Son bir ayda ölkənin təhsil müəssisələrində baş verən xoşagəlməz hadisələrin sayı artıb. Mayın 19-da Bakı şəhəri, Xəzər rayonunun Binə qəsəbəsində yerləşən 218 saylı orta məktəbdə 9-cu sinif şagirdləri arasında bıçaqlanma olub. Eyni gündə Zəngilan rayonu 35 saylı məktəbin musiqi müəllimi 8-ci sinif şagirdini döyüb.
Ümumiyyətlə, son günlər ölkə məktəblərində bu tip hadisələrin baş verməsinə tez-tez rast gəlirik. Ən qorxulusu odur ki, son vaxtlar məktəbdə şagirdlər arasında bıçaqlanma və digər cinayət halları çoxalıb.
Məlumdur ki, məktəb təhsil müəssisəsi olmaqla yanaşı, həm də tərbiyə ocağıdır. Ancaq bu gün əksər təhsil müəssisələri, nəinki təhsil verən qurum, heç tərbiyə ocağı belə deyil. Son zamanlar məktəblərlə bağlı yayılan xoşagəlməz hadisələr bunu deməyə əsas verir.
Kamran Əsədov: “Necə olur ki, şagird üzərində bıçaq məktəbə girə bilir?”
Təhsil eksperti Kamran Əsədovun sözlərinə görə, hazırda ölkənin 4432 orta ümumtəhsil məktəbində 1.6 milyon şagird təhsil alır: “Nəzərə almaq lazımdır ki, bütün şagirdlər eyni psixologiyaya, əxlaq və tərbiyəyə malik deyil. Təhsil öz ətrafında kifayət qədər böyük kontingenti birləşdirir və bu qədər böyük kütlə hər gün prosesin aktiv iştirakçısıdır. Məktəblərdə zaman-zaman xoşagəlməz hallar baş verə bilər. Baş verən hadisələr onu göstərir ki, təhsilin idarəetməsində ciddi problemlər var, məktəblərə nəzarət yox həddindədir, şagird-müəllim münasibətləri pozulub. Bu da bir çox məktəblərdə məktəb direktorlarının məktəbə nəzarət etməməsinin nəticəsidir. Bir çoxunun başı öz şəxsi işlərinə, pul yığmağa qarışdığı üçün məktəblər nəzarətsiz qalıb. Təbii ki, uşaqlar sosial şəbəkələrin təsirindən müəyyən qədər dəcəlliklərə meyl edirlər. Ancaq müəllim pedaqoqdur, heç bir halda şagirdlərin nadincliyinə fiziki zorakılıqla reaksiya bildirə bilməz. Bu, yolverilməz haldır. Hesab edirəm ki, birmənalı şəkildə məktəb müəllimləri 2014-cü ildə qəbul edilmiş “müəllimlərin etik davranış Qaydaları”na riayət etməlidir. Şagirdlər normal tədrisin təşkilinə, gedişinə mane ola bilirlər, ancaq biz onlara müxtəlif tərbiyəvi üsul və vasitələri tətbiq edərək müəyyən qədər tədrisə maraq yaratmalıyıq. Şagirdləri məşğul etmək lazımdır. Bu gün əksər hallarda şagirdlər dərs prosesində boş qalırlar və nəticə etibarilə dərsin gedişatına mane olurlar. Müəllimin şagirdi döyməsinə isə heç bir halda haqq qazandırmaq olmaz. Çünki bu, müasir pedaqoji qaydalara ziddir. Hesab edirəm ki, bu istiqamətdə ciddi cəzalar olmalıdır”.
Təhsil eksperti onu da əlavə etdi ki, şagirdə bu qədər sərbəst hərəkət etmək icazəsi verilirsə, bu, məktəbin idarəetməsində problemlərin olduğundan xəbər verir: “Necə olur ki, şagird üzərində bıçaq məktəbə girə bilir? Bu gün məktəblərin idarəetməsindəki boşluqlar, Təhsil Nazirliyinin hadisələrə reaksiya verməməsi bu kimi halların yaranmasına gətirib çıxarır. Bu gün Təhsil Nazirliyinin məktəb nəzarətindən xəbəri yoxdur. Məktəbə gedib 1-2 foto çəkdirməklə problemlər həll olunmur. Bu istiqamətdə ciddi boşluqlar var. Bu yaxınlarda Gəncədə iki qız şagird bir-birini bıçaqladı, Bakı şəhərində iki gün ərzində məktəblərdə şagird şagirdə ciddi xəsarət yetirdi, müəllim şagirdi döyür. Artıq cəmiyyət bu xəbərlərdən yorulub, valideynlər övladlarını məktəbə göndərməyə qorxur. Çünki Təhsil Nazirliyi nəzarət etmir, hər an övladımız təhlükədədir və məsuliyyəti də öz üzərilərindən kənara çəkirlər. Bu məsuliyyətsiz insanlar təhsil sistemində ciddi problemlər yaradır”.
Könül İsmayılova: "Hazırda uşaqlar arasında aqressiya çox yayılıb”
Psixoloq Könül İsmayılova qeyd etdi ki, istər məktəb, istərsə də bağça müəllimləri hər il sentyabr ayının əvvəlində undividual olaraq psixoloji testlərdən keçməlidir: “Tək müəllimlər yox, bütün sektorlarda olan işçilərə də aiddir bu. Psixoloq, müəllim, valideyn və uşaq- hamısı bir yerdə işləsə, daha effektiv nəticə əldə etmək olar. Hazırda uşaqlar arasında aqressiya çox yayılıb. həmin aqressiyalı uşaqlar isə hirsini özlərindən zəiflərə tökür. Nəticə isə xoşagəlməz olur. Ona görə də məktəb psixoloqları, mütəxəsislər ailələrlə işləməlidir”.
Psixoloqun sözlərinə görə, hazırda yeniyetmələr arasında imtahan stresi, məktəblilərdə birdən cavab vermərəm qorxusu, valideynə qarşı məsuliyyət var. Bir il ərzində psixoloqlar bu məsələləri pilot layihə kimi işləsələr daha yaxşı nəticələr görərik.
Günel CƏLİLOVA
