Hələ bu ilin yanvar ayında RF XİN rəhbəri Sergey Lavrov rəsmən bildirdi ki, Laçın dəhlizi istiqamətindəki Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədindən Ermənistan və Rusiya vətəndaşları keçə bilər. 10 noyabr bəyanatında isə bu barədə razılaşma olmadığını Lavrov xüsusi vurğuladı. Ancaq görünən odur ki, bunun təmin olunması üçün gərəkən addımlar heç də hər zaman atılmır. Rusiya sülhməramlıları bir sıra hallarda əcnəbi şəxslərin Qarabağa qanunsuz girişinə şərait yaradır.
Məsələ ondadır ki, erməni tərəfinin yaydığı məlumata görə, Xankəndidə yunan həkimlər ermənilərə xidmət etməyə başlayıb. Belə ki, 17 avqustdan etibarən Afina milli universiteti ginekologiya kafedrasının müəllimi, tibb elmləri doktoru Sofiya İvanidu Xankəndidə ginekoloji problemləri olan qadınları və yeniyetmə qızları müayinə edərək həkim məsləhətləri verir. Sofiya İvanidu bildirib ki, hələ müharibənin başladığı ilk gündən Qarabağa gəlmək istəyib.
Tibbi yardım humanitar sahə sayılsa da, bu o demək deyil ki, istənilən ölkənin həkimləri Azərbaycan sərhədini icazəsiz keçib gəlməlidir. Bu fakt onu göstərir ki, Rusiya sülhməramlılarının sərhəd yoxlaması formal xarakter daşıyır və oradan istənilən ölkənin vətəndaşı sərbəst keçə bilir.
“Azərbaycan tərəfinin humanitar məsələlərə həssaslıqla yanaşması heç də o demək deyil ki...”
Sözügedən məsələ ilə bağlı fikirlərini “Bakı-Xəbər”lə bölüşən politoloq Sahil İsgəndərli hesab edir ki, əslində 10 noyabr razılaşmasında Lavrovun dediyi məqam öz əksini tapmayıb: “Fikrimcə, Lavrovun o fikirləri reallığı əks etdirmir. Digər tərəfdən, belə məsuliyyətsiz açıqlamalar Ermənistan tərəfindən həm 10 noyabr Bəyannaməsinin, həm də 11 yanvarda imzalanmış üçtərəfli razılaşmanın öz istədikləri kimi interpretasiya edilməsinə imkan yaradır. Hesab edirəm ki, böyük siyasətdə, xüsusilə belə həssas məqamlarda bu cür təxribatçı açıqlamalardan qaçmaq lazımdır. O ki qaldı yunan həkimlərin Xankəndidə fəaliyyətinə, bu tamamilə qanunsuzdur. Başqa bir tərəfdən, belə bir məlumatın yayılmasında da bir qıcıq elementi var. Azərbaycanın əlində kifayət qədər texniki imkanlar var ki, Xankəndiyə nə qədər adamın gəlib-getdiyini müəyyən etsin. Azərbaycan tərəfi humanitar məsələlərə həssaslıqla yanaşır. Ancaq bu heç də o demək deyil ki, Ermənistan Rusiyanın bu və ya digər havadarlığından istifadə edib istənilən şəxsi ora gətirə bilər. Ermənistan humanitar xarakterli məsələlərdə Rusiya vasitəsilə Azərbaycana müraciət etsəydi, o zaman rəsmi Bakı öz humanist siyasətinə sadiq qalaraq buna razılıq verə bilərdi. Ancaq görünür, hələ də Rusyanın və Ermənistanın özündə müxtəlif qüvvələr, məhz 30 il əvvəl olduğu kimi, indi də öz istədiklərini edə bilmək havasındadırlar. Ancaq düşünürəm ki, bunun da bir sonu olacaq. Ona görə də bu məsələdə ilk növbədə Moskva tərəfi məsuliyyətli olmalıdır. Çünki 10 noyabr Bəyannaməsini imzalamaqla Putin öz nüfuzunu ortaya qoyub. O üzdən, sözügedən məsələdə Azərbaycanın qıcığına səbəb olmaq heç də Moskvanın xeyrinə deyil. Ermənistan istəyir ki, əldə olunan razılaşma pozulsun və tərəflər üz-üzə gəlsin. Ancaq bəs Moskva nə düşünür? Bu cür hallar Qarabağda Rusiyanın sülhməramlı missiyasının mövcudluğunu sual altına qoyur”.
Politoloq hesab edir ki, belə hallar davam edərsə, o zaman Rusiya sülhməramlılarının vaxtından əvvəl çıxarılması məsələssi gündəmə gələ bilər.
Vidadi ORDAHALLI
