Son günlər Rusiya və İran arasında yaranan soyuq münasibətlər hazırda ən çox müzakirə olunan siyasi mövzular arasındadır. Dünənə qədər eyni siyasi mövqedən çıxış edən bu iki bölgə dövlətini üz-üzə gətirən hansı səbəblərdir?. Politoloq Mehman İsmayılov hesab edir ki, Moskvada keçirilən Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının bəyanatından narazı qalan İranın, əslində rəsmi Moskvaya olan incikliyinin dərin səbəbləri var:
“Əvvəlcə ondan başlayaq ki, BƏƏ ilə İran arasında 3 ada - Böyük Tunb, Kiçik Tunb və Əbu Musa adası ilə bağlı narazılıq var. Moskvada Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının 6-cı strateji toplantısının bəyanatında da Körfəzdə yerləşən Kiçik Tunb, Böyük Tunb və Əbu Musa adalarının BƏƏ-yə məxsus olduğu bildirilib. Bununla bağlı İranla ikili danışıqların aparılması, yaxud beynəlxalq qanunlara və BMT-nin nizamnaməsinə əsasən Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi vasitəsi ilə münaqişənin həll olunması dəstəklənib. Tehran rejimi isə bu bəyanatı rədd edərək, həmin üç adanın İranın ayrılmaz əraziləri olduğunu iddia edib. Lakin rəsmi Moskva ilə Tehran arasındakı bu gərginliyin daha dərin təfərrüatları var. Bu onunla bağlıdır ki, İran bir müddət əvvəl SU-35 təyyarələri almaq üçün Rusiya ilə danışıqlar aparmış, həttda alınacaq təyyarələr üçün ödəniş də edilibmiş. Yəni iş o yerə çatmışdı ki, İranda bu məsələnin müsbət şəkildə həll olunmasına heç bir şübhə yeri qalmamışdı. Lakin sonradan məlum olur ki, ABŞ və İsrail Rusiya ilə danışıqlara girərək, SU-35-lərin İrana satılmaması üçün israr etmiş, razılaşma olacağı təqdirdə Ukraynaya F-16 satılmayacağına söz veriblər.” M.İsmayılov hesab edir ki, NATO-nun son toplantısında Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin qərbin ünvanına sərt şəkildə çıxış etməsinin səbəbləri arasında bu məsələnin də rolu var. Beləliklə açıq şəkildə rəsmi Tehran Rusiya tərəfindən siyasi maraqlar üçün ciddi zərbə altına atılıb. İranın Rusiyadan qisas almaq gücündə olmadığı kimi, başqa yollara əl atıb-atmayacağı da zamanın məsələsidir.
Mətləb
