Xaricdən Özbəkistana qayıdan əmək miqrantları biznes qurmaq, mövcud bizneslərini inkişaf etdirmək üçün 60 milyon som və ya 5.1 min ABŞ dolları qədər qrant ala biləcəklər. Proqramı İsveç Ədliyyə Nazirliyinin maliyyə dəstəyi ilə Özbəkistanın Miqrasiya Agentliyi və Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatı həyata keçirəcək. "Azattyq Asia" yazır ki, proqramda 2025-2026-cı illərdə xaricdə işləyərək vətənə qayıtmış Özbəkistan vətəndaşları iştirak edə biləcək. Vəsait müsabiqə əsasında veriləcək. Əsas seçim meyarları isə biznes ideyasının əsaslandırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması və layihənin davamlılığı olacaq.
2024-2026-cı illərdə Böyük Britaniyada mövsümi işlərdə çalışmış Özbəkistan vətəndaşları üçün ayrıca proqram başladılacaq. İyunun 10-da Özbəkistan və İsveç miqrasiya və mobillik üzrə ilk hökumətlərarası sazişi imzalayıblar. Saziş Özbəkistan vətəndaşlarının İsveçdə qanuni şəkildə işlə təmin olunmasını, tibb, qayğı, texniki və xidmət sahələrində mütəxəssislərin hazırlanmasını, İsveç işəgötürənləri ilə birbaşa əməkdaşlığı nəzərdə tutur. Tərəflər əmək miqrasiyası üzrə pilot proqramın başladılması barədə də razılığa gəliblər. İyunun 11-də Miqrasiya Agentliyi bildirib ki, saziş çərçivəsində Özbəkistan vətəndaşları İsveçdə işləmək üçün hazırlanıb bu ölkəyə göndəriləcəklər. Təhsil və akademik mübadilə imkanları genişləndiriləcək. Ümumiyyətlə, Özbəkistanda 2024-cü ildən xaricdə əmək fəaliyyəti göstərib geri qayıdan şəxslərin məşğulluğunun stimullaşdırılması üçün müxtəlif dəstək mexanizmləri tətbiq olunub. Məsələn, əmək miqrasiyasından qayıdan şəxsi işə götürən müəssisələrə müəyyən müddət ərzində subsidiya verilməsi nəzərdə tutulmuşdu. Təcrübə ölkəmizdə də təkrarlana bilər. Azərbaycanda bunun üçün ən uyğun baza Dövlət Məşğulluq Agentliyinin Özünüməşğulluq Proqramıdır. Hazırda proqram çərçivəsində vətəndaşlara biznes istiqamətinin seçilməsi, biznes-plan hazırlanması, təlim və qiymətləndirmə dəstəyi göstərilir, daha sonra isə avadanlıq, material və digər aktivlər natura formasında təqdim olunur. Lakin yeni mexanizmdə əmək miqrantları üçün ayrıca kateqoriya yaratmaq olar. Belə proqramın əsas üstünlüyü ondan ibarət olardı ki, xaricdə qazandığı pul və təcrübə ilə Azərbaycana qayıdan insan sadəcə iş axtaran şəxs deyil, potensial sahibkar kimi qiymətləndirilərdi. Yəni hüquqi və institusional baxımdan belə bir proqramın Azərbaycanda yaradılması realdır. Əsas məsələ bunun üçün ayrıca dövlət proqramının, maliyyələşmə mənbəyinin və “əmək miqrasiyasından qayıdan şəxs” üçün dəqiq meyarların müəyyən edilməsidir.
Ramil QULİYEV
