Məlum olduğu kimi, Avropa İttifaqı Şurasının sədri Şarl Mişelin vasitəçiliyi ilə Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev və Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan bir araya gələrək bir sıra məsələlər müzakirə olundu. Bu, Mişelin vasitəçiliyi ilə keçirilən sayca 6-cı görüş idi.
Budəfəki Brüssel görüşü bütövlükdə Ermənistanla Azərbaycan arasında danışıqlar prosesi üçün ona görə əlamətdar nəticələrlə başa çatdı ki, ilk dəfə idi tərəflər bu sayda və bu qədər əhəmiyyətli məsələləri bir görüş çərçivəsində müzakirə edərək, istiqamətləri müəyyən edən nəticə ortaya qoyublar. 1.Ermənistanla Azərbaycan arasında sərhədlərin delimitasiyası; 2.Sülh müqaviləsi üzrə danışıqların davam etdirilməsi; 3.Nəqliyyat dəhlizlərinin açılması, Naxçıvanın Azərbaycanın digər hissələri ilə nəqliyyat əlaqəsinin yaradılması; 4.Qanunsuz hərbi birləşmələrin Azərbaycan ərazisindən çıxarılması və onların tərksilah edilməsi; 5.Laçın yolunda qeyri-qanuni yüklərin daşınmasına cəhd məsələsi; 6.Qarabağda erməni əhalinin Azərbaycanın Konstitusiyası və suverenliyi çərçivəsində yaşaması; Qərbi Azərbaycan icması və onların qayıdışı; 7.Humanitar daşımaların Bərdə-Ağdam istiqamətindən daşınması perspektivi.
Bütün bunları ekspertlər necə dəyərləndirir?
“Avropa İttifaqı ilə ABŞ-ın mövqeləri üst-üstə düşdüyü üçün sonuncu Brüssel görüşündə müzakirə formatı belə geniş olub”
Məsələ ilə bağlı “Bakı-Xəbər”ə açıqlama verən “Yeni Xətt” Müstəqil Siyasi Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri Ramil Hüseynov hesab edir ki, görüşdə bu qədər geniş məsələlərin müzakirə olunması bir sıra mətləblərdən xəbər verir: “Əvvəla, Ermənistan-Azərbaycan münasibətilərinin tənzimlənmə prosesi bir neçə formatda getməkdədir. Tərəflər arasında Rusiya, Avroittifaq və ABŞ vasitəçilik edir. Ancaq sözügedən məsələdə Avropa İttifaqı daha fəaldır. Çünki qurum istəyir ki, iki ölkə arasında münasibətlər daha tez yoluna düşsün. Bu da öz növbəsində regionda yeni imkanların yaranması deməkdir. ABŞ da maraqlıdır ki, sözügedən məsələlər tezliklə öz həllini tapsın. Azərbaycanın əsas tələbi ondan ibarətdir ki, Ermənistan 10 noyabr 2020-ci ildə imzalanan üçtərəfli Bəyanatda üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirməlidir. Xüsusən də üçtərəfli Bəyanatın 4-cü bəndi icra olunmalıdır. Yəni Qarabağdakı qeyri-qanuni erməni silahlı birləşmələri oranı tərk etməlidirlər. Bununla yanaşı, üçtərəfli Bəyanatın 9-cu bəndi də həyata keçməlidir. Bu, Azərbaycan vətəndaşlarının Zəngəzur dəhlizi vasitəsilə Naxçıvana getmək imkanlarını nəzərdə tutur. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan Qarabağ ermənilərinə Laçın yolu ilə Ermənistana gedib-gəlmək imkanı yaratdığı halda, qarşı tərəf hələ də bizə bu imkanı yaratmayıb. Müsbət haldır ki, bu və Azərbaycanı maraqlandıran digər məsələlər sonuncu Brüssel görüşündə müzakirə olundu. Sözügedən məsələdə başlıca faktor ondan ibarətdir ki, Avropa İttifaqı ilə ABŞ-ın mövqeləri üst-üstə düşdüyü üçün sonuncu Brüssel görüşündə müzakirə formatı belə geniş olub. Hiss olunur ki, Ermənistana müəyyən təzyiqlər var. Ermənistan da təzyiqlərdən yayınmaq üçün topu separatçıların üztünə atır. Separatçıları idarə edən Rusiyadır. Rusiya da Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərinin düzəlməsini, iki ölkə arasında sülh sazişinin imzalanmasını istəmir. Vaşinqton və Brüssel isə Moskvanı oyundankənar vəziyyətdə saxlamağa çalışır”.
Vidadi ORDAHALLI
