Məlum olduğu kimi, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı Qars-Naxçıvan dəmir yolunun tikintisi barədə sənəd imzalanıb. Bu barədə mətbuata birgə açıqlama zamanı Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolunun tikintisi Naxçıvanın inkişafını artıracaq.
Qeyd edək ki, “Azərbaycan Respublikasının Hökuməti və Türkiyə Respublikasının Hökuməti arasında Qars-İğdır-Aralık-Dilucu-Sədərək-Naxçıvan-Culfa dəmir yolu xətti layihəsi ilə bağlı Anlaşma Memorandumu”nu Azərbaycan Respublikasının Nəqliyyat, Rabitə və Yüksək Texnologiyalar naziri Ramin Quluzadə və Türkiyə Respublikasının Nəqliyyat və İnfrastruktur nazirinin müavini Adil Karaismailoğlu imzalayıblar.
Mətbuat konfransında Prezident R.T.Ərdoğan bildirib ki, Türkiyədən Naxçıvana təbii qaz kəməri çəkiləcək.
Bütövlükdə, sözügedən dəmir yolunun çəkilməsi Naxçıvanın enerji və nəqliyyat blokadasının tamamilə yarılması, eləcə də alternativ imkanların tam hərəkətə gətirilməsi deməkdir. Bu faktdır ki, Naxçıvanın son illərdəki sosial-iqtisadi inkişafı, sahibkarlığın dəstəklənməsi, müasir və iri sənaye komplekslərinin, ailə təsərrüfatlarının yaradılması, əsasən yerli xammala əsaslanan müəssisələrin qurulması məhsul istehsalını xeyli artırıb. Həyata keçirilən tədbirlərin nəticəsi olaraq demək olar ki, 2003-cü ildə muxtar respublikada 66 sənaye müəssisəsi fəaliyyət göstərirdisə, hazırda bu göstərici 7 dəfədən çox artaraq 500-ə çatıb. İndi Naxçıvanda yüzlərlə növdə məhsul istehsal edilsə də, bu məhsulların xarici bazarlara çıxışı məhdud çərçivədədir. Buna isə əsas səbəb Naxçıvanın ən ucuz nəqliyyat vasitəsi hesab edilən beynəlxalq dəmir yollarına çıxışının 30 ildən artıqdır ki, olmamasıdır. Sözügedən dəmir yolu çəkiləndən sonra həmin problem öz həllini tapacaq.
Maraqlıdır, bəs ekspertlər çəkiləcək Qars-Naxçıvan dəmir yolunun əhəmiyyətini necə dəyərləndirirlər?
“...blokada həyatı yaşayan Naxçıvanın sözügedən durumdan əsaslı şəkildə çıxması...”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisad elmləri doktoru Fikrət Yusifovun sözlərinə görə, Türkiyədən Naxçıvana dəmir yolunun və qaz kəmərinin çəkilməsi çox böyük əhəmiyyətə malikdir: “Əvvəla Azərbaycanla Türkiyə arasında bütün səviyyələrdə olan əlaqələr davamlı genişlənir. Münasibətlərin bu şəkildə dərinləşməsi hər iki ölkənin maraqlarına cavab verir. Türkiyə bizə, sadəcə, dost ölkə deyil. Vaxtilə Ulu Öndər Heydər Əliyevin dediyi kimi, biz bir millət, iki dövlət qədər bir-birimizə yaxın olan qardaş ölkələrik. İki ölkə arasında bu qədər yaxınlıq özünü getdikcə genişlənən iqtisadi əlaqələrdə də göstərir. Müstəqillik illərində Azərbaycan ən çox xarici sərmayəni məhz Türkiyəyə yatırıb. Türkiyədən olan investorlar da, öz növbəsində, Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində kifayət qədər ciddi yatırımlar ediblər. Hər iki tərəfin bu yöndəki addımları günü-gündən daha da genişlənir. Bakı-Tiflis-Qars dəmir yolunun Naxçıvana qədər uzanması çox önəmli qərardır. Bu, erməni təcavüzü nəticəsində artıq illərdir blokada həyatı yaşayan Naxçıvanın sözügedən durumdan əsaslı şəkildə çıxması üçün bir imkan yaradacaq. Bu layihənin həyata keçirilməsi Naxçıvanın ixrac imkanlarını artıracaq. Naxçıvanı bölgənin mühüm bir tranzit mərkəzinə çevirəcək. Bu layihə Naxçıvanı Avropa və digər ölkələrlə birləşdirəcək. Sözügedən layihənin həyata keçirilməsi ilə Naxçıvanın ixrac potensialı xeyli artacaq. Naxçıvan məhsullarının bir sıra ölkələrə birbaşa çıxışı təmin ediləcək. Çəkiləcək yeni qaz kəmərinin də əhəmiyyətini yüksək qiymətləndirirəm”.
Vidadi ORDAHALLI
