Aprelin 3-də gecə saatlarında paytaxtın mərkəzində “Location” gecə klubunda partlayış baş verdi. İlkin ehtimala görə, partlayışa səbəb qaz balonunda yaranmış sızmadır. Bu partlayış iaşə obyektlərinidə kommunal xidmətlərlə bağlı məsələləri yenidən gündəmə gətirdi.
Artıq Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti və “Azəriqaz” İstehsalat Birliyinin məsul nümayəndələrindən ibarət yaradılmış xüsusi qruplar paytaxtın ictimai-iaşə obyektlərində monitorinqlərə başlayıb. Monitorinqlərin məqsədi bu obyektlərdə real vəziyyətin yerində öyrənilməsi, gələcəkdə baş verə biləcək hadisələrin qarşısının alınması və burada çalışan işçilərinin maarifləndirilməsidir.
Qeyd edək ki, zirzəmilərdəki obyektlərdə, ictimai-iaşə müəssisələrində, çay evləri, gecə klublarında propan qaz balonlarından istifadə yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına görə qadağandır.
Nüsrət Qasımov: “Qaz balonundan istifadədə nəzarətçi qurumun olmaması bu hadisələrin sayını artıracaq”
Kommunal xidmətlər üzrə mütəxəssis Nüsrət Qasımov bildirdi ki, qaz balonundan istifadədə nəzarətçi qurumun olmaması bu hadisələrin sayını artıracaq. 30 ildir ki, belə bir qurumun yaradılması üçün həyəcan təbili çalıram. Amma hamısı qulaqardına vurur və pul güdür: “Hər gün partlayış ola bilər, amma buna nəzarət edəcək bir qurum yoxdur. Hətta yanacaqdoldurma məntəqələrində qaz balonlarını doldurarkən onun yoxlanışdan keçməsinə, istismara yararlığına nəzarət edilməlidir. Gecə klubundakı partlayışa gəlincə, orada qaz balonu tamamilə özbaşına quraşdırılıb. Çünki təhlükəsizlik qaydalarına görə yuxarı mərtəbələrində yaşayış olan zirzəmilərdə yerləşən ictimai iaşə müəssisələrində propan qaz balonlarının saxlanılması və istifadəsi qadağandır. SSRİ dönəmində maye-qaz kantoru, “n” sayda nəzarətçiləri və xidməti personalları var idi ki, balon qazından istifadəyə nəzarət edirdilər. Hətta zirzəmilərdən kənarda, yəni fərdi məkanlarda qaz balonlarının quraşdırılmasında mütəxəssislərin iştirakı vacibdir. Bu mütəxəssislərin isə sertifikatı olmalıdır. Adi vətəndaşın bu balonları nə quraşdırmağa, nə də istifadə etməyə ixtiyarı var. Çünki bu balon yüksək təhlükə mənbəyidir. Orada 1 kubmetr qaz yananda, 23-24 min kilokalori istilik ayrılır ki, bu da təbii qazdan üç dəfə güclüdür. Onun fəsadları da təbii qazdan 3 dəfə artıqdır. Hələ Allah üzlərinə baxıb ki, balon qaz, çox güman ki, yarımçıq olub. Dolu olsaydı, yuxarıdakı evi və orada yaşayanları da xilas etmək olmazdı”.
Elmar Nurəliyev: “Əksər müəssisələrdə propan qaz balonlarının istifadəsi təhlükə risqinin olması deməkdir”.
Təhlükəsizlik qaydaları üzrə ekspert Elmar Nurəliyev bildirdi ki, beynəlxalq təcrübədə qaz təchizatı ilə bağlı məsələlərdə ciddi və xüsusi qaydalar var. Obyektin yerləşdiyi məkandan asılı olaraq, texniki şərtlər müəyyənləşir: “Obyektin yerləşdiyi məkan, ətrafından keçən infrastruktur, yüksək gərginlikli xətlər, ətrafdakı yaşayış məntəqələri, ictimai məkanlar hamısı nəzərə alınmaqla, potensial təhlükə risqi olmadıqda obyektin qaz təchizatı ilə bağlı məsələ həllini tapır”.
Ekspertin sözlərinə görə, balondan qaz sızması zamanı qaz kütləsinin bir kvadratlıq ərazidə iki-üç faizi yetər ki, güclü partlayışa səbəb olsun: “Maye qazlarda isə bu rəqəm 4-5 faizdir. Partlayışın gücü 10-15 kvadratlıq otaq üçün yüz minlərlə ton zərbə qüvvəsi deməkdir. Buna görə Azərbaycanda zirzəmilər, kürsülü mərtəbələrdə kommersiya obyektlərinin, ictimai iaşə müəssisələri, mağazalar, anbarlar və insanların daha çox cəmləşdiyi məkanlarda qaz təchizatından, propan qaz balonlarından istifadə qanunla qadağan olunub. Bakıda yerləşən kafe, restoran, bar kimi ictimai-iaşə müəssisələrinin bir çoxu istər təzə, istərsə də köhnə binaların zirzəmisində və birinci mərtəbəsində fəaliyyət göstərir. Əksər müəssisələrdə propan qaz balonlarının istifadəsi təhlükə risqinin olması deməkdir”.
Günel CƏLİLOVA
