Martın 14-də “Ümid yeri” sığınacağında 27 yaşlı qadın əri tərəfindən qətlə yetirilib. 1995-ci il təvəllüdlü Ülviyyə Həsənova qısqanclıq zəminində aralarında yaranmış münaqişə zamanı əri, 1987-ci il təvəllüdlü Saməddin Həsənov tərəfindən çoxsaylı bıçaq xəsarətləri ilə öldürülüb. Binə qəsəbə ərazi nümayəndəsi Ərəstun Əlisoy bildirib ki, qadın bir neçə gün öncə azyaşlıları ilə birgə sığınacağa yerləşdirilib. Əri sığınacağa gedib və qadını elə orada qətlə yetirib.
Baş vermis məlum hadisə zorakılıqdan qaçaraq sığınacağa sığınan insanların təhlükəsizlik məsələsini bir daha gündəmə gətirib. Maraqlıdır, hüquqlarının qorunması üçün qadınların üz tutduğu sığınacaqlar necə qorunur? Bakıda sığınacaqları kim və necə qoruyur?
“Ümid yeri" - Nigar Mənsimova: “Hadisə sığınacaqda deyil, qarşıdakı küçədə baş verib”
“Ümid yeri" sığınacağının rəhbəri Nigar Mənsimova bildirdi ki, hadisə sığınacaqda deyil, qarşıdakı küçədə baş verib: “Əri tərəfindən öldürülən qadın 3 uşaq anası idi. Bir müddət əvvəl "Ümid yeri"nə yerləşmək üçün müraicət etdi. Ülviyyə Həsənova 3 övladı ilə evdən acıq edib bizim sığınacağa gəlmişdi. Uşaqları ilə birgə iki gün "Ümid yeri" sığınacağında qalıb. Hadisə baş verən gün qadının qohum-əqrəbası gəlmişdi, onlar Ülviyyə ilə həyat yoldaşı Saməddin Həsənovu barışdırıblar. Saməddin qızlarının hərəsinə 5 manat verdi ki, "bunu ananıza verin, nə istəyirsizsə sizin üçün alsın, mən də axşam gəlib sizi aparacağam. Axşam saat 8-9 radələrində sığınacağın darvazasının qarşısında söhbət ediblər, sonra qətl hadisəsi baş verib. Hadisənin nədən baş verdiyini bilmirik. Biz hadisədən xəbərdar olan kimi polisə və təcili tibbi yardıma müraciət etdik".
Mehriban Zeynalova: “Sığınacağa yerləşdirilən adamın ünvanı heç kimə deyilməməlidir”
“Təmiz dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin sədri Mehriban Zeynalova bildirdi ki, sığınacağa yerləşdirilən adamın ünvanı heç kimə deyilməməlidir: “Biz sığınacağımızda hər yerə kamera quraşdırmışıq, gecə növbəsində işçimiz var. Əgər sığınacağa yerləşdirənlərdən kimsə həyatı ilə bağlı təhlükə olduğunu deyirsə, onunla bağlı gələn heç kimi içəri buraxmırıq. Əgər onun burada olduğunu kimsə yaxınlarına məlumat veribsə, bura gəliblərsə, polis çağırırıq. Bu yalnız polisin iştirakı ilə həyata keçirilir. Bəzi halda görüş üçün polis idarəsinə istiqamətləndiririk. Yenə də heç kim heç nədən sığortalanmayıb. Bəzi hallarda itkin düşmüş şəxs kimi qeydiyyatda olan adam haqqında biz polisə məlumat verəndə, polis də onun ailəsinə həmin şəxsin hansı sığınacaqda olduğunu bildirir. Bu yolverilməzdir. Bu barədə məlumat verilməməlidir. Təhlükə sovuşmayınca, adamla bağlı risq qiymətləndirməsi olmayınca, sığınacağa yerləşdirilmiş adamın ünvanı deyilməməlidir. Bizə hətta polis adıyla da zəng vurublar, biz bunu dəqiqləşdiririk. Bu dərəcədə ehtiyatla davranırıq”.
M.Zeynalova hesab edir ki, bu istiqamətdə tədbirlər planı hazırlanmalıdır: “İlk olaraq qanunvericilik dəyişilməlidir. Qadınların təhlükəsizliyi ilə bağlı tədbirlər planı olmalıdır. Bu planda hər qurumun atacağı addımlar müəyyənləşdirilməlidir. Bu qanunlar tam olmayınca, bu cür halların istənilən sığınacaqda baş verməsi ehtimalı böyükdür. Qeyri-hökumət təşkilatlarının maliyyələşməsi də önəmlidir. Xarici ölkələrdə bir sığınacağın dövlət tərəfindən xərci 450 min avrodur”.
Kəmalə Ağazadə: “Sığınacaqların təhlükəsizliyi təmin olunmalı, mühafizə sistemləri olmalıdır”
“Azərbaycan Uşaqlar Birliyi"nin sədri Kəmalə Ağazadə qeyd etdi ki, sığınacaqların təhlükəsizliyinin qorunmaması faciələrə səbəb ola bilər: Sığınacaqlarda mühafizə olmadıqca, təhlükə hər zaman olacaq. Bu problem sığınacağa yerləşdirilən şəxsin məxfiliyinin qorunmamasında yaranır: “Məsələn, bizə qaçmış, itmiş uşaq gətirirlər. Lakin onun yerləşdirilməsi ilə bağlı həssas yanaşmaq lazımdır ki, o uşağın, qadının həyatına təhlükə yaranmasın. İtkin düşmüş, tapılmış uşaq haqda məlumatı polis eyni zamanda icra hakimiyyəti yanında komissiyaya, uşaq inspektoruna bildirməlidir. Daha sonra həmin komissiya gələrək uşaqla qiymətləndirmə aparmalıdır. Sosial Xidmətlər Agentliyi də işə qoşulmalıdır, Ailənin təhlükəsinin olub-olmaması məsələsi ortaya qoyulmalıdır. Təsəvvür edin, valideynlə övladının ünsiyyəti qurulan zaman, yaxud, kişiylə həyat yoldaşının münasibəti qurulan zaman hansısa xoşagəlməz hadisə baş verir".
Birlik sədri hesab edir ki, sığınacaqların təhlükəsizliyi təmin olunmalı, mühafizə sistemləri olmalıdır: "Gördüyümüz bütün işlər xeyriyyəçilik və ianələr əsasında formalaşdığı üçün mühafizəni təşkil edə bilmirik. Çünki bunun üçün azı 6 işçi lazımdır. Maliyyə baxımından bizi himayəsinə götürən qurum varmı? Yox, bu səbəbdən də belə qətllərlə yenə rastlaşacağıq”.
Günel CƏLİLOVA
