"Ölkə başçısının qurumun fəaliyyətinə dair verdiyi qiyməti tam obyektiv saymaq olar"
Prezident İlham Əliyev sentyabrın 16-da Qırğızıstanın paytaxtı Bişkek şəhərində keçirilən MDB Dövlət Başçıları Şurasının iclasında çıxışı zamanı deyib ki, biz MDB-də üzvlüyə mühüm əhəmiyyət veririk və hesab edirik ki, 25 il ərzində bu təşkilat çox böyük yol keçib:
"Bu gün bizim təşkilatın möhkəmlənməsinə şərait yaradacaq mühüm məsələlər müzakirəyə çıxarılıb. Biz işimizin optimallaşması ilə əlaqədar təşəbbüsləri dəstəkləyirik ki, ümumi maraq doğuran ən mühüm məsələlər üzərində diqqətimizi cəmləşdirə bilək. MDB-nin yaradılmasının 25 illiyi ilə əlaqədar bu təşkilatın təsisçilərindən biri kimi, bizim dövlətimizin mövqeyini ifadə etmək istərdim. Biz MDB-də üzvlüyə mühüm əhəmiyyət veririk və hesab edirəm ki, 25 il ərzində bu təşkilat çox böyük yol keçib, zamanın sınağından çıxıb.
Bizim təşkilatımız müəyyən tarixi hadisələr nəticəsində yaradılıb. Mənim fikrimcə, xalqlarımızın və onların rəhbərlərinin müdrikliyi sayəsində 25 ildən sonra bizim həm region, həm də dünya üçün çox böyük əhəmiyyətə malik olan bir təşkilatımız var. Ona görə ki, bizim təşkilatın coğrafiyası yetərincə genişdir. Biz xalqlarımızı, ölkələrimizi narahat edən mühüm məsələləri, həlli tələb olunan çoxsaylı məsələləri dostcasına müzakirə edirik".
İlham Əliyevin MDB-ni həm region, həm də dünya üçün çox böyük əhəmiyyətə malik olan bir təşkilat kimi qiymətləndirməsi nədən irəli gəlir?
Politoloq Fərhad Nadiroğlunun fikrincə, MDB doğrudan da həm regionun, həm də dünyanın böyük təsisatı sayılır: "1991-ci ildə SSRİ-nin süqut etməsindən sonra yaradılan Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) dağıla biləcəyi ilə bağlı ehtimallar olsa da, reallıq bunun əksini sübut etdi. Bəzi istisnalar da olub. Xatırladaq ki, Gürcüstan 2008-ci ilin avqustunda Rusiyanın onun ərazisinə qoşun yeritməsinə etiraz olaraq postsovet ölkələrinin birliyini tərk etdi. Krım ətrafında cərəyan edən proseslər Ukraynanın da bu qurumdan kənarda qalmasına "şərait" yaradıb.
Demək olar ki, MDB öz funksiyasını yerinə yetirib. Rusiyanın digər məqsədləri və istəkləri var ki, bunu da Gömrük İttifaqı çərçivəsində həyata keçirmək niyyətindədir.
Bu cür beynəlxalq birliklər ortaya qoyduğu mexanizmlər vasitəsilə ayaqda durur. Məlumdur ki, malların idxalı və ixracı zamanı gömrük tariflərində digər ölkələrə nisbətən güzəştli şərtlər tətbiq edilir. Düzdür, Rusiya iqtisadi inteqrasiyanı daha da yaxşı səviyyəyə çatdırmaq üçün sonradan Gömrük İttifaqını təklif etdi. Amma hər ölkə bu ittifaqa daxil olmaq niyyətində deyil. Ona görə də bəzi funksiyaları MDB-nin həyata keçirdiyini xatırlatmaq istəyirəm. Bu məsələlərə cinayətkarlıqla bağlı mübarizə də daxildir. Həmçinin MDB kontekstində dövlətlər arasında bağlanmış bir çox müqavilələr var ki, onlar öz varlığını qoruyur. Sadalananları nəzərə alsaq, MDB-yə doğrudan da həm region, həm də dünya üçün əhəmiyyətli qurum kimi baxmaq olar. Bu baxımdan da ölkə başçısının qurumun fəaliyyətinə dair verdiyi qiyməti tam obyektiv saymaq olar".
Məhəmmədəli QƏRİBLİ