Ermənistanın yaratdığı ekoloji fəlakət təkcə özü və Azərbaycan deyil, bütün region üçün təhlükədir. Ermənistanın heç bir standartları, heç bir dəyərləri nəzərə almadan Araz çayını zəhərləməsinin ən böyük təhlükəsi həm də İrana dəyir.
Araz çayı Azərbaycan ərazisində Kür çayına birləşənə qədər kilometrlərlə İran-Azərbaycan sərhədi boyu axır. Araz çayının suyundan Azərbaycanla yanaşı, İran da istifadə edir. Deməli, elə Azərbaycan qədər İran da Ermənistanın Araz çayında törətdiyi ekoloji fəlakətin qurbanına çevrilir.
"Azad İran” “Telegram” kanalının yaydığı məlumatda bildirilir ki, Araz çayına axıdılan kimyəvi və zəhərli tullantılar nəticəsində suyun rəngi yenidən dəyişib.
Qeyd edilir ki, Araz çayının Ermənistan tərəfindən kimyəvi və zəhərli tullantılarla çirkləndirilməsi Güney Azərbaycanda əhali arasında xərçəng və digər təhlükəli xəstəliklərin artmasına səbəb olub.
Ermənilərin Araz çayını çirkləndirdiklərini sübut edən görüntülər dəfələrlə yayılsa da, İranın səlahiyyətli rəsmilərinin məsələyə münasibəti dəyişməz qalıb.
"Arazın o tayında yaşayan soydaşlarımız ermənilərin törətdiyi ekoloji cinayətin qarşısında aciz durumdadır, onlar yeganə yolu ..."
Mövzu ilə bağlı fikir bildirən “Yaşıl Dünya” Ekoloji Maarifləndirmə İctimai Birliyinin sədri Elman Cəfərli "Bakı-Xəbər" ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Güney Azərbaycanın bir neçə bölgəsi ekoloji fəlakətin astanasındadır. 15 ildən artıqdır ki, Urmiya gölü quruyur. İran hakimiyyətinin yarıtmaz idarəçiliyi, su resurslarından səmərəsiz istifadəsi Yaxın Şərqin incisi olan Urmiya gölünün quruması ilə nəticələnib: "Urmiya gölünə tökülən çaylar üzərində tikilən su bəndləri, bu çayların suyundan təsərrüfat məqsədi ilə istifadə gölün qurumasını sürətləndirib. Qaradağ meşələri, Güney Azərbaycanın mis mədənləri talan edilir. İran Ermənistan tərəfindən transsərhəd Araz çayının çirkləndirilməsinə cinayətkarcasına göz yumur. Baxın, Ermənistan tərəfi Arazdəyəndə metallurgiya zavodu inşa edir. Azərbaycanın rəsmi qurumları, vətəndaş cəmiyyəti fəalları etiraz səsini ucaldıb, beynəlxalq təşkilatlara müraciət edib. İran tərəfi isə bircə dəfə də Ermənistana etiraz etməyib. Çünki bu iki dövlətin təbiətə, ekologiyaya münasibəti eynidir. Onları maraqlandıran insanların sağlamlığı, rifahı, təhlükəsiz su ilə təminatı deyil, nə qazanacaqlarıdır. Onu da qeyd edim ki, Araz çayının Ermənistan tərəfindən kimyəvi və zəhərli tullantılarla çirkləndirilməsi ilə bağlı güneyli soydaşlarımız, çevrə fəalları dəfələrlə etiraz aksiyası keçirib, həyəcan təbili çalıblar. Onlar bildirir ki, illərdir Araz çayı Ermənistan tərəfindən radioaktiv maddələrlə və ağır metallarla çirkləndirilir. Hətta İranın “Pəyam Şoma” rəsmi qəzeti də bu problemdən yazıb. Nəşr yazır ki, Araz çayının Ermənistan tərəfindən çirklənməyə məruz qoyulmasını beynəlxalq qurumların, o cümlədən Avropa İttifaqının ekspertlərinin rəyləri də təsdiqləyir. Qeyd olunur ki, qurğuları köhnəlmiş Metsamor Atom Elektirik Stansiyası da ətraf mühitə ciddi ziyan vurur. Güneyli çevrə fəalları bildirir ki, müəssisədən Araz çayına kəskin toksik maddələr axıdılır. “Pəyam Şoma” qəzetinin məlumatı dövlət qurumları və universitetlər tərəfindən təsdiqlənib".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi, İranın Sərhəd Araşdırmaları Tədqiqat Mərkəzi də öz hesabatında problemi qabardıb. Onların yaydığı hesabata görə, Araz çayının suyundan yaranmış qida borusu, mədə, dəri xərçəngi və qara ciyər xəstəliklərinin miqdarı Azərbaycan sərhəd bölgələri sakinlərində kəskin artıb.
Ekspertin sözlərinə görə, Ermənistanın bölgə əhalisini və kənd təsərrüfatını qidalandıran əsas su mənbəyi olan Arazı çirkləndirməsi insanları köçə məcbur edir. Arazın o tayında yaşayan soydaşlarımız ermənilərin törətdiyi ekoloji cinayətin qarşısında aciz durumdadır. Onlar yeganə yolu İranın başqa bölgələrinə köçməkdə görürlər.
Günel CƏLİLOVA
