Bu gün Cənubi Qafqazda destabil durumun yaranmasında maraqlı olan ölkələrdən biri qismində, Fransa ilə yanaşı, Hindistanın çıxış etdiyi müşahidə olunur. Hər halda Hindistanın fəal şəkildə Ermənistanı silahlandırması da bunun təsdiqidir.
“The Economic Times” nəşri yenidən bu məsələyə qayıdaraq yazır ki, Hindistan ötən il ilk silah partiyasını uğurla tədarük etdikdən sonra Qafqazdakı strateji müttəfiqi Ermənistana hərbi texnikanın yeni partiyasını tədarük etməyi düşünür.
Qeyd olunur ki, bu yaxınlarda Ermənistanın yüksək rütbəli rəsmisi bu məsələni müzakirə etmək üçün Nyu-Dehliyə səfər edib: “Hindistan Ermənistanın tələblərinə cavab verə biləcək etibarlı silah tədarükçüsü kimi özünü təsdiqləyib. Yeni tədarüklərin təfərrüatları açıqlanmasa da, erməni müşahidəçilər yeni partiyada Pakistan və Türkiyənin dəstəyi ilə Azərbaycanla davam edən münaqişədə Ermənistanın imkanlarını gücləndirməyə yönəlmiş avadanlıqların ola biləcəyinə inanırlar. Hindistanın Ermənistana əvvəlki göndərişinə “Pinaka” Yaylım Atəşli Reaktiv Sistemləri, tank əleyhinə stansiyalar, raketlər və döyüş sursatları daxil idi. Silahın İran ərazisindən tədarük edildiyi bildirilir. Təchizatlar Azərbaycanda narazılıq yaradıb. “Pinaka” sistemi Ermənistan üçün xüsusilə Azərbaycanın pilotsuz uçuş aparatlarindan istifadəsinə münasibətdə vacibdir, çünki “atdım-unutdum” qabiliyyəti ona zenit atəşindən yayınmağa imkan verir. Sistemin iqtisadi cəhətdən səmərəliliyi və istifadə asanlığı, onun Rusiya istehsalı olan “Qrad” sisteminə bənzədiyini nəzərə alsaq, onu Ermənistan üçün ideal edir. Ermənistana təhvil verilən yeni silahlar hazırda Ermənistan hərbi qulluqçuları tərəfindən sınaqdan keçirilir və Ermənistan hakimiyyətinin fikrincə, nəticələr çox qənaətbəxşdir”. Əlbəttə, Hindistanın Ermənistana tədarük etdiyi silahlar hər nə qədər təriflənsə də, onların texniki parametrləri analoqları ilə müqayisədə geri qalır. Yəni, bu silahlar Ermənistana hansısa üstünlük qazandırmayacaq. Qafqaz İnstitutunun rəhbəri, erməni politiloq Aleksandr İsgəndəryanın qənaətincə, Rusiyanın Ermənistana silah satışını dayandırması İrəvanı başqa mənbələr axtarmağa vadar edib: “Rusiyanın Ermənistana silah tədarükü 2020-ci il müharibəsindən sonra azalıb, Ukraynada baş verən müharibədən sonra isə tamamilə dayanıb. İndi də İrəvan ümid edir ki, Fransa və Hindistanın köməyi ilə bu boşluğu dolduracaq. Qarabağ müharibəsi başa çatdıqdan sonra təhlükəsizlik məsələsi aktuallaşıb”. Politoloq etiraf edib ki, Moskva-İrəvan münasibətləri böhran səviyyəsindədir.
Qeyd edək ki, 2022-ci ildə Ermənistan tək Hindistandan ümumilikdə 244,7 milyon dollar dəyərində silah və sursat alıb. Rusiya Strategiyaların və Texnologiyaların Təhlili Mərkəzinin direktoru Ruslan Puxov Hindistan silahlarının analoqlarından geri qaldığını təsdiq edir. O, həmçinin fransız silahlarının çox bahalı və kaprizli silahlar sırasında olduğunu vurğulayıb. Puxov hesab edir ki, İrəvan üçün dünyanın müxtəlif yerlərində alınan silahları vahid təhlükəsizlik sistemində birləşdirmək kifayət qədər çətin olacaq: “Məsələn, Ukrayna bu vəzifənin öhdəsindən yalnız tükənməz maliyyə və hərbi dəstək sayəsində nail olur. Məsələn, Kiyev sadəcə olaraq qırıq nümunələri təmir etməyə çalışmadan zibil qutusuna atır”. Xatırladaq ki, bu ilin mayında Hindistanın yeni səfiri Sridxaran Madhusudhananın etimadnaməsini qəbul edən İlham Əliyev onun diqqətinə çatdırıb ki, bu gün Ermənistanda ölkəmizə qarşı ərazi iddialarını davam etdirən revanşist qüvvələr baş qaldırır. Ermənistanın sürətlə silahlanmasının yeni təhlükələr yaratdığını bildirən dövlət başçısı qeyd edib: “Əgər doğrudan da Ermənistan Azərbaycan ilə sülh istəyirsə onda nə üçün 100 milyonlarla dollar dəyərində silah alır?” Azərbaycan Prezidenti vurğulayıb ki, bu siyasət bölgə üçün yeni təhdidlərə gətirib çıxara bilər. Bundan əlavə prezident İlham Əliyev bu məsələdə Hindistana açıq xəbərdarlıq edib: “Bizim əlimizdə olan videokadrlarda görünür ki, Hindistan aşkar şəkildə faktiki olaraq Ermənistanı silah və hərbi texnika ilə təmin etməyə başlayıb. Hərçənd Bakı bütün kanallar vasitəsilə Yeni-Dehlini erməni ordusunun yenidən silahlandırılması və Ermənistanın hərbi-siyasi rəhbərliyində mümkün qisas illüziyalarının yaradılması ilə bağlı xəbərdar edirdi”. Maraqlısı odur ki, Hindistan gur səslə beynəlxalq hüquqdan danışır, lakin Cənubi Qafqazda açıq-aşkar hərbi münaqişənin qızışdırılması və ölkələrin ərazi bütövlüyünə hörmətsizlik siyasətini dəstəkləyir. Eyni zamanda, o, bütün bunların Bandunq konfransının və Hindistanın da üzvü olduğu Qoşulmama Hərəkatının prinsiplərinə zidd olduğunu da nəzərə almır. Ermənistanın isə öz cəbbəxanasını artırmaq üçün yeni mənbə tapması faktı ötən ilin payızında məlum olub. Hindistanın “India Narrative” qəzeti İrəvan və Delhinin təkcə ermənilərin Hindistan texnikası və silahları alması deyil, həm də Ermənistanda silah istehsalı üçün birgə bazaların yaradılmasını nəzərdə tutan müdafiə əməkdaşlığını dərinləşdirmək planları haqda da yazıb. Ermənistan və onun müttəfiqləri artıq açıq şəkildə nümayiş etdirirlər ki, onların hərbi sövdələşmələri regionda vəziyyəti gərginləşdirməyə və yeni müharibəyə yönəlib.
Tahir TAĞIYEV
