Ölkəmizdə yoluxma sayının pik həddə çatması və ölüm sayının çoxalması ölkə vətəndaşlarını, cəmiyyətimizi ehtiyatla davranmağa vadar etsə də, təəssüflər olsun ki, bəzi vətəndaşlar öz hərəkətləri ilə virusa meydan oxumaq istəyirlər.
Yoluxma pik həddinə çatdıqca, demək olar ki, son günlər bir neçə yerdə gizlin keçirilən toy, nişan, ad günü, xınayaxdı, yas mərasimi aşkarlanır və bu mərasimlərin təşkilatçıları ilə bərabər vətəndaşlar da cərimələnirlər. Son 10 gündə saysız belə fakt aşkarlanıb və fakta hüquqi qiymət verilib. Amma bu da vətəndaşlarımıza dərs olmur, yenə də hər kəs öz işindədir.
Məsələ burasındadır ki, toy sahibləri məsuliyyətsizlik edir və bəlkə pul yığmaq məqsədilə toy keçirirlər. Digər vətəndaşlar niyə o toylara qatılıb özlərini bu qanunsuzluğa şərik edirlər, nə üçün dəvət edildikləri toydan imtina etmirlər?
Sosioloqlar deyirlər ki, vətəndaşlar toylara, yaslara getməkdən imtina etməlidirlər. Ümumiyyətlə, bir neçə imtina halı olarsa, vətəndaşlar qanunları pozub toy etməkdən çəkinərlər. Bu gün pandemiyanın tüğyan etdiyi bir vaxtda vətəndaşlar toy və yas mərasimlərindən kütləvi imtina etmək nümunələri göstərməlidirlər. Bunun ən uyğun üsul olduğunu deyən ekspertlərin fikrincə, kütləvi imtinalar insanları islah edər və onları pandemiyanın yayılmasında iştirakçıya çevirməkdən yayındırar.
Qiymət Məhərrəmli: “Məclislərdə qonaq qismində iştirak edən vətəndaşlar…”
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, alim Qiymət Məhərrəmli hesab edir ki, pandemiyanın hazırkı vəziyyətində vətəndaşlar kütləvi yığıncaqlardan, toylarda, yaslarda iştirakdan kütləvi olaraq imtina etməlidirlər. Q.Məhərrəmli qeyd etdi ki, toy, nişan, yas iştiarkçıları da onları təşkil edənlər qədər məsuliyyət daşıyır və buna görə cərimə də ödəyirlər. Bu səbəbdən onlar belə mərasimlərdə iştirak etməməlidirlər: “Pandemiyanın üçüncü dalğası ilə üz-üzəyik, hazırda yoluxma səviyyəsi yenidən artıb, ölüm halları çoxalıb. Birincisi, vətəndaşlar toy, nişan və digər mərasimlər təşkil etməkdən çəkinməli, ikincisi isə digər vətəndaşlar o mərasimlərdə iştirak etməkdən imtina etməlidirlər. Görürsünüz ki, son günlər nə qədər gizlin toy, nişan, yas mərasimi aşkarlanıb və dayandırılıb, təşkilatçılarla yanaşı, qonaqlar da cərimələniblər. Odur ki, məclislərdə qonaq qismində iştirak edən vətəndaşlar da, nəhayət, təşkilatçılar qədər məsuliyyət daşıdıqlarını bilməlidirlər” - deyə ekspert qeyd etdi.
Şakir Ağayev: “...bu məclislərdən könüllü imtina etməlidirlər”
“Novoye vremya” qəzetinin baş redaktoru Şakir Ağayevin sözlərinə görə, təkcə dünyada deyil, Azərbaycanda da pandemiyanın çox sürətlə artdığı, tüğyan etdiyi, xəstələnənlərin, ölüm hallarının çox olduğu bir vaxtda cəmiyyətdə, insanlarda bir laqeydlik var. Müsahimiz hesab edir ki, bəzi vətəndaşlar xəstəliyə qarşı birgə mübarizə aparmaq əvəzinə, xəstəliyin yayılmasına şərait yaradırlar. “Bilirsiniz, insanları başa düşürəm, onların toy və yas mərasimləri keçirmək istəklərinə anlayışla yanaşıram, insanlar evlənməli, ailə qurmalı, amma dünyanın bir nömrəli bəlasına çevrilən pandemiya şəraitində insanlar bu mərasimləri keçirməməlidirlər. İnsanlar anlamalıdırlar ki, birgünlük toy etməklə nə qədər insanın sağlamlığını təhlükə altına sala bilərlər. Vətəndaşlar bu məsuliyyəti anlamalıdırlar. Biz anlamalıyıq ki, bu yalnız Azərbaycana məxsus bir xəstəlik deyil, bu təkcə Azərbaycanda peyda olmayıb, bütün dünyanın bəlasına çevrilmiş bir xəstəlikdir. Ona görə toy məclisləri, yas mərasimləri keçirilməməlidir. Yas mərasimində vəziyyətə uyğun hərəkət edilməli, mərhum dəfn edilməli, onun üçün Quran oxunmalıdır, insanları incitməmək, onlara zərbə vurmamaq üçün bildirilməlidir ki, yas mərasimi keçirilməyəcək və insanlar gəlməsin. Toy mərasimləri bir ailənin içində qeyd edilməlidir. Bir stol ətrafında ailə üzvləri bunu edə bilərlər. Çünki bir ildən artıqdır toylara icazə verilmir, uzun müddətdir nişanlı qalanlar var, onlar evlənməlidirlər. Yəni pandemiya ilə paralel, insanlar öz həyatlarını davam etdirir, ailə qururlar. Gələcəkdə ölkəmizin demoqrafik vəziyyətinə zərbə vurulmadan evlənmələr olmalıdır, amma təntənəli şəkildə yox. Pandemiya şəraitində 50 nəfərin bir toya yığışmasına, nəmər verməsinə ehtiyac yoxdur. Toy edirlər, qonaqların toya verdiyi puldan çox cərimə ödənilir, həm ora çağırılan insanlar, həm də toy sahibi, kafe, restoran üçün problemlər yaranır”.
Ş.Ağayevin sözlərinə görə, burada günah bir az da kafe və restoran sahiblərindədir. “İnsanlarda belə bir psixologiya var, kafe-restoranlar işləyirsə, orada yüzlərlə insan maskasız oturub yeyib-içirsə, deyirlər ki, belədirsə, niyə toy olmasın və sair. Bu psixoloji amil də təsir göstərir. Amma bütün bunlara baxmayaraq, üçüncü dalğanın bütün dünyada, o cümlədən də Azərbaycanda tüğyan etdiyi vaxtda insanları məsuluyyətli olmağa və belə məclislərdə iştirakdan imtina etməyə çağırıram. İnsanlar öz məsuliyyətlərini dərk edib bu məclislərdən könüllü imtina etməlidirlər. Çünki buna ehtiyac var və xəstəliyin qarşısını almaq üçün hamımız birgə çalışmalıyıq” - deyə Ş.Ağayev bildirdi.
İradə SARIYEVA
