Ermənistanda böyük əksəriyyətin Rusiyadan ciddi narazılığının olması heç kimə sirr deyil. Hətta bu fonda ölkənin Rusiya ilə qarşıdurmaya hazırlaşmasının vacibliyini bəyan edənlərin də sayı yetərincədir. Qeyd edilən xüsusda “armeniareport” portalı yazır ki, İrəvan Ukrayna təcrübəsini öyrənməli, Rusiya ilə mübarizədə dünyanın yanında olmasını təmin etməlidir.
Bununla bağlı portal yazır: “Biz Ukraynanın təcrübəsindən öyrənməliyik. Ukrayna öz problemlərinin dünyada hər şeydən üstün tutulmağa başlanmasına əmin oldu. Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenskinin siyasəti hökumətdəki problemləri inkar etmək, bütün neqativ cəhətlərdən, o cümlədən dəhşətli korrupsiya ittihamlarından yan keçmək, eyni zamanda dünyanı Ukrayna üçün daha çox işlər görməyə çağırmaqdır. Bunun necə işlədiyinə dair bir çox nümunəni artıq görmüşük. Rusiya ilə qaçılmaz olan böyük müharibəyə hazırlaşa bilməyən Zelenski sonda Qərbi Ukraynaya lazım olan hər şeyi - ölkədə iqtisadi sabitliyi qorumaq üçün on milyardlarla dollardan tutmuş, ən qabaqcıl Qərb silahlarının getdikcə daha çox yeni təchizatına qədər təmin etməyə məcbur edə bildi. Son xəbər odur ki, Ukrayna F-16 qırıcılarını alacaq, lakin onların çatdırılması bir neçə ay çəkəcək. Bunu ABŞ dövlət katibi Entoni Blinken CNN telekanalına müsahibəsində deyib. Ermənistan belə keyfiyyətli və bu qədər miqdarda Qərb silahı əldə etməyi xəyalına belə gətirmir. Amma biz bu silahların Azərbaycana və Türkiyəyə verilməməsini tələb edə bilərik. Amma indi, necə deyərlər, yalnız bu işdən danışmaq da tam düzgün deyil. Bu cür təbliğat şousu baş verməzdən əvvəl bu haqda danışmaq daha düzgün olardı. Bəli, kimsə etiraz edə bilər ki, Ermənistanda çoxlu sayda problemlər var, o cümlədən söz azadlığı. Amma buna görə də Ukraynanı misal çəkdik, çünki bu ölkənin rəhbərliyi dünyanın diqqətini onların problemlərindən öz ehtiyaclarına çevirməyi bacarıb. Ermənistan Ukraynadan sonra Rusiyanın müharibə edəcəyi növbəti ölkə olmaq risqini daşıyır. Biz Rusiyanın müxtəlif siyasətçilərindən dəfələrlə dövlətimizə qarşı təhdidlər eşitmişik”. Erməni politoloq David Arutyunov qeyd edir ki, İrəvan Moskvadan daha sürətlə üz çevirir: “Son günlər Ermənistanın xarici siyasət fəaliyyətinin Amerika və Avropa istiqamətlərində aktivləşməsi nəzərə çarpır. Respublika Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi Edvard Asryan bu günlərdə ABŞ-da səfərdə olub və Pentaqon rəhbərliyi ilə ikitərəfli hərbi əməkdaşlıq imkanlarını müzakirə edib. Bundan əvvəl Ermənistanın xarici işlər naziri Ararat Mirzoyan və bu ölkənin Təhlükəsizlik Şurasının katibi Armen Qriqoryan Vaşinqtona səfər ediblər. Avropa İttifaqının Ermənistana münasibətdə aktivləşməsi də göz önündədir. Bu günlərdə müdafiə idarəsinin rəisi Suren Papikyan Parisdə işgüzar səfərdə olub. Bunun fonunda Ermənistan cəmiyyətində İrəvanın hazırkı təhlükəsizlik sistemindən tədricən “Qərb standartlarına” çıxması ideyası aktuallaşmağa başladı. Bəs Qərb hadisələrin bu cür inkişafına hazırdırmı? Vəziyyətdən göründüyü kimi, Qərb tərəfdaşları tərəfindən belə bir istək yoxdur. Sadəcə olaraq, Qərbdən belə bir hazırlıq yoxdur və yaxın gələcəkdə də olmayacaq. Çünki Rusiya-Ukrayna münaqişəsi və ABŞ-la Çin arasında münasibətlərdə artan gərginlik səbəbindən Qərb ölkələrində müəyyən məhdudiyyətlər yaranıb. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Qərb dövlətlərinin Ermənistanın təhlükəsizliyinin təminatçısı olmağa hazır olması onların Türkiyə ilə münasibətlərində gərginliyə səbəb ola bilər. Bu, açıq-aydın baş verməyəcək, çünki Türkiyə, Ermənistandan fərqli olaraq, Qərb ölkələri üçün daha çox prioritetdir”.
O hesab edir ki, Ermənistan açıq-aşkar Qərblə münasibətləri inkişaf etdirmək istəsə də, bu istəyi təhlükəsizlik sisteminin modifikasiyası, o cümlədən KTMT-dən çıxmamaq kontekstində nəzərdən keçirməlidir: “Biz hamımız görürük ki, rəsmi İrəvan Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatı ilə bağlı tez-tez tənqidlər səsləndirir. Amma buna baxmayaraq, respublikanın KTMT-dən çıxarılması üçün real addımlar atılmır. KTMT-ni tənqid edən mesajlar daha çox Qərbə hesablanıb. Təşkilata üzvlüyün dayandırılmasından və ya orada iştirakın dondurulmasından danışmaq olar. Əgər Qərb ölkələri KTMT çərçivəsində mövcud olan təhlükəsizlik təminatlarını verməkdən imtina edərsə, ölkənin alternativ təminatçısı qalmayacaq”. Amma buna baxmayaraq, Rusiya və Ermənistan arasında münasibətlər sürətlə pisləşir. Xüsusən də Ermənistan parlamentinin ölkənin Roma Statutuna qoşulmasını ratifikasiya etməyə hazırlaşması bunun təsdiqidir. Rusiya Federasiya Şurası sədrinin müavini Yuri Vorobyov bu xüsusda bildirib: “Ermənistan parlamenti ölkənin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutuna qoşulmasının nəticələrini öyrənməli və Rusiya ilə müttəfiqlik münasibətləri üçün risqləri qiymətləndirməlidir”. Bu, Haaqa Məhkəməsinin baxdığı bütün işləri Ermənistanın tanıması deməkdir. Biz erməni həmkarlarımızın bu addımının anti-Rusiya olmadığı kontekstindən çıxış etsək də, praktikada bu, Rusiya-Ermənistan münasibətlərinə ciddi ziyan vurur”. Y.Vorobyov Ermənistan parlamentarilərini müttəfiqlik münasibətlərini və Roma statutunu qiymətləndirməyə çağırıb. Qeyd edək ki, 2022-ci ilin sonunda Ermənistan hökuməti Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Statutunu ratifikasiya üçün parlamentə göndərib. Xatırladaq ki, Haaqa Məhkəməsi Rusiya prezidenti Vladimir Putini Ukraynada uşaqların itkin düşməsi ilə əlaqədar cinayət məsuliyyətinə cəlb olunmasına dair hökm verib. Ermənistan Roma Statutunu qəbul edərsə, Putin İrəvana gəldiyi halda onu həbs etməlidir.
Ramil QULİYEV
