Məktəbdə nizam-intizamın yüksəlməsində, müəllim obrazının cəmiyyətə təqdim olunmasında, simasının, görkəminin nümunəyə çevrilməsində geyimin rolu böyükdür. Müəllimin geyiminin şagirdlərin, tələbələrin tərbiyəsinə təsiri daha çox vurğulansa da, onun təhsilin keyfiyyətinə mənfi təsirini söyləyənlərin də fikirlərində həqiqət var. Belə ki, geyim təhsilin keyfiyyətinə təsir göstərən amillərdən biri ola bilər.
Azərbaycanda müəllimlərin geyim kodeksi yoxdur. Yəni müəllimlərin sinfə hansı geyimlə daxil olması hərhansı bir qanun və ya qayda ilə tənzimlənmir.
Buna bəzən məktəb direktorları, çox zaman isə müəllimlər özləri qərar verirlər. Bəzi müəllimlər işlərinin məsuliyyətini anlayıb uyğun qarderob seçsələr də, müəyyən qisim şagirdlərə örnək olmayacaq tərzdə geyinir. Bu da uşağın tərbiyəsi ilə yanaşı, təhsilə də təsir edir. Mütəxəssislər iddia edirlər ki, müəllimlərin də digər peşələr kimi xüsusi forması olmalı, şalvar, qısa ətək qadın müəllimlərin qarderobundan uzaq olmalıdır.
Qeyd edək ki, bu günlərdə sosial şəbəkələrdə Sumqayıtda yerləşən 14 nömrəli məktəbin direktoru Fatma Bayramovanın səs yazısı yayılıb. Səs yazısında direktor qadın müəllimlərə hədə-qorxu gələrək bildirir ki, heç kəs məktəbə şalvar geyinməsin. Əks halda onları şagirdlərin yanında təhqir edəcək.
Təhsil Nazirliyi: “Direktor tərəfindən dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, bir neçə qadın müəllim yenə həmin geyimdə…”
Təhsil Nazirliyindən bildirildi ki, səs yazısı Sumqayıt şəhər 14 nömrəli tam orta məktəbin direktoruna aiddir: “Direktor izahatında qadın müəllimlərdən birinin səhhətində ciddi problemlər olduğu üçün direktordan şalvar geyinmək üçün müvəqqəti icazə aldığını, digər müəllimlərin də bundan istifadə edərək müəllimə yaraşmayan geyimdə (dar şalvarda) məktəbə gəldiklərini bildirib. Bununla bağlı valideynlər məktəb direktoruna müraciət edərək şagirdlərin evdə qadın müəllimlərin geyimlərini müzakirə etdiyini bildiriblər. Direktor tərəfindən dəfələrlə xəbərdarlıq edilməsinə baxmayaraq, bir neçə qadın müəllim yenə həmin geyimdə məktəbə gəldikləri üçün direktorun vatsap qrupuna səs ataraq onlara ciddi iradını bildirdiyi məlum olub. Direktorun izahatı alınaraq bir daha belə hallara yol verilməməsi ilə bağlı xəbərdarlıq edilib”.
Onu da bildirək ki, mütəxəssislər məktəbdə çalışan pedaqoqların geyim tərzinin şagirdlərə örnək olmasının vacib olduğunu bildirir.
