Uzun illər Ermənistan əhalisinin taxıl ehtiyacının xeyli hissəsi Qarabağda əkilən buğdanın hesabına ödənilib. Hətta 44 günlük müharibədən sonra Ermənistan rəsmiləri mətbuata açıqlamalarında qeyd edirdilər ki, ölkə bununla böyük ölçüdə taxıl qıtlığı ilə üzləşə bilər.
Müharibədən sonra Qarabağdakı separatçılar Rusiya sülhməramlılarının yaratdığı fürsətdən yararlanaraq Ermənistana taxıl ötürürdülər. Amma indi separatçılar bundan imtina edir. Mətbuatda yayılan məlumata görə, Qarabağdakı separatçı-terrorçu dəstə Ermənistana taxıl göndərilməsini qadağan edən “qərar” çıxarıb. Mətbuatın yazdığına görə, separatçılar bunu “hərbi vəziyyətlə” əlaqələndirir. İntəhası, separatçıların belə bir qərar verməsinin gerçək səbəbləri başqadır.
Mətbuatda gedən şərhlərdə də vurğulanır ki, 30 illik işğal dövründə Ermənistanın taxıl ehtiyacının yarısı Azərbaycan torpaqlarının hesabına təmin olunurdu. Məlumatlara görə, Ermənistanda illik taxıl istehsalı 190 min ton civarında olub, bunun da 90 min tonu işğal altındakı ərazilərdən yığılıb. İşğal altındakı ərazilərdə taxıl istehsalı ümumilikdə 110-120 min ton civarında qiymətləndirilirdi, bunun da 25-30 min tonu separatçı-terrorçuların illik taxıl ehtiyacının ödənilməsinə sərf edilir, qalanı Ermənistana göndərilirdi. Bu məlumatlar da mediada yer alıb. Görsənən odur ki, Qarabağdan Ermənistana taxıl göndərilməməsi nəticəsində bu ölkədə güclü aclıq başlayacaq. Ekspertlərin fikrincə, separatçıların “qərarının” kökündə dayanan amil başqadır, Azərbaycan dövləti sülh müqaviləsi imzalanana qədər öz ərazisindən Ermənistana hər hansı bir mal buraxmır və separatçılar da Azərbaycan dövlətinin tələblərinə boyun əyirlər.
“Separatçı tör-töküntülər sülhməramlıların müddətinin bitməsi üçün zaman keçdiyini anlayır”
Siyasi ekspert Aqşin Kərimov bizimlə söhbətində bildirdi ki, quldur-separatçı dəstənin “qərarı”na iki istiqamətdə yanaşmaq olar: “Rusiya sülhməramlılarının müvəqqəti dislokasiya edildiyi Azərbaycan ərazilərində özlərinə dırnaqarası administrativ quruluş yaradan separatçıların verdiyi “qərar” azı iki istiqamət üzrə mövzu ortaya çıxarır.
Birinci, separatçı tör-töküntülər sülhməramlıların müddətinin bitməsi üçün zaman keçdiyini anlayır. Bu zaman kəsiyində separatçılar ağıllanmasa Azərbaycan onların başına od ələyəcək. Onlar əllərində resurs olmadığını da dərk edir, Ermənistan da bu dərketmə təlimatlarını separatçılara göndərir. İkinci istiqamət: Azərbaycan Ermənistanla sərhədə çıxış əldə etdikdən sonra Ermənistanla Qarabağı birləşdirən təminat yollarına əhəmiyyətli nəzarət əldə edib. Bunu etdikdən sonra Azərbaycan total iqtisadi çərçivələrlə Ermənistanı mühasirəyə alır.
Qarabağda yaşayan ermənilərin təminatı Ermənistandan gəlir, amma Azərbaycan hər şeyə nəzarət edir. Azərbaycan öz ərazilərindən də Ermənistana mal daşınmasına icazə vermir, yəni bizim ərazilərdəki resurslar Ermənistanı qidalandıran amilə çevrilməməlidir. Bu, yalnız sülh müqaviləsi imzalanandan sonra mümkündür, o da ki, müəyyən rejim tətbiqi ilə mümkündür”.
İradə SARIYEVA
