Azərbaycanda narkomaniya ilə mübarizə sahəsində qanunvericilik bazasının gücləndirildiyi, mövcud qanunvericiliyə edilən dəyişikliklərlə narkotikdən istifadə edənlərə, satanlara qarşı qaydaların sərtləşdirildiyi məlumdur.
Qeyd edək ki, bir neçə ay əvvəl Səhiyyə Nazirliyinin saytında Respublika Narkoloji Mərkəzinin baş direktoru Orxan Cəfərova istinadla yayılan məlumatda qeyd edilir ki, əvvəlki illərlə müqayisədə Azərbaycanda narkotik istifadəçilərin sayının artması tendensiyası müşahidə olunur. Belə ki, 2019-cu ildə qeydiyyatda olan narkotik istifadəçilərinin ümumi sayı 32 min 921 nəfər idisə, 2020-ci ildə 33 min 788, ötən il isə bu göstərici 34 min 602 nəfər təşkil edib. Azərbaycanda narkomaniya xəstəliyinə düçar olmuş qadınların və yeniyetmələrin sayı kişilərə nisbətən dəfələrlə azdır. 2019-cu ildə 641 qadın və 9 yeniyetmə, 2020-ci ildə müvafiq olaraq 618 qadın və 9 yeniyetmə, 2021-ci ildə isə 566 qadın və 14 yeniyetmə qeydiyyata alınıb.
Baş direktor bildirib ki, qeydiyyatda olan narkotik istifadəçiləri arasında opioid tərkibli preparatların istifadəçiləri (F11-24 min 850 nəfər), kannabinoid (F12-9 min 752 nəfər) və psixostimulyator istifadəçiləri (F15-3 min 107 nəfər) əksəriyyət təşkil edir. -05D-)
Azərbaycanda da dünyanın digər yerlərində olduğu kimi narkomanların sayı artır. Qəzetimizin ötən sayında narkomaniya üzrə mütəxəssis Emil Maqalov diqqətçəkən bir açıqlama verib. Bildirib ki, Azərbaycanda narkomaniyadan müalicə alanlar üçün dövlət reablitasiya mərkəzləri yoxdur, mövcud olan reablitasiya mərkəzləri isə özəldir və qiyməti də 1000-1500 manatdan başlayır.
Onun dediyinə görə, dövlət ayrıca reablitasiya mərkəzi yaratmalıdır ki, narkomanlar müalicədən sonra o mərkəzə getsinlər, o olmayanda təkrar narkotikə qayıdırlar.
“Mütləq bu məsələdə çox köklü dönüş olmalıdır”
Professor Adil Qeybulla hesab edir ki, əslində ölkədə narkomaniya məsələsinə münasibət dəyişməlidir: “Birinci növbədə narkomana cinayətkar kimi yox, xəstə kimi baxılmalıdır. Nə qədər ki, bu münasibət dəyişməyib, bu məsələdə uğura nail olmaq mümkün deyil. Narkomanlar üçün metodon proqramı olmalıdır. Onlar gedib sərbəst şəkildə aprteklərdən metodon almalıdırlar, pulsuz şprislərlə təmin olunmalıdırlar və xüsusi reablitasiya proqramı olmalıdır. İlk növbədə onların sosial reablitasiyası önə çəkilməlidir. Yaxşı olar ki, bu iş dövlət nəzarətində olan qurumlarda həyata keçirilsin. Özəl sektorlarda da olanlar isə icbari tibbi sığorta çərçivəsində olsaydı daha məqsədəuyğun olardı. Mütləq bu məsələdə çox köklü dönüş olmalıdır. Təəssüflər olsun ki, belə deyil”.
A.Qeybullanın sözlərinə görə, narkotik alverçiləri onun dövriyyəsi ilə məşğul olanlar kənarda qalır, narkomanlar təqib olunur: “Bu cür yanaşma ilə biz bu məsələdə dönüş əldə edə bilmərik. Məsələyə münasibət kökündən dəyişməlidir və biz dünyanın getdiyi yolla getməliyik”.
Qeyd edək ki, mütəxəssislərin fikrincə, narkomanlığa və narkotik maddələrin qeyri-qanuni dövriyyəsinə qarşı mübarizəyə nəinki dövlət qurumları, eyni zamanda cəmiyyətin bütün üzvləri qoşulmalıdır. Hər bir qurum, hər bir ailə narkomanlığın profilaktikası sahəsində bacardığını əsirgəməməlidir. Narkomaniyaya qarşı profilaktik tədbirlər dedikdə, narkomaniyanın yayılmasının qarşısını almaq üçün hazırlanmış tədbirlər kompleksi nəzərdə tutulur. Nəzərə alsaq ki, narkomaniya xəstəliyinə tutulmaq təkcə hər hansı bir fərd üçün deyil, eyni zamanda bütün cəmiyyət üçün təhlükəlidir, onda narkomaniyanın profilaktikasının nə dərəcədə vacib olması aydın olar. Narkomaniya insanları fəlakətə sürükləyir. Yalan, cinayət, ailələrin dağılması, ölümcül xəstəliklər və s. narkomaniyanın gətirdiyi bəlalardır. Bunu da mütəxəssislər deyir. Əlbəttə, günümüzün ən dəhşətli bəlasına çevirilən narkomaniya ilə cəmiyyət olaraq kəskin mübarizə aparmalıyıq.
Leyla QARAXANLI
