Dünyanın aclıq astanasında olduğu bir vaxtda dünya ölkələri ən çox taxıl ehtiyatına sahib olmağa çalışır. Bir tərəfdən iqlim dəyişiklikləri, bir tərəfdən müharibələr, digər bir tərəfdən də başqa amillər gələcəkdə kəskin taxıl qıtlığı olacağını təlqin edir. Kənardan buğda idxal edən Azərbaycan kimi ölkələrdə isə problem özünü daha acınacaqlı şəkildə göstərə bilər.
Odur ki, həm hökumət, həm də mütəxəssislər ölkədə taxılçılığın genişləndirilməsini təklif edir, taxıl əjinini artırmaları ilə bağlı fermerlərə səslənirlər. Lakin tez - tez eşidirik ki, fermerlər su dərdindən əkdikləri taxılı üzərə çıxarmaqda çətinlik çəkirlər. Elə Şəkinin Dəhnə kəndindəki fermerlər də su dərdi ilə üzləşiblər. Mətbuatda yayılan məlumata görə, Şəkinin Böyük Dəhnə kəndinin taxılçılıqla məşğul olan fermerləri əkdikləri taxılı vaxtında suvara bilmədiklərindən şikayətçidirlər. Kənddə ümumi əkin aparılan sahələr 2500 hektara yaxındır. Bunun 1100 hektarını dənli bitkilər, yəni taxıl təşkil edir.
Fermerlər bu il suvarma suyu olmazsa, məhsuldarlığın aşağı düşəcəyini bildirirlər. Fermerlərin qarşılaşdıqları problemlə bağlı kənd bələdiyyəsindən bildirilib ki, quraqlıqla əlaqədar mənbədə su az olub. Son bir ayda isə əhali növbəli şəkildə su ilə təmin olunur.
Əlaqədar qurumlar isə əkdiklərı taxılı suvara bilməyən fermerlərə “quraqlıqla əlaqədar su az olub” - cavabını veriblər.
“Çox təəssüflər olsun ki, suvarma sahəsində çox ciddi faciəvi vəziyyət mövcuddur”
Ekspert Elçin Bayramlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, problem çox ciddidir və buna görə də məsuliyyət birbaşa bu sahəyə məsul olan rəsmi şəxslərin üzərinə düşür: “Biz görün neçə aydır bununla bağlı həyəcan təbili çalırıq, deyirik ki, qarşıdan suvarma və quraqlıqla bağlı ciddi problemlər gəlir. Azərbaycanda su təsərrüfatındakı problemlər, suyun düzgün bölüşdürülməməsi məhsuldarlığa ciddi zərbə vurur. Halbuki, qlobal böhran fonunda, çox ağır bir vəziyyətdə bu bir növ sabotajdı. Bu işə rəhbərlik edən məsul şəxslər dərhal həbs olunmalıdır. Çünki belə hallar çox yerdə var. Artıq fermerlərin böyük əksəriyyəti kübrələrini ala bilmirlər, bu barədə kifayət qədər şikayətlər var. Demək olar ki, yazlıq əkin üçün alanlara da kübrə bazar qiymətindən çoz baha alıblar. Bir tərəfdən kübrə, bir tərəfən dərman, suvarma problemləri mövcuddur. Təxminən bir ay bundan əvvəl güclü yağıntıların oldu, bu da məhsuldarlığa çox ciddi ziyan vurdu. Kartof əkinlərimizin 40 faizi ciddi zərər çəkdi. Bu sahədə də qıtlıq olacaq. Təsəvvür edin ki, onsuz da biz ağır vəziyyətə gəlmişik, qlobal ərzaq böhranı şəraitində biz çox ağır durymdayıq. Bəzi məhsullar 80-90, bəzi məhsullar üzrə 40-50 faiz idxaldan asılıyıq. Əgər tələbatımızı yarısını xaricdən alırıq və ölkə daxilindəki istehsala da məsul orqan və şəxslərin belə yarıtmaz münasibəti, idarə etməsi nəticəsində yerli məhsullar tamamilə artıq sıradan çıxmaq üzrədir”.
E.Bayramlının sözlərinə görə, bu da o deməkdir ki, qarşıda bizi çox ciddi ərzaq böhranı, ərzaq bahalaşması gözləyir. O hesab edir ki, dayanmadan bu sahədə ciddi işlərə start verilməlidir: “Bütün ölkələr aqrar sektorda istehsalatı artırmaq, depolamaq və sair sahələrdə ciddi fəaliyyətə başladığı halda bununla bağlı bizim hökumət hələ də sakit dayanıb. Bizimkilər nəyə ümid edirlər bilmirəm? Seyid cəddinə ümid olan kimi bunlar nəyə ümiddirlər? Heç bir tərpəniş, hərəkət yoxdur. Əksinə də bu tip proseslər, hadisələr nəticəsində belə hallar baş verir. Yəni burada korrupsiya amilləri də, fermerlərə qarşı süni əngəllər yaratmaq da, yerli istehsalın bazara çıxış problemi də var. Dərman problemi azmış kimi aqrolizinq də odu bahasınadır. Çox təəssüflər olsun ki, suvarma sahəsində çox ciddi faciəvi vəziyyət mövcuddur. Bu problemlərə görə kənd təsərrüfatı naziri və naizrliyin məsul şəxsləri, su və melorasiya sahəsinə rəhbərlik edənlər də dərhal istefa verməlidir. Bunun başqa yolu yoxdur. Çünki elə vəziyyət yaradıblar ki, üzü bundan da çətin vəziyyətə gedirik. Bütün baş verənləri gördükdə anlayırsan ki, bu sahəyə məsul olan məmurlar nəinki vəziyyətin qarşısını almaq üçün çalışmır, əksinə problemi daha da dərinləşdirirlər. Bu sahəyə məsul olanlar istefa etməli, onların əvəzinə aqrar sahəni düzgün idarə edən mütəxəssislər gəlməlidir. Təcili olaraq antiböhran kompleksi qurulmalıdır. Xüsusən də ərazaqla bağlı. Yaxşı olar ki, texniki əkinlərin bir hissəsi təxirə salınmadan ərzaq əkinlərinə ayrılsın. Əks halda biz çox ağır vəziyyətdə qalacağıq”.
Leyla QARAXANLI
