Sabir Şahtaxtı: "Proseslərin hazırkı vəziyyəti göstərir ki, inkarolunmaz şəkildə CHP parçalanacaq"
Türkiyədə ana müxalifət partiyası olan CHP ilə bağlı baş verənlər - partiyanın 2023-cü ildə keçirilmiş qurultayının məhkəmə tərəfindən ləğv edilməsi, həmin qurultayda seçilmiş sədr Özgür Özəlin vəzifədən uzaqlaşdırılması və Kemal Kılıçdaroğlunun məhkəmə qərarı ilə yenidən rəhbərliyə gətirilməsi ölkədə ciddi siyasi gərginlik yaradıb.
Sosial şəbəkələrdə Kılıçdaroğlu geniş şəkildə tənqid olunur, onu hakimiyyətin sifarişlərini yerinə yetirməkdə ittiham edirlər. CHP-nin seçilmiş qanadı isə tələb edir ki, yeni qurultay keçirilsin və partiya üzvləri kimi istəsələr, sədr o olsun. Lakin Kılıçdaroğlu buna razılıq vermir. Buna görə də onun qurultaydan çəkindiyi iddia olunur. Kılıçdaroğlu niyə qurultaydan çəkinir?
Bu hadisə Azərbaycanda da ciddi maraqla izlənilir. Sosial şəbəkələrin Azərbaycan səqmentlərində əsasən Özgür Özələ dəstək verilir. Sosial şəbəkə iştirakçılarının əksəriyyət belə düşünür ki, bu prosesi hakim AKP başladıb və onu idarə edir. Məqsəd isə CHP-ni alternativ siyasi qüvvə kimi sıradan çıxarmaqdır.
Kılıçdaroğlu nəyə görə təkrar qurultay keçirilməsinə razılıq vermir?
Siyasi şərhçi Sabir Şahtaxtı məsələ ilə bağlı "Bakı-Xəbər" qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, istənilən iqtidar partiyasının qarşısında iki mühüm vəzifə dayanır: ictimaiyyət arasında nüfuzunu artıraraq bir seçkidən növbəti seçkiyə hazırlaşmaq və ona rəqib olan müxalif partiyanı zəiflətmək üçün müxtəlif taktikalardan istifadə etmək.
Onun sözlərinə görə, Türkiyədə CHP həmişə güclü olub və bunun iki əsas səbəbi var. Birincisi, CHP-nin Mustafa Kamal Atatürk tərəfindən yaradılması, ikincisi isə partiyanın funksionerlərinin uzun illər hakimiyyət elitasında təmsil olunmasıdır.
Şahtaxtı hesab edir ki, hazırda CHP ətrafında baş verən hadisələr növbəti seçkilərə hesablanmış prosesdir: "Bu prosesdə əsas aktor partiyanın keçmiş sədri Kamal Kılıçdaroğludur. Çünki onun iddiası əsasında belə bir qərar qəbul edilib və onun sədrliyi tanınıb. Bu məsələdə müəyyən mənada AKP də maraqlıdır. AKP vahid siyasi qüvvəni parçalamaqda, CHP-yə məxsus sosial elektoratın bir hissəsini özünə cəlb etməklə müxalif düşərgəni zəiflətməkdə maraqlıdır" .
Siyasi şərhçinin qənaətincə, proseslərin hazırkı vəziyyəti CHP-də parçalanma ehtimalını gücləndirir: "Proseslərin hazırkı vəziyyəti göstərir ki, inkarolunmaz şəkildə CHP parçalanacaq. Bu parçalanma iki formada müşahidə oluna bilər. Birincisi, partiyanın öz daxilində bölünməsi, ikincisi isə Özgür Özəl və Əkrəm İmamoğlunun ortaq liderliyi altında yeni siyasi partiyanın yaranmasıdır. Lakin həmin partiyada da monolitliyin qorunması çətin görünür. Çünki hər iki lider prezidentliyə iddialıdır".
Şahtaxtı bildirib ki, CHP rəsmən parçalanacağı təqdirdə partiyanın əmlakı üzərində də ciddi mübahisələr yarana bilər: "Partiyanın əmlakının bölünməsi ilə bağlı çəkişmələr AKP-nin maraqlarına uyğun gəlir".
O vurğulayıb ki, bütün bunlarla yanaşı, Türkiyədə siyasi sabitliyin qorunması Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır: "Azərbaycan-Türkiyə müttəfiqliyi hər hansı siyasi partiyaya bağlı deyil. Bu münasibətlər iki dövlət arasında formalaşmış strateji əməkdaşlığa əsaslanır və Şuşa Bəyannaməsi ilə təsbit olunub”.
Şərhçi Türkiyədəki sosial-iqtisadi vəziyyətə də toxunaraq qeyd edib ki, ölkədə müəyyən gərginlik müşahidə olunur: "Türkiyənin milli valyutası son dövrlərdə az qala hər gün dəyər itirir. Bunun əsas səbəblərindən biri ölkənin ətrafında formalaşan geosiyasi risklərdir. Qara dənizin şimalında Rusiya-Ukrayna müharibəsi, cənub istiqamətində isə ABŞ, İsrail və İran arasında gərginlik mövcuddur. Bu amillər Türkiyə iqtisadiyyatına ciddi təsir göstərir" .
Sabir Şahtaxtı Türkiyə Böyük Millət Məclisinin zəngin parlament ənənələrinə malik olduğunu xatırladaraq, deputat transferlərinin ölkə siyasətində yeni hadisə olmadığını deyib: "BMM-də millət vəkillərinin bir partiyadan digərinə keçməsinin dəfələrlə şahidi olmuşuq. Belə transferlər bəzən hökumətin formalaşdırılması prosesinə belə təsir göstərib. Yaxın keçmişdə CHP-dən İYİ Partiyaya keçən deputatlar həmin partiyanın parlamentdə təmsil olunmasına imkan yaratmışdı".
Onun sözlərinə görə, hazırda da CHP sıralarında təmsil olunan bəzi deputatların digər partiyaların rəhbərləri ilə də təmasları istisna deyil: "İstisna deyil ki, bu görüşlər nəticəsində parçalanmaqda olan CHP-dən digər partiyalara, hətta MHP-yə keçidlər baş versin" .
Şahtaxtı hesab edir ki, AKP-nin son illərdə parlament çoxluğunu əsasən MHP ilə qurduğu ittifaq hesabına təmin etməsi gələcək seçkilər baxımından müəyyən risklər yaradır: "Bütün bu amilləri nəzərə alsaq, növbəti parlament seçkilərindən sonra hökumətin formalaşdırılması prosesində risklərin meydana çıxacağı istisna deyil".
Akif NƏSİRLİ