Nizami Hüseynov: “Şalvar qadın müəllimlərin qarderobunda olan geyim növü deyil”
Təhsil eksperti Nizami Hüseynov qeyd etdi ki, hər bir insan haqqında ilk təsəvvür yaradan vacib faktorlardan birincisi onun xarici görünüşü, geyimidir: "Düşünürəm ki, müəllim bir tərbiyəçi kimi öncə xarici görünüşü ilə öz daxili aləmi, mədəniyyəti haqqında rəy formalaşdırmaqla yanaşı, eyni zamanda qarşısındakını da bu yolla tərbiyə edir. Buna görə də müəllimin geyim tərzi onun üçün həm də bir tərbiyə vasitəsidir. Elə müəllimlərimiz var ki, yaşından, sosial durumundan, həyat və peşə təcrübəsindən asılı olmayaraq istər rəsmi, istərsə də qeyri-rəsmi şəraitdə, hətta küçədə gedərkən belə, onların müəllim olduğu müəyyənləşir. Sanki çöhrəsindən, davranışından, danışığından, ədəb-ərkanından və ən başlıcası görünüşündən ziyalı, müəllim təbəqəsinə aid olduğu aydın görünür. Təbii ki, bu müəllimlər həmişə hamı tərəfindən sevilib, cəmiyyətdə böyük nüfuz və hörmət sahibi olmaqla yanaşı, yetirmələri onlara daim pərəstiş edib, həmin müəllimləri özlərinə kumir seçiblər. Bəzi müəllimlərimiz də var ki, onların xarici görünüşü şagirdlərdə yanlış təsəvvür, zövqsüzlük tərbiyə edir. Bu müəllimlər açıq-saçıq, "təhsil və tərbiyə ocağı" adlanan məktəbə qətiyyən uyğun olmayan geyimləri, həddən ziyadə bər-bəzəkləri və davranışları ilə şagirdlərə yanlış və eyni zamanda mənfi təsir göstərirlər. Bununla yanaşı, qeyd edim ki, belə müəllimlər arasında da çox səriştəli, peşəsinin vurğunu, yüksək elmi savada malik insanlara rast gəlmək olar. Lakin geyim tərzi və ümumilikdə xarici görünüş hər şey demək deyilsə də, qeyd etdiyim bir çox faktorları güclü səciyyələndirir. Ümumiyyətlə, məktəbdə müəyyən çərçivə olmalıdır. Məktəbdə çalışanlar yetişməkdə olan yeni nəslin tərbiyəsi ilə məşğul olduqlarını bir an belə unutmamalıdırlar. Məhz bu faktor təlim-tərbiyə ocağında çalışan hər bir insana bu məsələyə çox ciddi yanaşmaq və xarici görünüşünü düzgün tənzimləmək üçün yetərli əsas verməlidir”.
Ekspert hesab edir ki, qadın müəllimlər birdəfəlik şalvardan imtina etməlidirlər: " Şalvar qadın müəllimlərin qarderobunda olan geyim növü deyil. Qadın müəllimlər qısa yubkalardan, bər-bəzəkli parçalardan tikilmiş geyimlərdən uzaq olmalıdırlar.
Könül İsmayılova: “Müəllim öz imicini düzgün formalaşdırmalı, gələcək nəsillərə nümunə olacaq bir geyim və davranış nümayiş etdirməlidir”
Psixoloq Könül İsmayılova bildirdi ki, şagirdlər hələ uşaq yaşlarından evdə valideynlərindən, məktəbdə isə müəllimlərindən istər davranış, istərsə də geyim baxımından örnəklər alır və bunu tətbiq etməyə çalışırlar. Bu baxımdan təhsil ocaqlarında müəllimlərin geyiminə xüsusi diqqət verməsi vacibdir: “Müəllim öz imicini düzgün formalaşdırmalı, gələcək nəsillərə nümunə olacaq bir geyim və davranış nümayiş etdirməlidir. Qadın müəllimlər açıq-saçıq geyimdə məktəbə gəlməməlidirlər. Onların məktəbə dar şalvar geyinib gəlməsi də tədris mühitinə mənfi təsir göstərir. Qadınlar məktəbə dar şalvar geyinib gəldikdə qız şagirdlər də ona baxıb elə geyinə bilərlər. Bundan başqa, müəllim öz xarici görünüşü ilə öz şəxsiyyətinə, fənninə və onun incəliklərinə maraq yarada bilər. Əks halda isə yəni açıq-saçıq geyimlər və cəlbedici aksessuarlarla şagirdlərin qarşısına çıxarsa onların diqqəti tezliklə yayınar və dərsə qarşı maraq azalar. Bundan başqa, müəllim təkcə geyiminə deyil, həmçinin səliqəyə və təmizliyə də xüsusi fikir verməlidir. Bu kimi hallar şagird şəxsiyyətinin formalaşmasında çox mühüm rol oynayır. Onların gələcəkdə bir şəxsiyyət kimi cəmiyyətdə yer tutmasına müsbət təsir edir”.
Günel CƏLİLOVA
