Ararat Mirzoyan Tehrandakı çıxışında Azərbaycanla nəqliyyat dəhlizlərinin açılmasına ümumən müsbət yanaşıb. Mirzoyan çıxışında qeyd edib ki, Ermənistan dəmir yolu infrastrukturlarının, o cümlədən zəruri infrastrukturların tikintisi və ya yenidən işə salınması yolu ilə qarşılıqlı inteqrasiya prosesinə önəm verir.
Ermənistan Azərbaycan ərazisindən keçməklə İran, Rusiya və Mərkəzi Asiya ilə dəmir yolu əlaqəsində maraqlıdır və qarşılıqlı prinsip əsasında regionun digər dövlətləri üçün də öz ərazisindən keçən dəmir yoluna çıxışı təmin etməyə hazırdır: “Dənizə çıxışı olmayan Ermənistan regionda bütün infrastrukturların blokdan çıxarılmasında və daha da inkişaf etdirilməsində maraqlıdır. Ermənistan dövlətlərin suverenliyinə və yurisdiksiyasına, qarşılıqlılıq və bərabərlik prinsiplərinə hörmət əsasında regional infrastruktur layihələrinin bir hissəsi olmağa hazırdır. İnanırıq ki, regionumuzda Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsi, o cümlədən Ermənistanın suveren ərazisindən keçməklə hamımız üçün dünyanın unikal qovşağına çevrilə bilər”.
Burada diqqəti çəkən məqam odur ki, Mirzoyan açıqlamasında hər şeydən danışdı, amma Zəngəzur dəhlizinin adını belə çəkmədi. Azərbaycan üzərndən İran və Rusiya ilə əlaqələrin qurulmasını, Qars-Gümrü dəmir yolunun açılmasını qeyd edir, amma Zəngəzur dəhlizini dilinə belə gətirmir. Niyə?
“Bu məsələdə Paşinyan hakimiyyətinə dəstək olan tərəflərdən biri də məhz İrandır”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən sabiq millət vəkili, hüquqşünas Qulamhüseyn Əlibəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Ermənistan Zəngəzur dəhlizindən qorxur: “Əvvəla, biz nəzərə almalıyıq ki, Ermənistan əzəldən Zəngəzur dəhlizinə qarşıdır. Baxmayaraq ki, 10 noyabr 2020 razılaşmasında Naxçıvana maneəsiz gediş-gəlişin təmin olunması öz əksini tapıb. Düzdür, üçtərəfli razılaşmada Zəngəzur dəhlizi sözü işlədilməyib və yeri gəldi-gəlmədi erməni rəsmiləri bunu qabardır. Ancaq maneəsiz gediş-gəliş hardasa dəhliz deməkdir. Ermənistan isə istəmir ki, bu dəhliz vasitəsi ilə türkdilli ölkələr arasında geniş əlaqələr yaransın, inteqrasiya təmin olunsun. Ermənilər nə etsələr də, hansı maneələr törətsələr də gec-tez Zəngəzur dəhlizi açılacaq. Ona görə də Ermənistan Zəngəzur dəhlizinin adından çox qorxur. Ancaq onu da nəzərə almalıyıq ki, Ermənistanın başqa çıxış yolu da yoxdur. O mənada ki, bu ölkənin dənizə çıxışı olmadığı üçün Azərbaycanın şərtlərini qəbul etməyə məhkumdur. Ona görə də əvvəl-axır bununla razılaşacaqlar. Məsələnin digər tərəfi ondan ibarətdir ki, son dövrlər Zəngəzur dəhlizinin əngəllənməsi məsələsində Qərb Ermənistana dəstək verir. Bunun da səbəbi onunla bağlıdır ki, 10 noyabr razılaşmasında dəhlizin Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən mühafizə olunması öz əksini tapıb. Qərb də buna qarşıdır. Çünki istəmirlər ki, həmin yol Rusiyanın nəzarətində olsun. Bu məsələdə Paşinyan hakimiyyətinə dəstək olan tərəflərdən biri də məhz İrandır. İran dəhlizə qarşıdır və əsassız olaraq bunu özü üçün təhlükə hesab edir. Guya Zəngəzur dəhlizi açılsa, İran-Ermənistan sərhədi bağlanacaq. Halbuki, bu, tamamilə məntiqsiz mövqedir. İranın əsl dərdi türk dövlətləri arasında birbaşa quru əlaqəsinin yaranmasını əngəlləməkdir. Məhz bu səbəbdən İran davamlı olaraq Zəngəzur dəhlizinin açılmasına qarşı çıxır. Mirzoyan həm də bu səbəbdən Tehranda Zəngəzur dəhlizinin adını çəkmədi. Ancaq nə etsələr də öz məqsədlərinə çata bilməyəcəklər”.
Vidadi ORDAHALLI
