Rusiya və Ermənistanın aparıcı muzeyləri tərəfindən Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində "Urartu krallığı. Qədim Ermənistan irsi. Uraştu – Harminuya – Armina” adlı sərgi təşkil olunub. Erməni mediasının yazdığına görə, sərgini sözügedən muzey keçirir, Rusiya və Ermənistan muzeyləri də ona dəstək verir.
Məlumatda qeyd edilir ki, Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyi sərgiyə dəstək verdiyi üçün “Artis Futura” Fonduna, Asmik Çaxmaxçyana və Araksi Muşeqyana təşəkkür edir. Qeyd edək ki, “Artis Futura” Fondu dünyada “Ermənistan irsini” təbliğ edən bir təşkilatdır. İndi də Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində belə bir saxtakarlıq dolu sərginin təşkil edilməsində aktiv olub.
Bildirilir ki, sərgi “Qədim Ermənistan”ın “zəngin mədəniyyət tarixinə” həsr olunub və burada onun “incəsənətinin mənşəyi”nə – “Urartu dövlətinin irsinə” (e.ə. IX-VII əsrlər) xüsusi baxış təqdim edilir. Urartu dövləti ilə ermənilərin heç bir əlaqəsi olmadığı halda sərgidə Ermənistan “qədim tayfalarının” (II-I minilliklər) Urartudan əvvəlki ənənəsindən tutmuş, Urartunun sonrakı dövrünə (VI-IV əsrlər) “qədim erməni incəsənətinin formalaşmasına” qədər olan “eksponatlar” sərgilənir. Guya bunlar “qədim erməni mədəniyyəti”nə aid nümunələrdir (?)
Vurğulanır ki, Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində “Erebuni” və “Teişebaini” qalalarından “tapılan” Urartu “incəsənəti və mədəniyyətinin zəngin” kolleksiyası saxlanılır. “Sərgidə ilk dəfə olaraq Rusiya İmperiyası dövründə aparılmış qazıntılar zamanı aşkarlanan əşyalar, eləcə də 2010-cu illərdə aparılan qazıntılar zamanı erməni arxeoloqlarının tapdığı abidələr nümayiş etdirilir”-deyə vurğulanır.
Puşkin muzeyinin kolleksiyasının əsasını 1952-1978-ci illərdə Ermənistan SSR Elmlər Akademiyası və Puşkin Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyinin birgə ekspedisiyasının 1952-1978-ci illərdə “Erebuni şəhərinin” və “Urartian qalasının” “yerləşdiyi” “Arın-Berd” təpəsində apardığı ekspedisiyanın tapıntıları təşkil edir. İddia edirlər ki, İrəvanın “ən qədim tarixi mərkəzi məhz Erebuni şəhəridir”. “Urartiya kralı I Argishti - e.ə. 782-ci ildə şəhərin təməlinin qoyulduğu tarix İrəvan tarixinin başlanğıc nöqtəsi hesab olunur”-kimi iddialarda da bulunurlar. Özlərinə aid olmayan dövlət və tarix barədə saxtakarcasına danışan ermənilər nədənsə bizim bölgədə yerləşməyən Urartunu gətirib düz Qafqaza çıxarır. Onlar Rusiya və bəzi Qərb tarixçi və şərqşünaslarının fitvası ilə Urartu irsinə iddia edirlər, halbuki, bu irsin onlarla heç bir bağlılığı yoxdur.
“Urartu irsinin ermənilərə aidiyyəti yoxdur”
AMEA-nın Qafqazşünaslıq İnstitutunun Qafqaz Tarixi şöbəsinin müdiri, professor Qasım Hacıyev “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, ermənilərin Puşkin adına muzeylə birgə təşkil etdiyi sərgi birbaşa saxtakarlığın təbliğinə xidmət edir. Q.Hacıyev qeyd etdi ki, “Erabini” məsələsini də, “Van çarlığı” uydurmasını da ermənilərin “tarixinə” Boris Borisoviç Piotrovski gətirib və onun yazdıqlarının əvvəli də, sonu da saxtakarlıq, cəfəngiyatdır. “Ermənilər nə yazıblarsa əvvəli saxtadır, yerdə qalanı uydurma. Bu elə-belə söz deyil, bu özünü təsdiqləmiş bir fikirdir. Ermənilər tarixdə elə bir qədim mənbə yoxdur ki, onu öz adlarına çıxmasınlar. Bu, Urartuya və başqa məsələlərə də aid edilir. Ermənilərin urartular haqqında yazdıqları hamısı cəfəngiyatdır. Bütün dünya tarixçiləri bu yazılanların saxta olduğunu bilirlər, amma bunu demirlər. Urartu haqda ermənilərin düzüb-qoşduqları saxtakarlığın mahiyyətində onların özlərini “qədim xalq” elan etmək məqsədi dayanır. İndiki Ermənistan ərazisində Urartu irsinin “tapılması” gülməli görsənir. Bilirsiz ki, Urartu dövləti Şərqi Anadoluda mövcud olub, böyük və güclü