Bu dəyişikliklərin ilk “qurbanları” məhz illər boyu nifrət təbliğatı aparan zatulinlər və onların ideoloji silahdaşları olacaq
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Düşənbədə İlham Əliyevlə görüşdə bildirib ki, Rusiya AZAL sərnişin təyyarəsinin vurulmasında məsuliyyəti tanımaq və günahkarları cəzalandırmaq niyyətindədir. O əlavə edib ki, “hüquqi qiymət verilməsi” və “zərərçəkənlərə kompensasiya ödənilməsi” də nəzərdə tutulur.
Bəs Azərbaycanın tarixi, suverenliyi, xalqı və lideri barədə təhqiramiz və nifrət dolu fikirləri ilə tanınan Dövlət Dumasının deputatı Nikolay Valuyev, Dövlət Dumasının Müstəqil Dövlətlər Birliyi (MDB) işləri üzrə komitəsinin üzvü Konstantin Zatulin, Dövlət Dumasının Ailə, analıq və uşaq hüquqları üzrə komitəsinin üzvü Vitali Milonov, siyasi teleaparıcı və Kremlin təbliğatının tanınmış simalarından biri Vladimir Solovyov, Rusiya İctimai Palatasının üzvü Vladimir Karasev və digərlərinə qarşı necə, Rusiya hökuməti bundan sonra hər hansı tədbir görəcəkmi?
Düşənbədə keçirilən MDB sammiti çərçivəsində Rusiya Prezidenti Vladimir Putinlə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev arasında baş tutan görüş son illərin ən mühüm siyasi hadisələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Görüşün əsas məqamlarından biri Putinin AZAL təyyarəsinin vurulması ilə bağlı məsuliyyəti tanıması və günahkarların cəzalandırılacağını bəyan etməsi oldu. Rusiya lideri açıq şəkildə “hüquqi qiymət verilməsi” və “zərərçəkənlərə kompensasiya ödənilməsi” zərurətindən danışdı.
Baki-xeber.com nəşrinə görə, bu bəyanat təkcə bir faciənin etirafı deyil, həm də Rusiya-Azərbaycan münasibətlərində siyasi xəttin dəyişməsinin rəsmi siqnalı kimi qəbul edilir. Çünki illərdir Kreml iqtidarı daxilində müəyyən dairələr – həm siyasətçilər, həm də təbliğatçılar – Azərbaycanı və onun rəhbərliyini hədəfə alır, bəzən açıq nifrət ritorikası ilə çıxış edirdilər.
Lakin görünür, bu mərhələ başa çatır. Kreml artıq “Zatulin sindromu” adlandırılan bu aqressiv kursdan uzaqlaşmaq qərarına gəlib.
Zatulin və onun təbliğat şəbəkəsi: köhnə xəttin daşıyıcıları
Rusiya Dövlət Dumasının MDB işləri üzrə komitəsinin üzvü Konstantin Zatulin uzun illərdir Azərbaycan və Türkiyə əleyhinə ritorikası ilə tanınır. O, tez-tez Ermənistanın mövqeyini müdafiə edir, Qarabağ məsələsində açıq şəkildə Bakının legitim mövqeyinə qarşı çıxırdı.
Zatulin tək deyil. Onunla eyni xətti bölüşən digər fiqurlar da var:
Vitaliy Milonov – ailə, analıq və uşaq hüquqları komitəsinin üzvü, mühafizəkar radikal ritorikası ilə tanınır;
Nikolay Valuev – keçmiş boksçu, deputat, populist çıxışları ilə gündəmdə qalmağa çalışan siyasətçi;
Vladimir Solovyov – Kremlin əsas təbliğatçılarından biri, televiziya efirlərində Azərbaycanı və Türkiyəni hədəfə alan çıxışları ilə yadda qalıb;
Vladimir Karasev – Rusiya İctimai Palatasının üzvü, anti-Azərbaycan və antitürk ritorikasının ideoloji dayaqlarından biri.
Bu şəxslər illərdir Rusiyanın siyasi və media məkanında Azərbaycanla münasibətləri zədələyən ritorikanın aparıcı simaları olublar. Lakin indi onların “toxunulmazlıq statusu” sarsılmağa başlayıb.
Putinin mövqeyi dəyişdi: geosiyasət və realizm üstün gəlir
Rusiya üçün Cənubi Qafqaz regionu artıq “Ermənistan üzərindən təsir zonası” konsepsiyasına sığmır. 2020-ci il müharibəsi, Azərbaycanın bölgədə yeni reallıq yaratması və Türkiyə ilə strateji ittifaqı Moskvanı realist mövqe tutmağa məcbur etdi.
