Ermənistan Respublikası ilə Gürcüstan arasında 2023-cü il yanvarın 12-də imzalanmış iki dövlətin vətəndaşlarının qarşılıqlı vizasız gediş-gəlişi haqqında saziş bu il iyulun 1-dən qüvvəyə minib. Bu barədə Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyinin Media və ictimai diplomatiya idarəsindən məlumat verilib.
Ermənistan vətəndaşlarının Gürcüstan ərazisinə daxil olması, Gürcüstan ərazisində qalmaq və ya tranzit keçmək üçün tələb olunan sənədlərin siyahısı bunlardı:
- Ermənistan Respublikası vətəndaşının pasportu və ya Ermənistan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyət vəsiqəsi (tərkibində elektron yaddaş daşıyıcısı olan) yalnız iki tərəfin əraziləri arasında səyahət edərkən, o cümlədən birbaşa uçuşlardan istifadə edərkən. Vətəndaş şəxsiyyət vəsiqələrindən istifadə etməklə səyahət edə bilər, əgər Ermənistan Respublikasının buraxılış məntəqəsini keçərkən, Ermənistan Respublikasının müvafiq elektron məlumat bazasında sonuncunun Ermənistan Respublikası vətəndaşının etibarlı pasportuna malik olduğu göstərilibsə.
Ermənistan Respublikasına qayıtmaq üçün yalnız səyahət sənədi tələb olunur.
Görünən budur ki, son vaxtlar Gürcüstan Rusiyaya yaxınlaşdığı qədər də, Ukraynadan uzaqlaşır. Çox maraqlıdır, bizim məlumatımız olmadan Rusiya-Gürcüstan-Ermənistam üçbucağında nə baş verir?
Müstəqil siyasətçi Abutalıb Səmədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, Qərbə yaxınlaşmaq siyasəti yeridən Gürcüstan keçən müddət ərzində istədiyini ala bilmədi: “2008 - ci ildə Buxarest sammitində NATO Gürcüstana və Ukraynaya üzvlük üçün hərəkət planı təqdim etməli idi. Ancaq aradan 15 il keçməsinə baxmayaraq, hələ də bu addım atılmayıb. Əvəzində 2008 - ci ildə NATO sammitində bəyanat verildi ki, Gürcüstan və Ukrayna mütləq NATO - ya qəbul olunacaqlar. Bu da Gürcüstanın Cənubi Osetiya və Abxaziyanı, Ukraynanın isə Krımı və əlavə böyük bir ərazini itirməsi ilə nəticələndi. Avropa İttifaqı ilə münasibətlər də Gürcüstanı qane etmir. Bu səbəbdən də artıq Qərbdən uzaqlaşmaq, Rusiyaya yaxınlaşmaq xətti, ehtayatla da olsa, Gürcüstan hakimiyyəti tərəfindən yeridilir. Gürcüstan başa düşür ki, ümidini Qərbə bağlasa, torpaqlarının geri qayıtması çox böyük problemə çevrilə bilər. Bu səbəbdən Rusiyayla yaxınlaşma istiqamətində addımlar atılır. Elə ciddi, kəskin addımlar atılmasa da, Gürcüstan Rusiyaya qarşı ciddi sanksiyalara qoşulmadı və bu addım Ukraynada böyük narazılıqla qarşılandı. Sonradan Saakaşvili ilə bağlı da müəyyən narazılıqlar ortaya çıxdı. Ukrayna Gürcüstanın Kiyevdə olan səfirini məsləhətləşmələr üçün öz ölkəsinə göndərdi. Bu, diplomatiyada ən kəskin addımlardan sayılır. Artıq göz qabağındadır ki, Gürcüstan Qərbə yaxınlaşmaq siyasətindən tədricən imtina edir. Bu xətt dəyişə bilər. Əgər Avropa İttifaqı, ABŞ bu yaxınlaşmanın qarşısını almaq, Gürcüstan-Rusiya münasibətlərində soyuqlaşma yaratmaq istəyirsə, Gürcüstanı qane edəcək real addımlar atılmalıdır. İlk növbədə göstərilməlidir ki, Qərb Gürcüstanı Avropa İttifaqına qəbul etməkdə qərarlıdır. Hələlik bu görünmür. Ermənistan nə qədər Rusiyadan uzaqlaşmağa çalışsa da, yaxud belə görüntü yaratmağa çalışsa da, təbii, Rusiyadan uzaqlaşmaq onun imkanları xaricindədir. İqtisadi, təhlükəsizlik cəhətdən Ermənistan Rusiyadan asılı vəziyyətdədir və nə qədər ki, Qərbdə ona ciddi dəstək verəcək dövlətlər ortaya çıxmayıb, Ermənistanın Rusiyadan uzaqlaşması çox çətindir. Narazı bəyənatların verilməsinə baxmayaraq, bundan sonra da belə bəyanatlar veriləcək. Gürcüstan-Ermənistan münasibətləri də həmişə müəyyən səviyyədə olub. Gürcüstan Ermənistanı özünün əsas iqtisadi tərəfdaşı saymasa da, normal münasibətlər qurmaqdan da imtina etmir. Elə ciddi yaxınlaşma görmürəm. Gürcüstan, şübhəsiz ki, atdığı hər addımda Azərbaycanın və Türkiyənin buna necə reaksiya verəcəyini nəzərə alır. Ona görə də, yaxın dövrdə Ermənistanın Gürcüstanla ciddi şəkildə yaxınlaşması mümkünsüzdür.
O qədər də mühüm olmayan razılaşmalar imzalana bilər, ondan o tərəfə münasibətlər heç cür yaxınlaşa bilməz. Bütövlükdə Ermənistan, Gürcüstan və Rusiya üçbucağının ciddi amilə çevriləcəyini də güman etmirəm. Onların arasında yaxınlığın olacağını da mümkün saymıram. Bu ilk növbədə Gürcüstanın maraqlarına cavab vermir. Əgər Rusiya tərəfindən ciddi addımlar atılsa, Rusiya Abxaziyanı, Cənubi Osetiyanı Gürcüstana qaytarmaq üçün real addımlar atsa, o zaman ciddi yaxınlaşmadan söhbət gedə bilər. İndi bölgədə həlledici əhəmiyyətə malik olan ittifaq Gürcüstan-Azərbaycan-Türkiyə ittifaqıdır. Bu birlik bölgənin taleyində, problemlərinin çözülməsində həlledici rol oynayır. Gürcüstan üçün Azərbaycan və Türkiyə ilə olan münasibət digər iki region dövləti ilə münasibətlə müqayisədə daha vacibdir. Gürcüstanın bu tərəfdaşlara daha çox ehtiyacı var və günü-gündən bu ehtiyac artmaqda davam edir. Bu səbəbdən mən Gürcüstan-Ermənistan yaxınlaşmasını ciddi saymıram. Gürcüstan-Rusiya- Ermənistan üçbucağında Azərbaycandan xəbərsiz heç bir ciddi hadisə baş verə bilməz”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
