmin anların dəhşətli iztirabı yaddaşında silinməz iz qoyub.
S.Məmmədova bildirdi ki, Fərhad çox istiqanlı və ailəcanlı insan olub. Müharibəyə gedəndə də yeganə narahatlığı ailəsindən idi. Sənəm xanım Fərhadın bir çox müsbət şəxsi keyfiyyətlərindən danışdı. Dedi ki, o, həmişə hamıya yaxşılıq etməyə çalışırdı. Fərhadın rəssamlığa da marağı olub. Hərbi xidmətə qəbul olunmasından, hərbi forma geyinməsindən həmişə qürur duyub. “Həyat yoldaşımın ölümündən sonra onun yoxluğu ilə barışmaq, təkbaşına övlad böyütmək çox çətin idi. Ancaq nə edəsən, bu da bir taledir. Təsəllimiz odur ki, Fərhad Vətən yolunda canını qurban verib”- Sənəm xanım söylədi.
Şəhidin oğlu Muradın 27 yaşı var, subaydır. O, Müdafiə Nazirliyinin “N” saylı hərbi hissəsində həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmət borcunu vicdanla yerinə yetirib. Atasının torpaqlarımızın müdafiəsində şəhid olması onun üçün də sözsüz ki, fəxredici faktdır. “Şəhidlərin qisasını almalıyıq və torpaqlarımızı işğaldan azad etməliyik” - Murad dedi.
Bəli, biz əcdadlarımızdan miras qalan və bu gün düşmənin viran qoyduğu torpaqlarımıza qayıdacağıq. Müqəddəs üçrəngli bayrağımız o yurdlarımızın üzərində yenidən dalğalanacaq. O gün Fərhad və minlərlə şəhidimizin ruhu rahatlıq tapacaq!
Allah rəhmət eləsin!
Yalçın QAYA
