Məlum olduğu kimi, bu günlərdə Erməni İnqilabi Federasiyası – “Daşnaksütyun”un Büro üzvü, Fransadakı Erməni Təşkilatlarının Koordinasiya Şurasının həmsədri Murad Papazyanın Ermənistana girişinə qadağa qoyulub. Bu məsələnin əsas diqqət çəkən tərəfi odur ki, belə addımlarla Nikol Paşinyan iqtidarı erməni diasporunun ölkəyə təsir imkanlarının aradan qalxmasına çalışır. Eyni zamanda Paşinyan daşnakların da təsir qüvvəsini ölkə daxilində minimal həddə endirməyi düşünür.
Murad Papazyanla bağlı addımlar bunun ilkin göstəricilərindən hesab edilir. Məsələ ilə bağlı “Daşnaksütyun”un Bürosunun yaydığı məlumatda bildirilir ki, Papazyanın Ermənistana girişinə qadağa qoyulub: “Onilliklər boyu Ermənistan, Qarabağ və Hay Data uğrunda mübarizə aparmış milli xadimə qarşı bu cür münasibət öz şəxsi niyyətindən, xırda addımdan və düşməni sevindirməyin primitiv təzahüründən başqa bir şey deyil. Əminik ki, tanınmış erməni vətəndaşının sərbəst hərəkət hüququnun kobud şəkildə pozulması Fransanın hakimiyyət orqanları tərəfindən layiqincə qiymətləndiriləcək. Türkiyədə və Azərbaycanda arzuolunmaz şəxs elan edilən Murad Papazyanın indi Paşinyan hakimiyyəti üçün arzuolunmaz şəxs olması təəssüf doğurur. Bu, milli xadimləri hədəfə almaq və diaspor ermənilərini Ermənistandan uzaqlaşdırmaq üçün Paşinyanın tanış ssenarisidir. Bu, ümumerməniçilik ideyasını reallaşdırmaq səylərinə zərbədir, Ermənistanda demokratiyanın ciddi geri çəkilməsi və diktaturanın bərqərar olmasının bariz təzahürüdür”. Papazyan özü “Feysbuk”da yazıb ki, artıq Ermənistana gələ bilmir: “Türkiyə və Azərbaycana girişimin qadağan edildiyini bilirdim və indi də öyrəndim ki, bu, Paşinyanın Ermənistanına da aiddir”. Papazyan bəyan edib ki, Ermənistan rəhbərliyi onun respublikaya girişinə qoyulan qadağaya görə fransalı həmkarı qarşısında cavab verməli olacaq. “Qraparak” qəzetinə müsahibəsində o qeyd edib: “Fransa prezidentinə Ermənistan hakimiyyətinin ölkəyə girişimə qadağa qoyulması qərarı barədə məlumat verilib. Ermənistan hakimiyyəti buna görə cavab verməli olacaq”. Ermənistan hökuməti isə izah edib ki, Papazyan ötən ilin iyununda Fransada rəsmi səfərdə olan Ermənistan baş nazirinin kortejinə hücumun təşkilatçılarından biri olub. Etirazçılar kortejə müxtəlif əşyalar atıblar və vəziyyət yalnız Fransa polisi və təhlükəsizlik qüvvələrinin səyi ilə stabilləşib. Məhz bu səbəbdən məşhur daşnakın ölkəyə girişi qadağan edilib. Fransanın paytaxtı Parisdə nəşr olunan “Nor Yarrac” qəzetinin redaktoru Jirayr Çolakyan bildirir ki, belə hallar diasporla Ermənistan hakimiyyəti arasında ixtilafları dərinləşdirəcək: “Murad Papazyan siyasi şəxsdir, onunla bağlı qərar siyasidir”. Çolakyanın sözlərinə görə, Ermənistan hökuməti M+urad Papazyanla bağlı siyasi qərar qəbul edib: “Həm hökumətin, həm də bəzi diaspor xadimlərinin hərəkətləri qınaq doğurur. Erməni siyasətçilərə ölkəyə giriş qadağası ilk dəfə deyil. Şant Voskerçyanın Ermənistana girişi Serj Sarkisyanın dövründə qadağan edilib”. Erməni redaktor vurğulayıb ki, yaranmış atmosfer Ermənistan-diaspor strateji münasibətlərinə xələl gətirir.
Qeyd edilənlərlə yanaşı, Ermənistanın “hayeli.am” nəşri yazır ki, hökumət diasporun təsirini azaltmaq üçün daha sərt addımlar atmağa hazırlaşır. Belə ki, Ermənistan Milli Təhlükəsizlik Xidməti milliyyətcə erməni olan, Ermənistan vətəndaşlığına sahib olmayan şəxsin Ermənistan vətəndaşlığı alması üçün məcburi tələb kimi son iki ildə ən azı 60 gün qanuni əsasda Ermənistanda yaşamaq və ya olmaq halını müəyyənləşdirməyi təklif edir. Ermənistan konstitusiyasına görə, milliyyətcə erməni olan şəxslər Ermənistanda yaşadıqları andan etibarən Ermənistan vətəndaşlığını əldə etmək hüququna malikdirlər, lakin “Vətəndaşlıq haqqında” qanunda şəxsin hansı vaxtdan Ermənistanda məskunlaşdığı müəyyən edilmir: “MTX-nın məlumatına görə, mövcud qanunun məqsədi repatriasiyanı təşviq etməkdir, lakin xidmətin son illərdə apardığı araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, milliyyətcə erməni olduqlarına görə Ermənistan vətəndaşlığı üçün müraciət edən çoxlu sayda insan, xüsusilə Suriya, Livan, İordaniya kimi Yaxın Şərq ölkələrinin vətəndaşları heç vaxt Ermənistana getməyiblər və ya nadir hallarda 4-5 ildə bir dəfə gəliblər. MTX belə qənaətə gəlib ki, ermənilər üçün milliyyətə görə müəyyən edilmiş həvəsləndirici normalar əslində qanunda həyata keçirilən məqsədlərin həyata keçirilməsini tam təmin etmir”. Ermənistanın diaspor məsələləri üzrə nazirinin keçmiş müavini Serj Srapionyan isə bu fonda “ordu.az” portalının məlumatına əsasən qeyd edib ki, Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin təkliflərinin reallaşması halında diaspor erməniləri yeni çətinliklərlə üzləşəcəklər: “Diaspor erməniləri üçün Ermənistan vətəndaşlığının alınması prosedurunun sərtləşdirilməsini təklif edən Milli Təhlükəsizlik Xidməti diaspor erməniləri üçün lazımsız maneələr yaradır”. Onun sözlərinə görə, Ermənistan MTX əslində İlham Əliyevin istədiyini daha da dərinləşdirir. Srapionyan qeyd edib ki, Ermənistan MTX-nin təşəbbüsü bir çox diaspor ermənilərinin Ermənistan vətəndaşlığını almaq və ya ümumiyyətlə Ermənistanda məskunlaşmaq barədə düşünməməsinə səbəb olacaq. O bildirib ki, Ermənistan hakimiyyəti bu təşəbbüslə diasporu ölkədən küsmüş ermənilərə çevirir: “Bu dəhşətli plan həyata keçirilsə, biz diasporu birdəfəlik itirəcəyik”. Amma görünən budur ki, Paşinyan diasporun ölkənin daxili işlərinə müdaxiləsi ilə razılaşmaq niyyətində deyil. Bu səbəbdən də diasporla onun arasında ixtilaflar dərinləşir.
Nahid SALAYEV