dövlət kimi tarixdə qalıb. Urartu ermənilərlə bağlı deyil. Vətəni, yeri-yurdu, gerçək tarixi olmayan ermənilər Urartuya iddia etməklə özünə “qədim dövlət” icad edib. Mən bir məqamı deyim ki, Qərbi Azərbaycan, indiki Ermənistan ərazisində Sovet dövründə arxeoloji qazıntılar aparılarkən həm ərazilərin adları, həm tarixi, həm dövrü, həm də eksponatların mənşəyi saxtalaşdırıldı, süni şəkildə erməniləşdirildi. Bu saxtalaşdırma işində Sovet dövründə Ermitaja rəhbərlik etmiş və arvadı erməni olan, ermənipərəst akademik Boris Borisoviç Piotrovski çox böyük rol oynayıb. O, ermənilər üçün saxta tarixlər yazıb. Onun kitabları haqda məlumatınız var. “Van çarlığı” kitabını yazmışdı, o çarlıq hara, ermənilər hara? Ümumiyyətlə, Sovet dövründə Rusiya tarixçiləri ermənilərə saxta irs düzəldirdilər. Bütün bunlar bölgədə Azərbaycan türklərinin tarixini silməyə görə idi. Bu torpaqlara sonradan gələn ermənilərə burada “vətən” düzəldirdilər. Puşkin adına Dövlət Təsviri İncəsənət Muzeyində sərgilənən saxtakarlığın əsası Piotrovski və başqaları tərəfindən qoyulub. Orada sərgilənən eksponatların hamısının ekspertizası keçirilərsə, bütün saxtakarlıqlar ifşa olunar. Nə Erebuni, nə Karmir blur gerçəklikdir, onlar da ermənilərin Urartu xəyalı kimi bir mifdir, saxtakarlıqdır. Bu saxtakarlığın arxasında Sovet tarixşünaslığı dayanırdı və onlar xristian həmrəyliyindən istifadə edərək bölgənin xristianlıq irsini ermənilərlə bağladılar. Guya Urartu dövləti “qədim Ermənistan” ərazisində olub. Ağ yalandır. Rusiya tarixçiləri də bilirlər ki, Urartu dövrünə aid eksponatlarla ermənilərin heç bir əlaqəsi yoxdur, amma illər əvvəl etdikləri saxtakarlıqdan əl çəkə bilmirlər. Bu gün Rusiya muzeylərində, xüsusən də Ermitajda Qərbi Azərbaycan ərazisindən tapılan abidələr, eksponatlar “erməni irsi” kimi təbiğ edilir. Bunun da əsası rus tarixçiləri, şərqçünasları tərəfindən qoyulub. Rusiya muzeyinin gerçəyi bilə-bilə erməni saxtakarlığına şərik olması təəssüf doğurur”-deyə Q.Hacıyev bildirdi.
Q.Hacıyev qeyd etdi ki, ermənilərin Urartu iddialarının kökünün kəsilməsi vacibdir, bunun üçün də region dövlətlərinin tarixçiləri bir araya gəlməli, faktları ortaya qoymalıdır. O hesab edir ki, hazırda Rusiya tarixçiləri də yeni araşdırma aparmaq əvəzinə köhnə dövrdə düzəldilən ermənipərəst mənbələrə istinad edirlər, bu da yanlışlığa səbəb olur. Erməniərin Şərqi Anadoluya, orada yerləşmiş olan Urartuya, Van çarlığına iddia etməsinin əsassız olduğunu deyən Q.Hacıyev bildirir ki, onlara Rusiyanın, Şimali Qafqazın bəzi tarixçiləri “ilham verir”. “O sərgini təşkil edənlərə bir sual vermək lazımdır ki, nə üçün reallığı qoyub uydurma, mifik bir iddianın arxasınca gedirsiniz? Siz nə üçün ermənilərin Urartu irsini öz adlarına çıxmasına şərait yaradırsınız? Bilirsiz ki, erməni fondları o muzeylərə dəstək olur. Nə qədər ki, Ermitajın direktoru Piotrovskinin ermənidən olan oğludur, o qədər də Rusiya muzeylərində belə üzdəniraq sərgilər təşkil ediləcək. Çünki Ermitajın direktoru Mixail Piotrovsi erməni saxtakarlığını Rusiya muzeylərində yayır. Neçə il bundan əvvəl konfans da keçirilmişdi. Ermənilər bu yolla tarixlə oynayırlar. Orada Urartu yazılarından nümunə göstəriblər, amma Qərbi Azərbaycan qalalarından, bütövlükdə arxeoloji qazıntı sahələrindən aşkarlanan artefaktların heç birinin ermənilərə aidiyyəti yoxdur. Ermənilər ora XIX əsrdə köçürülüblər. Orada o tarix, o arxeologiya var, amma erməniyə aidiyyəti yoxdur. O torpaqlarda Urartu yazıları ola bilər, amma bu, ermənilərlə bağlı deyil. Hesab edirəm ki, bizim arxeloq və tarixçilər gələcəkdə Qərbi Azərbaycan ərazisində erxeoloji qazıntılar apararsa gerçəkliyi tamamilə dünyaya sübut edə bilərlər ki, Urartu irsinin ermənilərə heç bir aidiyyəti yoxdur” - deyə Q.Hacıyev vurğuladı.
İradə SARIYEVA
