Xarici ölkələrdən Azərbaycana idxal edilən və yerli bazarda satışa çıxarılan qida məhsullarının keyfiyyəti bir yana, istehlakçıya təklif edilməsində də ciddi problemlər, qüsurlar var.
İstehlakçılar çox zaman şikayət edirlər ki, xaricdən gətirilən məhsulların bir qisminin üzərində Azərbaycan dilində informasiya yoxdur. İri-iri şirkətlərin ölkəyə daşıdığı bəzi məhsulların üzərində Azərbaycan dilində izahın, informasiyanın olmadığı deyilir.
Bəzi məlumatlara görə, İrandan və başqa bir sıra ölkələrdən gələn qidaların üzərində müxtəlif dillərdə məlumat olsa da, Azərbaycan dilində məlumata təsadüf edilmir. Məhsulun üzərində Azərbaycan dilində informasiya yoxdursa, vətəndaş da o qidanı təhlükəli hesab edir. Ekspertlər də deyir ki, qidaların üstündə Azərbaycan dilində informasiya yazılmırsa, bu, istehlakçıda ciddi şübhələr yaradır.
Şirkətlər məhsulu gətirərkən niyə üzərinə Azərbaycan dilində informasiya yazmırlar? Bunun olmaması, ən azından, dövlət dilinə hörmətsizlikdir, buna münasibətiniz necedir?
“...Bazarda təxminən 70 faiz mallar milli dildə markalanmır”
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov "Bakı-Xəbər" ə şərhində bildirdi ki, belə halların olması qanunveriliyə ziddir. "Qeyd edim ki, "Dövlət Dili Haqqında" Azərbaycan Respublikası Qanununda, "İstehlakçıların Hüquqlarının Müdafiəsi Haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunda, Nazirlər Kabinetinin 94 saylı qərarında və digər qanunvericilik aktlarında birmənalı şəkildə göstərilir ki, ölkənin əmtəə bazarında satılan bütün mallar, o cümlədən ərzaq məhsulları xarici dillə yanaşı milli dildə də markalanmalıdır. Ermənistan və Gürcüstan bu məsələni çoxdan həll edib. Onların və başqa respublikaların bazarlarında milli dildə markalanmayan mal yoxdur. Söhbət təkcə bir-iki məhsuldan yox, bütün mallardan gedir. Biz Azad İstehlakçılar Birliyinə illər uzunu gələn şikayətlərə nəzər salıb onları təhlil etsək görərik ki, mürəkkəb texniki malların, telefonların, məişət cihazlarının, avtomobillərin və sair müşahidəedici sənədlərinin əksəriyyəti xarici dildədir. Bu yolverilməzdir və qanunlara ziddir. Xüsusən də əmtəə bazarında ərzaq malları istehlakçılar üçün gündəlik tələbat malı olduğundan bu problem yaşanır. Neçə illərdir ki, biz Kontinental mağazalar şəbəkəsinə təkliflər vermişik. Bu mağazalar şəbəkəsində Almaniya malları satılır. Düzdür, bu cəmisi bir neçə dükandı, amma malların üzərindəki yazıların 80 faizi xarici dildədir. Lakin bu sahədə qanunları pozanların ön cərgəsində İran ərzaq malları şəbəkəsi durur. Birmənalı şəkildə bu məhsulların üzərində müxtəlif dillərdə məlumatlar olsa da, təkcə Azərbaycan dilində məlumat yoxdur. Təəssüfləndirici haldır ki, əksər malların üzərində buraxılış tarixi və son yararlılıq müddəti kimi çox vacib element fars əlifbası ilə yazılıb. Biz hazırda bu məsələni sıra ilə həll etmək üçün Gömrük Komitəsinə, Baş Prokurorluğa, Daxili İşlər Nazirliyinə, o cümlədən də Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə rəsmi məlumatlar göndərmişik”.
E.Hüseynovun sözlərinə görə, Azad İstehlakçılar Birliyi sözügedən qurumlara İran mallarını satan mağazalar şəbəkəsinin ünvanlarını da təqdim edib, lakin müraciətin üstündən 15 gün keçməsinə baxmayaraq, hələlik aidiyyəti qurumların reaksiyası yoxdur. “Şübhəsiz ki, bu cür mallar gömrükdən keçir. Gömrük orqanları onların bu şəkildə keçməsinə “xeyir-dua” verməsələr, kənardan gətirilən mallar milli dildə markalansa, daxili bazarlarda qaçaq malla qanuni mal bir-birindən fəqrlənər. Necə ki, ağ qaradan fərqlənir. Təəssüflər olsun ki, məsələ həll olunmur, qaçaqmalla “qanuni mal” bir-birinə qarışıb. Bununla da istehlakçılarının hüquqlarının pozulması davam edir. Azad İstehlakçılar Birliyinin bu 24 ildə gücü ona çatıb ki, biz körpə qidalarının hamısını UNİSEF-in dəstəyilə milli dilə tərcümə etmişik, körpə qidalarının Azərbaycan dilində markalanmasına nail olmuşuq. Lakin ümumilikdə götürəndə, bazarda təxminən 70 faiz mallar milli dildə markalanmır. Biz “Bakı-Xəbər” vasitəsilə dövlət orqanlarına çağırış edirik ki, dövlətin qanunlarına əməl olunmasına dəstəklərini versinlər, dövlət qanunlarının pozulmasına biganə qalmasınlar. Xüsusən də gömrük orqanları bu işə son qoymalıdır”- deyə E.Hüseynov vurğuladı.
İradə SARIYEVA