Məhərrəm Zülfüqarlı: “Prezident Əliyev bir daha İran cəmiyyətinə mesaj verdi ki, Azərbaycan qardaşlığa, dostluğa sadiqdir”
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsində İran Prezidenti ilə eyni dildə danışdıqlarını, tərcüməçiyə ehtiyaclarının olmadığını bildirib.
Prezident Əliyev İran Prezidentini çox istedadlı insan kimi xarakterizə edib: “İran Prezidenti Azərbaycana səfər edib, əslində, iki dəfə səfər edib. Birincisi rəsmi səfər idi, ikincisi isə Xankəndi şəhərində, azad edilmiş Qarabağda İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə görüşünə qatıldı. Biz onunla çox yaxşı işgüzar münasibətlər qurmuşuq.
Bəli, siz tamamilə haqlısınız, o azərbaycanlıdır. O, mənim kimi eyni qanı daşıyır. Biz eyni dildə danışırıq. Tərcüməçiyə ehtiyacımız yoxdur. O, ictimai tədbirlərin birində Azərbaycan poeziyası ilə bağlı biliklərini nümayiş etdirdi və heç bir qeydə ehtiyacı yox idi. Çox istedadlı insandır”.
Əliyevin bu sözləri İran-Azərbaycan cəmiyyəti arasında münasibətlərə necə təsir edəcək?
“İranın daxilindəki bəzi qüvvələr bu müsahibədən nəticə çıxarmalı və cəmiyyətə zəhərli toxumlar səpməyi dayandırmalıdır”
Tarix elmləri doktoru, professor Məhərrəm Zülfüqarlı “Bakı-Xəbər”ə bildirdi ki, Azərbaycan Prezidentinin “Əl Ərəbiyyə” kanalına verdiyi müsahibənu səmimi müsahibə kimi qiymətləndirmək olar: “Bunu eyni zamanda özünü diplomatik incəlikləri ilə göstərən bir müsahibə də adlandıra bilərik. Ona həm də milli hissləri oyadan, milli hisslərə müsbət istiqamət verən müsahibə də demək olar. Birincisi, Azərbaycan-İran münasibətləri haqqında Azərbaycan Prezidentinin hələ 2007-ci ildə söylədiyi fikri vurğulamaq istəyirəm. O zaman ABŞ İranı müharibə ilə təhdid edirdi və bu məsələdə Azərbaycan ərazisindən istifadə etmək məqsədi güdürdü. O zaman Prezident İlham Əliyev açıq şəkildə, konkret bəyan etdi ki, Azərbaycan hansısa ölkənin hansısa ölkə ilə probleminin həlli yeri deyil, Azərbaycan ancaq əməkdaşlıq üçün hazırdır. Bununla da Amerikaya mesaj verdi ki, siz qardaş ölkə olan İrana hücum etsən, biz imkan verməyəcəyik ki, bizim ərazimizdən keçib qardaşlarımızı bombalayasınız. Bu, Azərbaycanın əvvəldən mövqeyidir. Hətta dövlət müstəqilliyini elan etdikdən sonra balanslaşma siyasətinin də əsasını təşkil edirdi. Keçən əsrin 90-cı illərində bu münasibətlər tədricən inkişaf etməyə başladı. İranın Azərbaycandakı səfirləri də milliyyətcə azərbaycanlı olurdular. Bunlar da müsahibələrini Azərbaycan dilində verirdilər. Azərbaycan-İran münasibətlərinə də bu isti münasibətlər müsbət təsir edirdi.
Lakin sonradan həm o tərəfdən şovinist fars ünsürləri, həm də bu tərəfdən ruspərəst qüvvələr bu münasibətləri nisbətən korladılar və soyuqluq əmələ gəldi. Ondan sonra bura fars millətindən olan səfirlər göndərildi. Onlar da bütün müsahibələrini fars dilində verdilər. Bundan başqa, əvvəllər viza rejimi aradan götürülmüsdü, sadələşmiş bir prosesur vardı. Məsələn, avtobusa 20 manat verib avtovağzaldan Təbrizə getmək olurdusa, bu münasibətlər korlandıqdan sonra gediş-gəliş də səngidi”.
M.Zülfüqarlının fikrincə, Prezident Əliyevin müsahibədə söylədiyi fikirlər qeyd olunan problemlərin həllinə müsbət təsir edən fikirlərdir. “Əvvəla, İranın hazırkı Prezidenti heç kimdən gizlətmədən, mərdi-mərdanə Azərbaycan türkü olduğunu hər yerdə bəyan edir. Milli hissləri olan şəxsiyyətdir. Hamımızın fəxr etdiyi Şəhriyarın şeirlərini əzbər deyir. Pezeşkian çalışır ki, İran-Azərbaycan münasibətlərinin korlanmasına xidmət edən çıxışlar, yaxud ordakı insanlar ki var, bu münasibətləri qəsdən gərginləşdirməyə çalışırlar, onların qarşısını alsın. Azərbaycan səfərində İran Prezidentinin Azərbaycan Prezidenti ilə səmimi şəkildə qardaşcasına görüşməsi, ana dilimizdə danışması müsahibədə deyilən fikirlər üçün əsas oldu. Bəli, o taylı, bu taylı Azərbaycanda olan insanlar qanı qanımızdan, canı canımızdan olan insanlardır. Onların hardasa hansı vəzifə tutmasından asılı olmayaraq, biz qardaşıq. Bu qardaşlığı da hazırda İlham Əliyev və Məsud Pezeşkian nümayiş etdirir. Bu da dünyaya bir nümunədir. Dünyanın əksər ölkələrinin vətəndaşlarının uzun illər əvvəl Azərbaycanın ikiyə parçalanmasından xəbəri yoxdu. Bu mesaj bir daha onu göstərir ki, Azərbaycan iki yerə parçalanıb və bunun bütövləşməsi uğrunda mübarizə gedir.
Hər iki tərəfdən də bu münasibətlərin formalaşmasına, inkişafına ximət edən səlahiyyətli insanlar, Prezidentlər var. Bu fəxr etməli bir məsələdir. Azərbaycan Prezidentinin söylədiyi o fikirlər insanlarımızda qürur hissini daha da gücləndirə bilər. Azərbaycan Prezidentinin mesajı həm də Azərbaycan və İran cəmiyyətinə müsbət təsir göstərə bilər. Yəni biz qardaşıq və heç bir qüvvə, hansısa şovinist qüvvələr bizim qan bağlarımızı, tarixi əlaqələrimizi, birgə sahib olduğumuz dəyərləri sarsıda bilməz. Prezident Əliyev bir daha İran cəmiyyətinə mesaj verdi ki, Azərbaycan qardaşlığa, dostluğa sadiqdir. Hesab edirəm ki, İranın daxilindəki bəzi qüvvələr bu müsahibədən nəticə çıxarmalı və cəmiyyətə zəhərli toxumlar səpməyi dayandırmalıdır”-deyə M.Zülfüqarlı qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