Putin son görüşdə bu reallığı açıq şəkildə qəbul etdi. Düşənbədə səslənən “məsuliyyət və kompensasiya” bəyanatı təkcə diplomatik jest deyil, həm də Moskvanın Bakı ilə münasibətlərdə yeni səhifə açmaq niyyətinin təsdiqidir.
Bu kontekstdə Zatulin və Solovyov kimi şəxslərin ritorikası Kremlin hazırkı siyasətinə ziddir. Ona görə də, onlara artıq eyni səviyyədə efir, sponsorluq və siyasi dəstək verilməyəcək.
Dövlət Dumasında səssiz xəbərdarlıq
Moskva siyasi kuluarlarından sızan məlumata görə, Dövlət Dumasının MDB məsələləri komitəsində bəzi deputatlara “xarici tərəfdaşlarla balanslı dil” işlətmək barədə rəsmi xəbərdarlıq edilib. Bu xəbərdarlığın əsas ünvanı məhz Konstantin Zatulin olub.
Eyni zamanda, Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinə yaxın mənbələr bildirir ki, son aylarda Azərbaycanla münasibətlərin bərpası istiqamətində aparılan diplomatik kanalların işi Kreml Administrasiyasının birbaşa nəzarətinə götürülüb. Bu, Putinin şəxsi qərarıdır.
Solovyov və Karasevin ekran həyatı dəyişir
Rusiya mediasında, xüsusilə də dövlət televiziyalarında artıq yeni qayda tətbiq olunur: “dost ölkələr” haqqında neqativ tonun azaldılması. Bu göstəriş Kremldəki informasiya siyasəti idarəsindən bütün əsas kanallara göndərilib.
Bunun nəticəsində Solovyovun proqramlarında Azərbaycan və Türkiyə haqqında sərt ritorika minimuma enib. Onun bir neçə verilişi yayım növbəsindən çıxarılıb, bəzi sponsor müqavilələri isə dayandırılıb.
Vladimir Karasev də artıq mərkəzi kanallarda görünmür, sosial mediada aktivliyi azalıb.
Kremlin yeni informasiya konsepsiyası: düşmən deyil, tərəfdaş
Putin-Əliyev görüşündən sonra Rusiyanın informasiya siyasəti yeni mərhələyə qədəm qoyur. Artıq Azərbaycan təkcə Cənubi Qafqazın güc mərkəzi deyil, həm də enerji və nəqliyyat əlaqələrinin əsas qovşağı kimi Moskva üçün strateji əhəmiyyət daşıyır.
Bu baxımdan Kremlin məqsədi Azərbaycanla qarşıdurmanı dərinləşdirmək deyil, əməkdaşlıq modelini gücləndirməkdir. Bu isə öz növbəsində anti-Azərbaycan ritorikasına xidmət edən fiqurlar üçün “siyasi ölüm hökmü” deməkdir.
Nəticə - Zatulinlərin dövrü bitir
Rusiya daxilində “Azərbaycanla münasibətləri pozmaq xətti” artıq siyasi təhlükə kimi qiymətləndirilir. Kreml başa düşür ki, regionda balansı qorumağın yeganə yolu Bakı ilə əməkdaşlıqdır.
Bu reallıq fonunda Zatulin, Milonov, Solovyov və onların ətrafındakı qrup tədricən təcrid olunur. Onlara qarşı hələlik rəsmi məhkəmə və ya cəza tədbirləri tətbiq olunmur, lakin onların ictimai çəkisi və informasiya resursları sürətlə azalır. Bu isə Rusiyada uzun illər davam etmiş “anti-Azərbaycan təbliğatının” sonunun başlanğıcı deməkdir.
Yəni Putinin son bəyanatı həm siyasi, həm də psixoloji baxımdan mühüm dönüş nöqtəsidir:
- Moskva ilk dəfə Bakı qarşısında məsuliyyət etiraf edir;
- Rusiya mediasında anti-Azərbaycan ritorikasına qarşı “səssiz senzura” formalaşır;
- Zatulin və Solovyov kimi fiqurların dövrü başa çatır;
- Rusiya-Azərbaycan münasibətləri yeni, daha praqmatik mərhələyə daxil olur.
Bu proses, əslində, Rusiyanın öz daxilində siyasi ağırlıqların dəyişməsi, beynəlxalq təcrid fonunda region ölkələri ilə münasibətlərin “yenidən kalibrasiyası” deməkdir.
Görünür, bu dəyişikliklərin ilk “qurbanları” məhz illər boyu nifrət təbliğatı aparan Zatulinlər və onların ideoloji silahdaşları olacaq.
Akif NƏSİRLİ
