ABŞ İranla altıncı aya qədəm qoyan münaqişənin gələn ilə qədər uzanmasına səbəb olacaq addımlar atmağa başlayıb. “Wall Street Journal” qəzetinin məsələyə yaxın mənbələrə istinadən verdiyi məlumata görə, ABŞ müdafiə naziri Heqset bölgədəki müəyyən qüvvələrin, o cümlədən hərbi gəmi heyətlərinin, hava hücumundan müdafiə bölmələrinin və paraşütçülərin yerləşdirilməsini sakitcə uzadıb.
ABŞ, Prezident Trampa İranla bağlı müxtəlif hərbi variantlar təqdim etmək üçün Yaxın Şərqdə təxminən 50 min əsgər saxlayır. Bölgədəki Amerika qüvvələrinə 19 hərbi gəmi, eləcə də hava hücumundan müdafiə sistemləri, qırıcı təyyarə eskadrilyaları və paraşütçü bölmələri daxildir.
ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatı altı ay əvvəl başlayanda Heqset uzun sürən münaqişənin qarşısını almaq üçün sürətli və qətiyyətli bir zərbə endirməyi hədəflədiklərini bildirmişdi. Lakin bu vaxt ərzində Pentaqon qoşunların yerləşdirilməsini uzadıb. Qəzetə danışan mənbələr bildirib ki, yeni tənzimləmələr İranla münaqişənin 2027-ci ilə qədər davam edə biləcəyini göstərir.
Tramp administrasiyası son həftələrdə Tehranı danışıqlar masasına gətirmək üçün ona iqtisadi təzyiqi artırıb. Lakin İran geri çəkilmir. İki ölkə indi əsasən Hörmüz boğazına nəzarət uğrunda mübarizə aparır tərəflər arasında tez-tez qarşıdurmalar baş verir.
ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, Tramp İranla müharibəni bitirib-bitirtməmək barədə ən yaxşı müşavirləri ilə şəxsi müzakirələr aparıb. Tramp müşavirlərinə iqtisadi təzyiqin davam edəcəyi təqdirdə İran rejiminin sonda nüvə proqramını dayandırmağa məcbur olacağına və ya rejimin çökəcəyinə inandığını bildirib.
ABŞ prezidenti isə sosial media hesabında aşağıdakı açıqlamanı verib: "Hörmüz boğazı üzərində demək olar ki, tam nəzarətə malik və onların iqtisadiyyatı tamamilə çökür, hazırkı mövqeyimizi daha çox üstün tuturam. Onlar sadəcə qaçılmaz sonlarını yaşayırlar. İran xalqı nə vaxt ayağa qalxıb mübarizə aparacaq?"
Trampın müşavirləri isə ABŞ prezidentinə xəbərdarlıq ediblər ki, İranla müharibənin son hücumlardan daha geniş münaqişəyə çevrilməsi noyabr ayında keçiriləcək ara seçkilərdə Respublikaçıların şanslarına xələl gətirə bilər. Lakin Tramp müharibə ilə bağlı qərarlar qəbul edərkən seçkilərin nəticələrini nəzərə almadığını bildirib.
Bildirilir ki, ötən ay Tramp İrana qarşı istifadə edilə biləcək yeni hərbi variantlar barədə ən yaxşı məsləhətçilərindən brifinqlər alıb. Müzakirə olunan variantlara hava hücumlarının gücləndirilməsi və Hörmüz boğazı yaxınlığındakı İran adalarını ələ keçirmək üçün quru qüvvələrinin göndərilməsi də daxildir. Tramp həmçinin gizli nüvə tədqiqatları üçün istifadə edilə bilən möhkəmləndirilmiş bir obyekt olan Pikaks dağını bombalamağı da nəzərdən keçirir. Hesab edilir ki, əgər bu əməliyyatlar həyata keçirilərsə, ABŞ bölgəyə əhəmiyyətli dərəcədə əlavə hərbi resurslar yerləşdirməli olacaq.
Onu da qeyd edək ki, İranın raket və pilotsuz təyyarə hücumlarına qarşı mübarizə aparmaq vəzifəsi daşıyan ABŞ ordusunun hava hücumundan müdafiə bölmələrinin standart yerləşdirmə müddəti doqquz aydan 12 aya qədər artırılıb.
Avropa və Sakit Okeandakı bazalardan Yaxın Şərqə köçürülən bəzi qoşunlar bir ildən çoxdur ki, regionda qalır.
Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin Raketdən Müdafiə Layihəsinin direktoru Tom Karako bildirib ki, müharibə başlamazdan əvvəl də hava hücumundan müdafiə bölmələrinin əməliyyat tempi Amerika Birləşmiş Qüvvələri daxilində ən yüksək tempilərdən biri olub.
Karako xəbərdarlıq edir ki, uzunmüddətli missiyalar əsgərlərin tükənməsinə, texniki xidmət işlərində gecikmələrə və uzunmüddətli modernləşdirmə proqramlarının pozulmasına səbəb ola bilər.
Tahir TAĞIYEV
