AMEA-nın hüquqi statusunun təkmilləşdirilməsi təklif olunur. Bu təkliflə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) vitse-prezidenti, İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun baş direktoru Rasim Əliquliyev çıxış edib.
Onun sözlərinə görə, stastus məsələsinə görə müəyyən boşluqlar yaranıb: “Bu boşluqdan istifadə edib, nazirliklərin aparatında 70-80 nəfər ştatda olduğu halda, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin Aparatında işləyənlərin sayını 465 nəfərə çatdırmazdılar. Təcrübə göstərir ki, bir tərəfdən mövcud normativ hüquqı bazanın mükəmməl olmaması, digər tərəfdən AMEA-nın nizamnaməsi bu problemləri nizamlamaq, tənzimləmək iqtidarında deyil”.
O, həmçinin vurğulayıb ki, AMEA-nın Rəyasət Heyəti aparatının sıravi işçiləri elmi müəssisələrin direktorlarından daha çox maaş alır.
“…İndi durub “qəhrəman” kimi danışmağın nəyi var”
Gənc Alim, Doktorant və Magistrlər Cəmiyyətinin sədri, fəlsəfə doktoru, elm sahəsi üzrə mütəxəssis İlqar Orucov “Bakı-Xəbər”ə şərhində bildiri ki, AMEA-nın Rəyasət Heyətinin aparatında 465 nəfərin işləməsi ilə bağlı məlumatları yeni eşidir. “Amma bilirəm ki, vaxtilə Mahmud Kərimov AMEA-nın prezidenti olarkən Rəyasət Heyətinin işçilərinin sayı optimal idi və o zaman belə özbaşınalıqlar yox idi. Bu işlərin əsası 2013-cü ildən sonra qoyuldu. Akademiyaya prezident gələn Akif Əlizadə burada əndrabadi və əvvəllər heç zaman olmayan yeni ştatlar yaratdı. Bu ştatlara da keyfiyyətsiz adamları cəlb etdi. O adamlar akademiyada elmin məhvə getməsində çox böyük “rol” oynadılar. Təsəvvür edin ki, AMEA-nın Rəyasət Heyəti bürokratik bir aparata çevrildi. Lazımsız şöbələr, lazımsız bölmələr, idarələr, baş idarələr yaradıldı. Bunların hər biri də maliyyə tutumlu, əməkhaqqı ştatlı yerlər idi. Akademik Rasim Əliquliyev deyir ki, akademiyanın Rəyasət Heyətinin sıravi işçisi institut direktorlarından çox maaş alır. Bunu niyə indi deyir? Rasim Əliquliyev uzun illərdir ki, akademiyanın rəhbərliyində təmsil olunur. Bu adam orada həm akademik katib kimi təmsil olunub, həm də vitse-prezident olub. Anlaya bilmirəm ki, o indiyə qədər nə üçün bu məsələ ilə bağlı səsini çıxarmırdı, münasibət bildirmirdi. Bu adamlar Ramiz Mehdiyevin hərəkətlərinə də səslərini çıxarmadılar. Onlar Akif Əlizadənin öz dövründə özbaşnalıqlarına da səssiz qaldılar, akademiyada yataqxanada yaşayan gənc alimlər üçün tikilən evlərin qanunsuz bölüşdürülməsi zamanı da susdular. Mən sizinlə keçən söhbətlərimdə nə üçün həmişə Rəyasət Heyətinin üzvlərinin bir çoxunu tənqid etmişəm? Bunlar ədalətsiz, haqqı nahaqqa verən adamlardır, sözün həqiqi mənasında məqam gözləyən adamlardır. Ona görə də, bu məsələyə heç zaman təsadüfi toxunmamışam. Həmişə qeyd etmişəm ki, alim bu cür yanaşma sərgiləməli deyil. Siz uzun illər akademiyanın rəhbərliyində təmsil olunmusunuz, amma indi deyirsiz ki, qurumda bu cür qanusuzluqlar baş verib. Bunlar hamısı sizing gözünüzün qarşısında baş verib. Nəyə görə indiyə qədər Rəyasət Heyəti bu məsələlərlə bağlı fikir bildirməyib? Bu yanlış qərarların hamısının qəbul edilməsində bu adamların birbaşa iştirakı olub. Demək bu qərarların qəbul olunmasında həmrəy olublar. Akademiyanın Rəyasət Heyəti kollegial bir qurumdur. İndi görürlər ki, akademiyanın keçmiş prezidentləri ilə bağlı məsələlər ortaya çıxır, insanlar neqativlərlə bağlı fikirlərini ifadə edirlər. Görürlər ki, dövlət də akademiyanın keçmiş prezidentlərinin fəaliyyətindən narazıdır, indi durub “qəhrəman” kimi danışmağın nəyi var. Mənim onların heçş birinə qarşı şəxsi qərəzim yoxdur. Amma bu adamlar son illər akademiyanı ən pis idarəetməklə pis vəziyyətə saldılar, biz bunun mənfi nəticəsini gördük. Çünki akademiya heç zaman belə bərbad idarəetmə görməyib”.
İ.Orucovun sözlərinə görə, akademiyada bir-birini təkrarlayan institutlar, bir-birini təkrarlayan tədqiqatlar, eyni zamanda da hər bir institutun özünün ayrıca aparatı, mənasız adminstrativ şöbələri var. O, qeyd etdi ki, bu sahələrə dövlət kifayət qədər vəsaitlər ayrılır. O, bildirdi ki, A.Əlizadənin dövründə bir neçə bir-birini təkrar edən institutlar yaradılıb: “Amma ayrılan vəsiat səmərəli xərclənmir. Bu o demək deyil ki, kimin kimdən xoşu gəlir bir institut açıb idarəetməni ona tapşırılmalıdır. Təsəvvür edin ki, Akif Əlizadənin dövründə nə qədər mənasız institutlar yaradılıb. Mən düşünürdüm ki, akademiyanın institutları ixtisar olunmalıdır. Azərbaycan kimi kiçik bir ölkədə bu boyda bir-birini təkrar edən institutlar var: Ədəbiyyat İnstitutu, Dilçilik İnstitutu, Folklor İnstitutu, Ədəbiyyat Muzeyi. Olmazmı həmin institutlar vahid instiutut kimi fəaliyyət göstərsin, birləşdirilsin? Belə olanda görün burada nə qədər adminstrativ xərclərə qənaət ediləcək. Hər bir direktorun bir xidməti maşını, bir katibəsi, hər bir direktorun iki köməkçisi var və sair. Hər birində doktorantura şöbəsi, hər birində mühasibatlıq, kitabxana, kadrlar şöbəsi mövcuddur. Bunlara ehtiyac varmı? Əlbəttə, yoxdur. Akademiya institutlarında işçilərin sayını aşağı salmaq lazımdır. Orada nə qədər “ölü canlar” var. Rüsvayçılıqla, biabırçılıqla vəzifədən çıxarılan məmurlara sonradan akademiyada bir şöbə yaradılır. Cənab Prezdentin hər zaman akademiyaya münasibəti yüksək səviyyədə olub”- deyə bildirən İ.Orucov qeyd etdi ki, ölkə başçısının elmdən gözləntiləri çoxdur və bunun doğrulması üçün bütün neqativlər aradan qaldırılmalı, elmin idarə olunmasında islahatlar aparılmalıdır.
İradə SARIYEVA
